Απολογισμός των κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ Του Νίκου Ράπτη Η ώρα της εκλογικής λογοδοσ...
Απολογισμός των κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ
Του Νίκου Ράπτη
Η ώρα της εκλογικής λογοδοσίας είναι η καταλληλότερη για να εκτιμήσουμε τα πεπραγμένα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ «χωρίς φόβο και πάθος».
Το 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε μιαν συγκεκριμένη εντολή: (α) να επαναδιαπραγματευθεί τη συμφωνία με τους δανειστές (β) να αποκατασταθεί «ο κοινωνικός ιστός» (κωδική ονομασία για τις μεταπολιτευτικές ισορροπίες) (γ) να ισχυροποιηθούν κατά τι οικονομικά και πολιτικά οι «πιο αδύναμοι» που αντιμετωπίζουν το φάσμα της κοινωνικής περιθωριοποίησης και της οικονομικής εκμηδένισης.
Όσον αφορά το πρώτο, ο ΣΥΡΙΖΑ τίμησε την εντολή που έλαβε: η τακτική της μετωπικής σύγκρουσης με τους δανειστές του πρώτου εξαμήνου του 2015 μπορεί να ηττήθηκε, αλλά τσαλάκωσε και την άλλη πλευρά. Από άτεγκτοι τιμωροί, οι δανειστές μας μετατράπηκαν σε «φρουιζελέδες». Εγκατέλειψαν τον στόχο της ριζικής μεταρρύθμισης του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού επί το ευρωπαϊκότερο και το νεοφιλελεύθερο και βάλθηκαν να κλείσουν όπως-όπως το «ελληνικό πρόβλημα». Μετά τον ΣΥΡΙΖΑ (ή/και την θωράκιση του ευρώ από τον Ντράγκι), τους εταίρους μας τους απασχολούσαν περισσότερο οι ψηφοφόροι τους. Η Ελλάδα ξανάγινε μια λεπτομέρεια. Το να προκαλεί αναστάτωση έγινε και πάλι περιττό.
Ήδη από την περίοδο 2009-2015, οι μεταπολιτευτικές ισορροπίες δεν είχαν διαταραχθεί καταλυτικά. Αλλά είχαν κλονιστεί. Επί ΣΥΡΙΖΑ, ξαναβρέθηκαν «καβάλα στ’ άλογο». Συνταξιούχοι, δημόσιοι υπάλληλοι, συνδικάτα, βρέθηκαν σε γνώριμο τοπίο. Νέοι διαπλεκόμενοι αποκατέστησαν όσους από τους παλιούς δεν προσαρμόστηκαν, φυσικά στη νέα, πολύ πιο περιορισμένη βάση που αντικειμενικά πρόσφερε η μνημονιακή κατάσταση. Παρά τα πρόδηλα σημάδια που άφησε ο σεισμός των Μνημονίων, το μεταπολιτευτικό σπίτι έμεινε όρθιο. Οι ιδεολογικές τοποθετήσεις των κυβερνώντων λειτούργησαν ως καταπραϋντικό για τον κόσμο των «κερδισμένων της Μεταπολίτευσης». Η «κανονικότητα» επανήρθε.
Η «προστασία των πιο αδύναμων» ήταν εξαρχής ο λιγότερο σημαντικός πυλώνας της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ. Εκ κατασκευής στον μεταπολιτευτικό λόγο οι διακηρύξεις περί «εργαζομένων» (ή και «εργατιάς») αναμειγνύουν σκόπιμα πολύ ισχυρά κοινωνικά στρώματα με τους «ξεχασμένους της Μεταπολίτευσης». Οι δεύτεροι λειτουργούν μάλλον ως «ανθρώπινη ασπίδα» για τους πρώτους, παρά ως αυτοτελές κοινωνικό υποκείμενο. Παρόλα αυτά, αποτελεί ηχηρή αποτυχία για τον ΣΥΡΙΖΑ πως κατόρθωσε να αυξήσει (!) την φοραποφυγή και την φοροδιαφυγή (τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος μειώθηκαν ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 1,5% μεταξύ 2015 και 2018) και απέτυχε να εισαγάγει στο σύστημα νέα εισοδήματα: το 2017 οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι συνεισέφεραν στα φορολογικά έσοδα κατά το (ιστορικά πρωτοφανές) 82%. Όπως ορίζει το manual της Μεταπολίτευσης, τα αδήλωτα εισοδήματα νίκησαν κατά κράτος τα δηλωμένα.
Αν θέλει κανείς να κρίνει τον ΣΥΡΙΖΑ με βάση ό,τι υποσχέθηκε και την εντολή που πήρε το 2015, θα λέγαμε πως οι κυβερνήσεις Τσίπρα ανήκουν στη μεταπολιτευτική «κανονικότητα». Τήρησαν εν πολλοίς την εντολή που έλαβαν, στον βαθμό που τους επέτρεπαν οι συγκυρίες και η προγραμματική τους ωριμότητα. Τα καλά νέα είναι πως ο Τσίπρας δεν πρόδωσε κανένα. Τα κακά πως δεν υπήρξε καμία τομή στο σύστημα. Παρά την πρόσκρουση με τον κομήτη της χρεοκοπίας, παρά την κατάληψή του από τα μικρά κόκκινα ανθρωπάκια της ΠΦΑ, ο πλανήτης της Μεταπολίτευσης γυρίζει ως συνήθως.
Ο Νίκος Ράπτης είναι εκπαιδευτικός, μέλος του Πανελλαδικού Συμβουλίου των Οικολόγων Πράσινων
more...
