Φωτεινή Στεφανίδη: «Απρίλης 2021 με προορισμό την παπαρούνα»...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Απρίλης 2021 με προορισμό την παπαρούνα»
του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός, γεννώντας
Μες απ’ την πεθαμένη γη τις πασχαλιές, σμίγοντας
Θύμηση κι επιθυμία, ταράζοντας
Με τη βροχή της άνοιξης ρίζες οκνές…»
Από την Έρημη Χώρα του Έλιοτ, μετάφραση Γιώργου Σεφέρη
«Πόσες φορές το ρόδο το ευώδες δίνει ανάταση και πόσες μελαγχολεί. Πόσες φορές θες να ξαπλώσεις στο χώμα να λατρέψεις τη ζωή που ανασταίνεται και πόσες να τη θρηνήσεις που πέταξε. Με λουλούδια γίνονται όλα, και οι λύπες και οι χαρές. Και ίσως και με πουλιά. Ο φετινός Απρίλης πονάει πιο πολύ από τον περσινό. Βλέπεις αρχίζουμε και συνηθίζουμε να καταπίνουμε το αφύσικο. Πολλοί μάλιστα προσευχόμαστε σ’ αυτό σαν να είναι ο Θεός ο ίδιος. Από την άλλη πλευρά πόση η ανάγκη για εγρήγορση, για καθαρή σκέψη, για συναίσθημα αληθινό, κι ας είναι λύπη. Να είναι όμως η λύπη για κάτι στέρεο κι ωραίο που χάνουμε όχι γι’ αυτό που δίνουμε με τη θέλησή μας και μάλιστα παρακαλώντας». Μιλάμε με τη Φωτεινή για τον Απρίλη, για τον φετινό Απρίλη.
-Πώς θα τον καλοδεχόμαστε;
Ευτυχώς το έμπα του στις 2 του μήνα συμπίπτει με τη γιορτή του βιβλίου που τόσοι αγαπάμε. Του βιβλίου που προορίζεται για παιδιά, μα που ωστόσο και το κείμενο και οι εικόνες του έχουν δημιουργηθεί με όλη τη δύναμη που χρειάζεται για να γίνει και η αληθινή Τέχνη. Από εκεί και πέρα βαδίζουμε μέρα τη μέρα του στο δρόμο που πάντα γνωρίζαμε. Κατακίτρινα όλα ακόμη από τις αγριόβρουβες του Μάρτη, παπαρούνες που ανθίζουν με λαχτάρα ανάμεσα στις πλάκες του πεζοδρομίου, μαργαρίτες σε έκρηξη σε κάθε άχτιστο κομματάκι γης, χαμομήλι στα μέρη που χτυπά ο ήλιος όλη μέρα. Αγριομολόχες, αγριόσκορδα, κεντίδια καυκαλήθρας, ρόκας, «κλέφτες» που σκορπάνε στον άνεμο. Όλα αυτά εδώ στην πόλη πια, όταν βρεθεί η ελάχιστη ώρα η μετρημένη της ανάσας. Πού πας;, ρώτα με, Γιώργο. Πάω στην παπαρούνα, θα σου πω, στο κοτσύφι, πάω στο οικόπεδο με τις βρούβες, στο χάλασμα με τις ίριδες, στον κήπο με τα ρόδα και την πασχαλιά που επιμένει απότιστη. Πάω να δω αν έβγαλε η παλιά συκιά ορνούς, αν πέταξε η αγριοπασχαλιά, αν έδεσε μύγδαλα η μυγδαλιά στο ρέμα, αν βρω κανένα ξεχασμένο λεμόνι.
-Και πώς θα τον ήθελες;
Εδώ βαθειά ανάσα. Αληθινή ζωή θα ήθελα. Μακριά από τη σκυφτή της οθόνης. Κάθε στιγμή να είναι γεμάτη. Κάθε ανάσα ελεύθερη. Στο τέλος κάθε μέρας μια μικρή σοδειά τέχνης. Μια σκέψη χαράς. Κι άλλη μία. Κι άλλη. Να ξαναφανεί η αισιοδοξία. Οι φιλίες. Η ελπίδα που ξέρουν μόνο τα παιδάκια να φέρνουν καθαρή χωρίς τα παράσιτα των μεγάλων. Και όλα αυτά τα θέλω γρήγορα. Δώσαμε πολύ χρόνο για να θεριέψει το άσχημο. Τώρα, συνειδητά, η επανεκκίνηση είναι το μόνο που προσμένω. Και υπάρχει αυτή η ελπίδα και είναι βάσιμη.
