Φωτεινή Στεφανίδη: «Δεκέμβρης, με το μαύρο να λάμπει» Tου ΓΙΩΡΓΟΥ...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Δεκέμβρης, με το μαύρο να λάμπει»
Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Λίγα γαρούφαλλα απομένουνε στις γλάστρες
Στον κάμπο θα ’χουν κιόλας οργώσει τη γης
Ρίχνουν το σπόρο
Έχουν μαζέψει τις ελιές
Όλα ετοιμάζονται για το χειμώνα...»
Ναζίμ Χικμέτ (μετάφραση Γιάννης Ρίτσος)
«Για πότε κι εφέτος στόλισε χωράφια, οικόπεδα και πεζοδρόμια το γαλανό ανθάκι απ’ το κοινό ραδίκι, για πότε κοκκίνησαν τα πυράγκαθα ξανά, για πότε άνθισε ο κισσός, για πότε έριξε τα φύλλα της η αγριοπασχαλιά και γέμισε χρυσούς καρπούς. Η γαζία γεμάτη μπουμπούκια ετοιμάζεται να στολιστεί ξανά για τις γιορτές. Λαμπιόνια τα νεράντζια, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια. Και φάνηκαν πάνω στα δέντρα και τα πουλάκια της γειτονιάς· κοτσύφια, κοκκινολαίμηδες, φυλλοσκόποι, σπουργίτες, όλα ορεξάτα για τσιμπολόγημα, φουσκωτά απ’ το κρύο, αεικίνητα, κελαηδιστά, όπως τα έφτιαξε η φύση να είναι. Και μας βρίσκουν κι εμάς κάπου εκεί κοντά, μας βρίσκουν λιγότερους, με απώλειες που μας τράνταξαν, με την ελπίδα όμως πάλι στην καρδιά. Δουλεύουμε, ελπίζουμε, σηκώνουμε το κεφάλι απ’ τη δουλειά και το γιασεμί ευωδιάζει έναστρο, οι ιβίσκοι στις γωνιές ανοίγουν ο ένας μετά τον άλλον, η αγγελικούλα ετοιμάζεται ν’ ανοίξει τα χρυσοκόκκινά της, ο εχίνοπας μπουμπουκιασμένος, έτοιμος, το μπλε γιασεμί δεν σταματάει, μουρμουρίζοντας “θα περιμένω το κίτρινο”, οι τριανταφυλλιές δίνουν ακόμη -- μέχρι τα μέσα του Νοέμβρη είχαμε καλοκαίρι». Καλωσορίζουμε άλλον ένα Δεκέμβρη με τη Φωτεινή, κάπου στον μυστικό της κήπο.
-Δεκέμβρης. Μπαίνουμε στο καταχείμωνο;
Όχι ακόμα. Το «κεφάλι του καλοκαιριού» ακόμη ασπρίζει ανάμεσα στις βρεγμένες πέτρες. Οι μέρες συνεχίζουν και μικραίνουν. Και σαν από θαύμα, παραμονές Χριστουγέννων, εκεί στο χειμερινό ηλιοστάσι, αρχίζουν σιγά σιγά να μεγαλώνουν. Σαν ο Δεκέμβρης μαζί με την είσοδο στο χειμώνα μας υπόσχεται καλοκαίρι, φως και ξανά φως μέσα στο πιο σκοτεινό μαύρο της 21ης του μέρας.