Του Νίκου Ράπτη
Η ώρα της εκλογικής λογοδοσίας είναι η καταλληλότερη για να εκτιμήσουμε τα πεπραγμένα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ «χωρίς φόβο και πάθος».
Το 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε μιαν συγκεκριμένη εντολή: (α) να επαναδιαπραγματευθεί τη συμφωνία με τους δανειστές (β) να αποκατασταθεί «ο κοινωνικός ιστός» (κωδική ονομασία για τις μεταπολιτευτικές ισορροπίες) (γ) να ισχυροποιηθούν κατά τι οικονομικά και πολιτικά οι «πιο αδύναμοι» που αντιμετωπίζουν το φάσμα της κοινωνικής περιθωριοποίησης και της οικονομικής εκμηδένισης.
Όσον αφορά το πρώτο, ο ΣΥΡΙΖΑ τίμησε την εντολή που έλαβε: η τακτική της μετωπικής σύγκρουσης με τους δανειστές του πρώτου εξαμήνου του 2015 μπορεί να ηττήθηκε, αλλά τσαλάκωσε και την άλλη πλευρά. Από άτεγκτοι τιμωροί, οι δανειστές μας μετατράπηκαν σε «φρουιζελέδες». Εγκατέλειψαν τον στόχο της ριζικής μεταρρύθμισης του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού επί το ευρωπαϊκότερο και το νεοφιλελεύθερο και βάλθηκαν να κλείσουν όπως-όπως το «ελληνικό πρόβλημα». Μετά τον ΣΥΡΙΖΑ (ή/και την θωράκιση του ευρώ από τον Ντράγκι), τους εταίρους μας τους απασχολούσαν περισσότερο οι ψηφοφόροι τους. Η Ελλάδα ξανάγινε μια λεπτομέρεια. Το να προκαλεί αναστάτωση έγινε και πάλι περιττό.
Ήδη από την περίοδο 2009-2015, οι μεταπολιτευτικές ισορροπίες δεν είχαν διαταραχθεί καταλυτικά. Αλλά είχαν κλονιστεί. Επί ΣΥΡΙΖΑ, ξαναβρέθηκαν «καβάλα στ’ άλογο». Συνταξιούχοι, δημόσιοι υπάλληλοι, συνδικάτα, βρέθηκαν σε γνώριμο τοπίο. Νέοι διαπλεκόμενοι αποκατέστησαν όσους από τους παλιούς δεν προσαρμόστηκαν, φυσικά στη νέα, πολύ πιο περιορισμένη βάση που αντικειμενικά πρόσφερε η μνημονιακή κατάσταση. Παρά τα πρόδηλα σημάδια που άφησε ο σεισμός των Μνημονίων, το μεταπολιτευτικό σπίτι έμεινε όρθιο. Οι ιδεολογικές τοποθετήσεις των κυβερνώντων λειτούργησαν ως καταπραϋντικό για τον κόσμο των «κερδισμένων της Μεταπολίτευσης». Η «κανονικότητα» επανήρθε.
Η «προστασία των πιο αδύναμων» ήταν εξαρχής ο λιγότερο σημαντικός πυλώνας της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ. Εκ κατασκευής στον μεταπολιτευτικό λόγο οι διακηρύξεις περί «εργαζομένων» (ή και «εργατιάς») αναμειγνύουν σκόπιμα πολύ ισχυρά κοινωνικά στρώματα με τους «ξεχασμένους της Μεταπολίτευσης». Οι δεύτεροι λειτουργούν μάλλον ως «ανθρώπινη ασπίδα» για τους πρώτους, παρά ως αυτοτελές κοινωνικό υποκείμενο. Παρόλα αυτά, αποτελεί ηχηρή αποτυχία για τον ΣΥΡΙΖΑ πως κατόρθωσε να αυξήσει (!) την φοραποφυγή και την φοροδιαφυγή (τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος μειώθηκαν ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 1,5% μεταξύ 2015 και 2018) και απέτυχε να εισαγάγει στο σύστημα νέα εισοδήματα: το 2017 οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι συνεισέφεραν στα φορολογικά έσοδα κατά το (ιστορικά πρωτοφανές) 82%. Όπως ορίζει το manual της Μεταπολίτευσης, τα αδήλωτα εισοδήματα νίκησαν κατά κράτος τα δηλωμένα.
Αν θέλει κανείς να κρίνει τον ΣΥΡΙΖΑ με βάση ό,τι υποσχέθηκε και την εντολή που πήρε το 2015, θα λέγαμε πως οι κυβερνήσεις Τσίπρα ανήκουν στη μεταπολιτευτική «κανονικότητα». Τήρησαν εν πολλοίς την εντολή που έλαβαν, στον βαθμό που τους επέτρεπαν οι συγκυρίες και η προγραμματική τους ωριμότητα. Τα καλά νέα είναι πως ο Τσίπρας δεν πρόδωσε κανένα. Τα κακά πως δεν υπήρξε καμία τομή στο σύστημα. Παρά την πρόσκρουση με τον κομήτη της χρεοκοπίας, παρά την κατάληψή του από τα μικρά κόκκινα ανθρωπάκια της ΠΦΑ, ο πλανήτης της Μεταπολίτευσης γυρίζει ως συνήθως.
Ο Νίκος Ράπτης είναι εκπαιδευτικός, μέλος του Πανελλαδικού Συμβουλίου των Οικολόγων Πράσινων
more...