Ελπιδοφόρο Κοκτέιλ φαρμάκων για τη θεραπεία της ιογενούς πνευμονίας COVID-19, αλλά και άλλων κορωνοϊών.
Του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Ομότιμου Καθηγητή Βιολογίας
Η εμφάνιση του νέου κορωνοϊού SARS-CoV-2 στην πόλη Wuhan της Κίνας έχει προκαλέσει παγκόσμια πανδημία ιογενούς πνευμονίας COVID-19.
Σε όλο τον κόσμο γίνονται προσπάθειες για να υποστηριχθούν προγράμματα «ταχείας επίλυσης» με στόχο την ανάπτυξη φαρμάκων κατά του ιού SARS-CoV-2. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε (20/3/2020) μεγαλεπήβολο πρόγραμμα κλινικών δοκιμών σε όλον τον κόσμο, που ονομάζεται ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, για να διαπιστώσει ποιο από 4 ελπιδοφόρα θεραπευτικά πρωτόκολλα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της ιογενούς πνευμονίας COVID-19.
Ως πρώτο στόχο αξιολόγησης έθεσε τη χρήση της αντιικής ένωσης ρεμδεσιβίρης που παρασκευάζεται από την εταιρεία Gilead. Η εταιρεία έχει ξεκινήσει μεγάλες κλινικές μελέτες Φάσης 3 για την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας του φαρμάκου σε ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με COVID-19. Στο πρόγραμμα αξιολόγησης αυτής της χημικής ένωσης συμμετέχει και η Ελλάδα.
Παράλληλα, ερευνητές στη Σχολή Παγκόσμιας Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ δημοσίευσαν (6/4/2020) στο επιστημονικό περιοδικό Science Translational Medicine τα αποτελέσματα αξιολόγησης ενός νέου αντιικού φαρμάκου (είναι ανάλογο του ριβονουκλεοσιδίου της υδροξυκυτιδίνης ή σε συντομία EIDD-1931) θεραπείας της ιογενούς πνευμονίας. Στα πρώτα στάδια (φάσεις Ι και ΙΙ) αξιολόγησής του, απέτρεψε σοβαρό πνευμονικό επεισόδιο σε μοντέλα ποντικών και καλλιεργούμενα ανθρώπινα πνευμονικά κύτταρα μολυσμένα με COVID-19.
Το Πανεπιστήμιο θα ξεκινήσει μεγάλες κλινικές μελέτες Φάσης 3 για την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας του φαρμάκου σε ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με COVID-19.
Στα πλεονεκτήματα αυτού του φαρμάκου συμπεριλαμβάνονται:
α) Μπορεί να ληφθεί ως χάπι (σε αντίθεση με άλλα φάρμακα που χορηγούνται ενδοφλέβια), ενώ απορροφάτε από τον οργανισμό μας πολύ καλά και παρουσιάζει ενεργή δράση και στους πνεύμονες.
β) Τα αποτέλεσμα της δράσης του ήταν εμφανή μέσα σε 12-24, από την ώρα που έγινε η μόλυνση, στα ποντίκια, ενώ ίσως θα χρειαστεί μεγαλύτερη περίοδος στους ανθρώπους.
γ) Το νέο φάρμακο έχει μεγάλες δυνατότητες, όχι μόνο για τη θεραπεία των ασθενών με COVID-19, αλλά για τη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων από άλλους κορονοϊούς, π.χ. SARS-CoV-2 και MERS-CoV,
δ) Μπορεί να χορηγηθεί τόσο θεραπευτικά, όσο και προφυλακτικά, π.χ. σε άτομα με ήπια συμπτώματα (ύστερα από συνταγή γιατρού) που παραμένουν στο σπίτι ή σε ενήλικα άτομα γηροκομείων ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ.
ε) Ανθεκτικές μεταλλάξεις στη ρεμδεσιβίρη που αποτελούν το ιικό φορτίο ασθενών, είναι πιο ευαίσθητες στο φάρμακο EIDD-1931, και αντίστροφα.Το γεγονός αυτό υποδεικνύει ότι κοκτέιλ ότι τα δύο φάρμακα θα έδινε μεγαλύτερη θεραπευτική αποτελεσματικότητα, ενώ παράλληλα θα αποφεύγονταν η εμφάνιση ανθεκτικών στελεχών του ιού.
Ε) Το φάρμακο ίσως θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ακόμη και για μελλοντική εμφάνιση νέων κορωνοϊών!!!
*Βιβλιογραφία. https://www.gilead.com/purpose/advancing-global-health/covid-19/remdesivir-clinical-trials
** Timothy P. Sheahan, et al. An orally bioavailable broad-spectrum antiviral inhibits SARS-CoV-2 in human airway epithelial cell cultures and multiple coronaviruses in mice. Science Translational Medicine doi:10.1126/
Ο Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης είναι Ομότιμος Καθηγητής Γενετικής και Γενετικής του ανθρώπου Τμήμα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.