75 Χρόνια ΝΑΤΟ: Η Συμμαχία σε μια Κρίσιμη Στροφή
Στις 4 Απριλίου 2024, το ΝΑΤΟ γιορτάζει 75 χρόνια από την ίδρυσή του. Η συμμαχία, που ιδρύθηκε με σκοπό την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των χωρών-μελών σε διάφορους τομείς (στρατιωτικό, πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, μορφωτικό), την προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων και την αποτροπή της ένοπλης επίθεσης εναντίον κάποιας χώρας-μέλους από άλλες, έχει διανύσει μια μακρά και πολυκύμαντη διαδρομή.
Σήμερα, 32 κράτη αποτελούν το ΝΑΤΟ, με την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας το 2023, εν μέσω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Η κρίση στην Ουκρανία έφερε στο προσκήνιο την αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων, θέτοντας το ΝΑΤΟ σε μια κρίσιμη στροφή.
Η συμμαχία καλείται να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις και να διαχειριστεί τις εσωτερικές διαφορές και τα διλήμματα που ανακύπτουν, διατηρώντας την ενότητα και την συνοχή της.
🗓️ #OnThisDay 4 April 1949: 🇧🇪Belgium 🇨🇦Canada 🇩🇰Denmark 🇫🇷France 🇮🇸Iceland 🇮🇹Italy 🇱🇺Luxembourg 🇳🇱the Netherlands 🇳🇴Norway 🇵🇹Portugal 🇬🇧the United Kingdom and 🇺🇸the United States founded NATO.
— NATO (@NATO) April 4, 2024
These founding members signed the North Atlantic Treaty, and NATO was born.
Take a… pic.twitter.com/9BXpzM3DhR
Η συμμαχία υπογράφτηκε τον Απρίλιο του 1949 στην Ουάσινγκτον από 12 χώρες της Ευρώπης και της Bόρειας Αμερικής (Βέλγιο, Γαλλία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Ισλανδία, Ιταλία, Καναδάς, Κάτω Χώρες, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Πορτογαλία). Το 1952 προσχώρησαν στη συμμαχία η Ελλάδα και η Τουρκία και το 1955 η τότε Δυτική Γερμανία. Η προσχώρηση της τελευταίας προκάλεσε ως αντίδραση τη σύναψη του συμφώνου της Βαρσοβίας από τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης. Από τη δεκαετία του 1980 και ιδιαίτερα από το 1999 και έπειτα εντάχθηκαν στη συμμαχία και άλλες χώρες της Ευρώπης. Η τελευταία διεύρυνση έγινε το 2024 και έτσι σήμερα η Βορειοατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ) αριθμεί 32 χώρες μέλη.
Το ανώτατο όργανο της Συμμαχίας είναι το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο (North Atlantic Council), με έδρα τις Βρυξέλλες στο Βέλγιο. Αποτελεί το κύριο σώμα και αντιπροσωπεύεται από τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας των κρατών-μελών. Συνέρχεται δύο φορές το χρόνο, ενώ μία μόνιμη ομάδα είναι το εκτελεστικό του όργανο και συνέρχεται επί εβδομαδιαίας βάσης. Πρόεδρος του συμβουλίου είναι ο Γενικός Γραμματέας (πρώτος γραμματέας εκλέχτηκε ο Άγγλος λόρδος Ισμέι (Ismay) το 1952, ο οποίος και τότε είχε παρατηρήσει σκωπτικά ότι «ο σκοπός του ΝΑΤΟ είναι να κρατά τους Αμερικανούς μέσα, τους Ρώσους έξω και τους Γερμανούς κάτω». Μία φορά κάθε δύο χρόνια διεξάγεται η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, στην οποία μετέχουν οι Αρχηγοί των Κρατών-Μελών (πρόεδροι και πρωθυπουργοί). Άλλο ανώτατο όργανο του ΝΑΤΟ είναι η Στρατιωτική Επιτροπή (Military Committee), η οποία αποτελείται από τους Αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων (Α/ΓΕΕΘΑ) όλων των κρατών-μελών και συνέρχεται δύο φορές το χρόνο, ενώ μία μόνιμη ομάδα είναι το εκτελεστικό όργανο της Στρατιωτικής Επιτροπής και συνέρχεται επί εβδομαδιαίας βάσης.