-Ο Απρίλης της Επανάστασης, Γρηγορίου του Ε΄, του Διάκου του Καραισκάκη, του Μεσολογγίου, πόσα συγκλονιστικά απριλιάτικα της εθνεγερσίας...
Φέτος που κλείνουν 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, όλος ο Απρίλης είναι επετειακός. Γίναν τόσα πολλά τον Απρίλη του 1821. Είναι μια ακόμη ευκαιρία να γυρίσουμε πίσω το βλέμμα σ’ εκείνον τον Απρίλη, στη ζωντάνια και την αποφασιστικότητα των αγωνιστών μας που βρέθηκαν να ξεκινούν τέτοιον αγώνα στο μήνα της ορμής και πέτυχαν το αδύνατο. Έστω κι από τη θέση του ο καθένας μας, λίγη από εκείνη την ορμή να κρατήσουμε, μπορεί να γίνει και το θαύμα.
-Η Σαρακοστή; Το μεγαλοβδόμαδο;
Πάντα συγκινεί η ελληνική Μεγάλη Εβδομάδα ως το συνώνυμο της υψηλότερης μορφής της άνοιξης που ξέρει ο ίδιος ο λατρεμένος ποιητής μας της αρχής, ο Γιώργος Σεφέρης. Κι εφέτος θα στρωθεί το ευωδιαστό χαλί από τα νεραντζοπέταλα στις καρδιές, στην παλιά σημαία του σπιτιού που δεν μαζεύτηκε ακόμη και βρέχεται και στεγνώνει και ξαναβρέχεται, στο τραπέζι της αυλής. Κι εκεί, και μόνο η σκέψη ενός ποτηριού μαζί με δύο φίλους και ανθρώπινες κουβέντες και από το λόφο να ακούγεται η καμπάνα στους ήχους του Μεγαλοβδόμαδου, φέρνει ρίγος αγαλλίασης, κάτι σαν επανάσταση, ανάταση κι ανάσταση.
more...
του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός, γεννώντας
Μες απ’ την πεθαμένη γη τις πασχαλιές, σμίγοντας
Θύμηση κι επιθυμία, ταράζοντας
Με τη βροχή της άνοιξης ρίζες οκνές…»
Από την Έρημη Χώρα του Έλιοτ, μετάφραση Γιώργου Σεφέρη
«Πόσες φορές το ρόδο το ευώδες δίνει ανάταση και πόσες μελαγχολεί. Πόσες φορές θες να ξαπλώσεις στο χώμα να λατρέψεις τη ζωή που ανασταίνεται και πόσες να τη θρηνήσεις που πέταξε. Με λουλούδια γίνονται όλα, και οι λύπες και οι χαρές. Και ίσως και με πουλιά. Ο φετινός Απρίλης πονάει πιο πολύ από τον περσινό. Βλέπεις αρχίζουμε και συνηθίζουμε να καταπίνουμε το αφύσικο. Πολλοί μάλιστα προσευχόμαστε σ’ αυτό σαν να είναι ο Θεός ο ίδιος. Από την άλλη πλευρά πόση η ανάγκη για εγρήγορση, για καθαρή σκέψη, για συναίσθημα αληθινό, κι ας είναι λύπη. Να είναι όμως η λύπη για κάτι στέρεο κι ωραίο που χάνουμε όχι γι’ αυτό που δίνουμε με τη θέλησή μας και μάλιστα παρακαλώντας». Μιλάμε με τη Φωτεινή για τον Απρίλη, για τον φετινό Απρίλη.