-Αλλιώτικες οι γιορτές εφέτος;
Δεν πάει ο νους μας πόσο μπορεί να αλλάξει κάτι που το νομίζουμε δεδομένο. Δεν ξέρουμε τι περιμένουμε, υπάρχουν σημάδια ανθρωπιάς, υπάρχει και πολλή απογοήτευση. Προχωράμε μέρα τη μέρα, με ελπίδα, με προσπάθεια, με δημιουργία, αυτά είναι τα όπλα μας και δεν γίνεται να τ’ αφήσουμε. Η φύση ολόγυρα τόσο ανθισμένη, τόσο παγχρωματική σαν να είναι Απρίλης ο Δεκέμβρης σ’ αυτήν την ευλογημένη χώρα. Μέχρι και οι πασχαλιές άνθισαν στις ζέστες του Νοέμβρη, ακόμη και οι αμυγδαλιές πέταξαν λίγα λουλουδάκια επάνω στα σοβαρά τους, τα γυμνά κλωνάρια. Εμείς δε θα δώσουμε λίγο απ’ τη ζέστη της καρδιάς μας;
-Οι μέρες του;
Γιορτινές κι αυτές, ζεστές με τους φίλους μας να γιορτάζουν ο ένας μετά τον άλλον: Αγια-Βαρβάρα, Σάββας κι Αϊ-Νικόλας πλάι πλάι. Μετά ο Αϊ-Σπυρίδωνας. Έρχεται από κοντά ο Αϊ-Λευτέρης και η Ανθή. Ο Διονύσης, η Αναστασία, ο Ευγένιος. Και έτσι, μέρα τη μέρα, φτάνουμε στα Χριστούγεννα για να κλείσει ο μήνας με τον Άγιο Στέφανο και να ετοιμαστούμε όλοι για την καινούργια χρονιά, με μια τόσο σημαντική επέτειο, ειδικά εφέτος.
-Ελπίδα;
Πάντοτε. Στα μάτια των παιδιών. Στη σκέψη και τις πράξεις των μεγάλων που κάνουν τα παιδιά να χαμογελούν. Στην τέχνη. Στα μύρια κυκλάμινα που στόλισαν τα καμένα του καλοκαιριού. Στα άπειρα ψαρόνια που στολίζουν κι εφέτος τον ουρανό. Στο λάδι που τρέχει καταπράσινο ξανά από την κάνουλα στο λιοτρίβι, στο ψωμί που φουσκώνει με τη δύναμη απ’ το προζύμι και τίποτε άλλο, στη δροσοσταλιά που ξεδιψάει τον κοκκινολαίμη κι αυτός με τη σειρά του την κάνει τραγούδι ανείπωτο. Και να ’ταν μόνο αυτά…
Σημ.: Η εικόνα, λεπτομέρεια από τον πίνακα της Φωτεινής «Μυστικός κήπος ΧΙ»
more...
Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Λίγα γαρούφαλλα απομένουνε στις γλάστρες
Στον κάμπο θα ’χουν κιόλας οργώσει τη γης
Ρίχνουν το σπόρο
Έχουν μαζέψει τις ελιές
Όλα ετοιμάζονται για το χειμώνα...»
Ναζίμ Χικμέτ (μετάφραση Γιάννης Ρίτσος)
«Για πότε κι εφέτος στόλισε χωράφια, οικόπεδα και πεζοδρόμια το γαλανό ανθάκι απ’ το κοινό ραδίκι, για πότε κοκκίνησαν τα πυράγκαθα ξανά, για πότε άνθισε ο κισσός, για πότε έριξε τα φύλλα της η αγριοπασχαλιά και γέμισε χρυσούς καρπούς. Η γαζία γεμάτη μπουμπούκια ετοιμάζεται να στολιστεί ξανά για τις γιορτές. Λαμπιόνια τα νεράντζια, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια. Και φάνηκαν πάνω στα δέντρα και τα πουλάκια της γειτονιάς· κοτσύφια, κοκκινολαίμηδες, φυλλοσκόποι, σπουργίτες, όλα ορεξάτα για τσιμπολόγημα, φουσκωτά απ’ το κρύο, αεικίνητα, κελαηδιστά, όπως τα έφτιαξε η φύση να είναι. Και μας βρίσκουν κι εμάς κάπου εκεί κοντά, μας βρίσκουν λιγότερους, με απώλειες που μας τράνταξαν, με την ελπίδα όμως πάλι στην καρδιά. Δουλεύουμε, ελπίζουμε, σηκώνουμε το κεφάλι απ’ τη δουλειά και το γιασεμί ευωδιάζει έναστρο, οι ιβίσκοι στις γωνιές ανοίγουν ο ένας μετά τον άλλον, η αγγελικούλα ετοιμάζεται ν’ ανοίξει τα χρυσοκόκκινά της, ο εχίνοπας μπουμπουκιασμένος, έτοιμος, το μπλε γιασεμί δεν σταματάει, μουρμουρίζοντας “θα περιμένω το κίτρινο”, οι τριανταφυλλιές δίνουν ακόμη -- μέχρι τα μέσα του Νοέμβρη είχαμε καλοκαίρι». Καλωσορίζουμε άλλον ένα Δεκέμβρη με τη Φωτεινή, κάπου στον μυστικό της κήπο.
