Αντιδράσεις για τη λειτουργία της Μονής της Χώρας ως μουσουλμανικού τεμένους
Έντονες ήταν οι αντιδράσεις από ελληνικής πλευράς για την λειτουργία της Μονής της Χώρας ως μουσουλμανικού τεμένους, την οποία εγκαινίασε τη Δευτέρα του Πάσχα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε ειδική τελετή.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών:
«H απόφαση των Τουρκικών Αρχών για την έναρξη της λειτουργίας της Μονής της Χώρας ως μουσουλμανικού τεμένους συνιστά πρόκληση για τη διεθνή κοινότητα καθώς αλλοιώνει και προσβάλλει τον χαρακτήρα της ως μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO ανήκοντος στην ανθρωπότητα. Η διατήρηση του οικουμενικού χαρακτήρα μνημείων και η τήρηση των διεθνών προτύπων προστασίας της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί σαφή διεθνή υποχρέωση που δεσμεύει όλα τα κράτη».
Από την πλευρά του ο ΣΥΡΙΖΑ καταδικάζει τη νέα «πρόκληση» Ερντογάν αφήνοντας παράλληλα αιχμές για τη στάση του ελληνικού ΥΠΕΞ.
«Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ καταδικάζει απερίφραστα την απόφαση των τουρκικών Αρχών για την έναρξη λειτουργίας της Μονής της Χώρας ως μουσουλμανικού τεμένους. Η απολογητική, υποχωρητική, κατώτερη των περιστάσεων αντίδραση / απάντηση του Υπουργείου Εξωτερικών στην νέα πρόκληση Ερντογάν, να μετατρέψει σε τζαμί, μετά από την Αγία Σοφία, τη Μονή της Χώρας, είναι αποκαλυπτική του είδους της εξωτερικής πολιτικής που ασκεί η κυβέρνηση έναντι της Τουρκίας. Λίγες μόλις μέρες πριν από την επίσκεψη του κ. Πρωθυπουργού, η χαλαρή αντίδραση του ΥΠΕΞ απέναντι σε αυτή την τουρκική πρόκληση όχι μόνο έναντι της Ελλάδας αλλά έναντι του διεθνούς καθεστώτος των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, έναντι της διεθνούς κοινότητας, μαρτυρά πολλά για τον πώς εννοεί ο κ. Μητσοτάκης τις … “κόκκινες γραμμές”: ξεθωριασμένες και ευέλικτες έναντι των πάγιων τουρκικών προκλήσεων και επιθετικότητας, στο πλαίσιο της πάγιας υποβάθμισης που εξυπηρετεί το κυβερνητικό αφήγημα περί “θετικού κλίματος”. Όμως δεν νοείται “θετικό κλίμα” στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις σε βάρος των εθνικών συμφερόντων της χώρας μας», αναφέρει χαρακτηριστικά η αξιωματική αντιπολίτευση.
To ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής τονίζει ότι «η μετατροπή σε τζαμί και της Μονής της Χώρας, ενός μνημείου παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς με μοναδικά στον κόσμο βυζαντινά ψηφιδωτά, αποτελεί μια πολύ σοβαρή πρόκληση που φέρει την υπογραφή του Τούρκου Προέδρου Ρ. Τ. Ερντογάν».
Προσθέτει ότι «οι συνέπειες της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί είναι εμφανείς, με τους ειδικούς να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το μοναδικό αυτό μνημείο. Η ελληνική Κυβέρνηση, αν και γνώριζε από τον Αύγουστο του 2020 την εν λόγω απόφαση του Τούρκου Προέδρου, δεν έκανε τίποτα όλο αυτό το διάστημα για να την αποτρέψει, με αποτέλεσμα τα εγκαίνια να οριστούν μία εβδομάδα πριν την επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Άγκυρα. Για μία ακόμα φορά αποδεικνύεται, δυστυχώς, ότι ο ελληνοτουρκικός διάλογος στερείται βάσης ειλικρινούς συναντίληψης, ενώ η Ελληνική Κυβέρνηση δείχνει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη δημιουργία πολιτικών εντυπώσεων παρά για την ουσιαστική προάσπιση των εθνικών συμφερόντων. Επιπλέον, η ΕΕ ας σταματήσει να κάνει τον Πόντιο Πιλάτο μπροστά στις μεθοδεύσεις του κ. Ερντογάν».
Η Μονή της Χώρας, γνωστή σήμερα ως Καριγιέ Τζαμί (τουρκ. Kariye Camii ή Kariye Müzesi), υπήρξε Βυζαντινό χριστιανικό μοναστήρι στην Κωνσταντινούπολη που μετατράπηκε από τους Οθωμανούς σε τζαμί κατά το 16ο αιώνα. Η μονή χτίστηκε στη θέση της σημερινής συνοικίας Εντιρνέ Καπού, νότια του Κεράτιου κόλπου και σε κοντινή απόσταση από τα Θεοδοσιανά τείχη. Από το 1958 λειτούργησε ως μουσείο.