-Πώς θα τον καλοδεχόμαστε;
Ευτυχώς το έμπα του στις 2 του μήνα συμπίπτει με τη γιορτή του βιβλίου που τόσοι αγαπάμε. Του βιβλίου που προορίζεται για παιδιά, μα που ωστόσο και το κείμενο και οι εικόνες του έχουν δημιουργηθεί με όλη τη δύναμη που χρειάζεται για να γίνει και η αληθινή Τέχνη. Από εκεί και πέρα βαδίζουμε μέρα τη μέρα του στο δρόμο που πάντα γνωρίζαμε. Κατακίτρινα όλα ακόμη από τις αγριόβρουβες του Μάρτη, παπαρούνες που ανθίζουν με λαχτάρα ανάμεσα στις πλάκες του πεζοδρομίου, μαργαρίτες σε έκρηξη σε κάθε άχτιστο κομματάκι γης, χαμομήλι στα μέρη που χτυπά ο ήλιος όλη μέρα. Αγριομολόχες, αγριόσκορδα, κεντίδια καυκαλήθρας, ρόκας, «κλέφτες» που σκορπάνε στον άνεμο. Όλα αυτά εδώ στην πόλη πια, όταν βρεθεί η ελάχιστη ώρα η μετρημένη της ανάσας. Πού πας;, ρώτα με, Γιώργο. Πάω στην παπαρούνα, θα σου πω, στο κοτσύφι, πάω στο οικόπεδο με τις βρούβες, στο χάλασμα με τις ίριδες, στον κήπο με τα ρόδα και την πασχαλιά που επιμένει απότιστη. Πάω να δω αν έβγαλε η παλιά συκιά ορνούς, αν πέταξε η αγριοπασχαλιά, αν έδεσε μύγδαλα η μυγδαλιά στο ρέμα, αν βρω κανένα ξεχασμένο λεμόνι.
-Και πώς θα τον ήθελες;
Εδώ βαθειά ανάσα. Αληθινή ζωή θα ήθελα. Μακριά από τη σκυφτή της οθόνης. Κάθε στιγμή να είναι γεμάτη. Κάθε ανάσα ελεύθερη. Στο τέλος κάθε μέρας μια μικρή σοδειά τέχνης. Μια σκέψη χαράς. Κι άλλη μία. Κι άλλη. Να ξαναφανεί η αισιοδοξία. Οι φιλίες. Η ελπίδα που ξέρουν μόνο τα παιδάκια να φέρνουν καθαρή χωρίς τα παράσιτα των μεγάλων. Και όλα αυτά τα θέλω γρήγορα. Δώσαμε πολύ χρόνο για να θεριέψει το άσχημο. Τώρα, συνειδητά, η επανεκκίνηση είναι το μόνο που προσμένω. Και υπάρχει αυτή η ελπίδα και είναι βάσιμη.
-Ο Απρίλης της Επανάστασης, Γρηγορίου του Ε΄, του Διάκου του Καραισκάκη, του Μεσολογγίου, πόσα συγκλονιστικά απριλιάτικα της εθνεγερσίας...
Φέτος που κλείνουν 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, όλος ο Απρίλης είναι επετειακός. Γίναν τόσα πολλά τον Απρίλη του 1821. Είναι μια ακόμη ευκαιρία να γυρίσουμε πίσω το βλέμμα σ’ εκείνον τον Απρίλη, στη ζωντάνια και την αποφασιστικότητα των αγωνιστών μας που βρέθηκαν να ξεκινούν τέτοιον αγώνα στο μήνα της ορμής και πέτυχαν το αδύνατο. Έστω κι από τη θέση του ο καθένας μας, λίγη από εκείνη την ορμή να κρατήσουμε, μπορεί να γίνει και το θαύμα.
-Η Σαρακοστή; Το μεγαλοβδόμαδο;
Πάντα συγκινεί η ελληνική Μεγάλη Εβδομάδα ως το συνώνυμο της υψηλότερης μορφής της άνοιξης που ξέρει ο ίδιος ο λατρεμένος ποιητής μας της αρχής, ο Γιώργος Σεφέρης. Κι εφέτος θα στρωθεί το ευωδιαστό χαλί από τα νεραντζοπέταλα στις καρδιές, στην παλιά σημαία του σπιτιού που δεν μαζεύτηκε ακόμη και βρέχεται και στεγνώνει και ξαναβρέχεται, στο τραπέζι της αυλής. Κι εκεί, και μόνο η σκέψη ενός ποτηριού μαζί με δύο φίλους και ανθρώπινες κουβέντες και από το λόφο να ακούγεται η καμπάνα στους ήχους του Μεγαλοβδόμαδου, φέρνει ρίγος αγαλλίασης, κάτι σαν επανάσταση, ανάταση κι ανάσταση.
more...