-Δεκέμβρης. Μπαίνουμε στο καταχείμωνο;
Όχι ακόμα. Το «κεφάλι του καλοκαιριού» ακόμη ασπρίζει ανάμεσα στις βρεγμένες πέτρες. Οι μέρες συνεχίζουν και μικραίνουν. Και σαν από θαύμα, παραμονές Χριστουγέννων, εκεί στο χειμερινό ηλιοστάσι, αρχίζουν σιγά σιγά να μεγαλώνουν. Σαν ο Δεκέμβρης μαζί με την είσοδο στο χειμώνα μας υπόσχεται καλοκαίρι, φως και ξανά φως μέσα στο πιο σκοτεινό μαύρο της 21ης του μέρας.
-Αλλιώτικες οι γιορτές εφέτος;
Δεν πάει ο νους μας πόσο μπορεί να αλλάξει κάτι που το νομίζουμε δεδομένο. Δεν ξέρουμε τι περιμένουμε, υπάρχουν σημάδια ανθρωπιάς, υπάρχει και πολλή απογοήτευση. Προχωράμε μέρα τη μέρα, με ελπίδα, με προσπάθεια, με δημιουργία, αυτά είναι τα όπλα μας και δεν γίνεται να τ’ αφήσουμε. Η φύση ολόγυρα τόσο ανθισμένη, τόσο παγχρωματική σαν να είναι Απρίλης ο Δεκέμβρης σ’ αυτήν την ευλογημένη χώρα. Μέχρι και οι πασχαλιές άνθισαν στις ζέστες του Νοέμβρη, ακόμη και οι αμυγδαλιές πέταξαν λίγα λουλουδάκια επάνω στα σοβαρά τους, τα γυμνά κλωνάρια. Εμείς δε θα δώσουμε λίγο απ’ τη ζέστη της καρδιάς μας;
-Οι μέρες του;
Γιορτινές κι αυτές, ζεστές με τους φίλους μας να γιορτάζουν ο ένας μετά τον άλλον: Αγια-Βαρβάρα, Σάββας κι Αϊ-Νικόλας πλάι πλάι. Μετά ο Αϊ-Σπυρίδωνας. Έρχεται από κοντά ο Αϊ-Λευτέρης και η Ανθή. Ο Διονύσης, η Αναστασία, ο Ευγένιος. Και έτσι, μέρα τη μέρα, φτάνουμε στα Χριστούγεννα για να κλείσει ο μήνας με τον Άγιο Στέφανο και να ετοιμαστούμε όλοι για την καινούργια χρονιά, με μια τόσο σημαντική επέτειο, ειδικά εφέτος.
-Ελπίδα;
Πάντοτε. Στα μάτια των παιδιών. Στη σκέψη και τις πράξεις των μεγάλων που κάνουν τα παιδιά να χαμογελούν. Στην τέχνη. Στα μύρια κυκλάμινα που στόλισαν τα καμένα του καλοκαιριού. Στα άπειρα ψαρόνια που στολίζουν κι εφέτος τον ουρανό. Στο λάδι που τρέχει καταπράσινο ξανά από την κάνουλα στο λιοτρίβι, στο ψωμί που φουσκώνει με τη δύναμη απ’ το προζύμι και τίποτε άλλο, στη δροσοσταλιά που ξεδιψάει τον κοκκινολαίμη κι αυτός με τη σειρά του την κάνει τραγούδι ανείπωτο. Και να ’ταν μόνο αυτά…
Σημ.: Η εικόνα, λεπτομέρεια από τον πίνακα της Φωτεινής «Μυστικός κήπος ΧΙ»
more...