Φωτεινή Στεφανίδη: «Δεκέμβρης στη ψυχή των παιδιών της γαλαρίας»...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Δεκέμβρης στη ψυχή των παιδιών της γαλαρίας»
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Λίγα γαρούφαλλα απομένουνε στις γλάστρες
Στον κάμπο θα ’χουν κιόλας οργώσει τη γης
Ρίχνουν το σπόρο
Έχουν μαζέψει τις ελιές
Όλα ετοιμάζονται για το χειμώνα...»
Ναζίμ Χικμέτ (μετάφραση Γιάννης Ρίτσος)
«Για πότε κι εφέτος στόλισε χωράφια, οικόπεδα και πεζοδρόμια το γαλανό ανθάκι απ’ το κοινό ραδίκι, για πότε κοκκίνησαν τα πυράγκαθα ξανά, για πότε άνθισε ο κισσός, για πότε έριξε τα φύλλα της η αγριοπασχαλιά και γέμισε χρυσούς καρπούς. Η γαζία γεμάτη μπουμπούκια κι ανθάκια μοσχοβαλάει πανέτοιμη για τις γιορτές. Λαμπιόνια τα νεράντζια, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια. Και φάνηκαν πάνω στα δέντρα και τα πουλάκια-στολίδια της γειτονιάς· κοτσύφια, κοκκινολαίμηδες, φυλλοσκόποι, σπουργίτες, όλα ορεξάτα για τσιμπολόγημα, φουσκωτά απ’ το κρύο, αεικίνητα, κελαηδιστά, όπως τα έφτιαξε η φύση να είναι. Και μας βρίσκουν κι εμάς κάπου εκεί κοντά, μας βρίσκουν λιγότερους, με απώλειες που μας τραντάζουν, με την ελπίδα όμως πάλι στην καρδιά. Δουλεύουμε, ελπίζουμε, σηκώνουμε το κεφάλι απ’ τη δουλειά και το γιασεμί ευωδιάζει έναστρο, οι ιβίσκοι στις γωνιές ανοίγουν ο ένας μετά τον άλλον, η αγγελικούλα ετοιμάζεται ν’ ανοίξει τα χρυσοκόκκινά της, ο εχίνοπας μπουμπουκιασμένος, έτοιμος, το μπλε γιασεμί δε σταματάει, μουρμουρίζοντας “θα περιμένω το κίτρινο”, οι τριανταφυλλιές δίνουν ακόμη -- μέχρι τα μέσα του Νοέμβρη είχαμε καλοκαίρι». Καλωσορίζουμε άλλον ένα Δεκέμβρη με τη Φωτεινή, στο μικρό πράσινο εργαστήρι της Αθήνας.
-Μπαίνουμε στο καταχείμωνο;
Όχι ακόμα. Το «κεφάλι του καλοκαιριού» ακόμη ασπρίζει ανάμεσα στις βρεγμένες πέτρες. Οι μέρες συνεχίζουν και μικραίνουν. Και σαν από θαύμα, παραμονές Χριστουγέννων, εκεί στο χειμερινό ηλιοστάσι, αρχίζουν σιγά σιγά να μεγαλώνουν. Σαν ο Δεκέμβρης μαζί με την είσοδο στο χειμώνα μας υπόσχεται καλοκαίρι, φως και ξανά φως μέσα στο πιο σκοτεινό μαύρο της 21ης του μέρας.
-Ξανά σε βρίσκω να ετοιμάζεις την καθιερωμένη ευχετήρια κάρτα;
Επιμονή, πες το και εμμονή. Λιγότερα κομμάτια εφέτος, ας με συγχωρέσουν οι φίλοι, όλη η δουλειά θα γίνει στο χέρι και ο χρόνος λιγοστός. Πολλές οι αλλαγές στη ζωή μας, η αγάπη ωστόσο δε λιγοστεύει, θα βρεθεί ο τρόπος να εκφραστεί και οι ευχές να πολλαπλασιαστούν, αμήν και η πραγμάτωσή τους.
-Γεμάτο το πανέρι με τις γιορτές του;
Οι μέρες του ας είναι και φέτος, ζεστές με τους φίλους μας να γιορτάζουν ο ένας μετά τον άλλον: Αγια-Βαρβάρα, Σάββας κι Αϊ-Νικόλας πλάι πλάι. Μετά ο Αϊ-Σπυρίδωνας. Έρχεται από κοντά ο Αϊ-Λευτέρης και η Ανθή. Ο Διονύσης, η Αναστασία, ο Ευγένιος. Και έτσι, μέρα τη μέρα, φτάνουμε στα Χριστούγεννα για να κλείσει ο μήνας με τον Άγιο Στέφανο και να ετοιμαστούμε όλοι για την καινούργια χρονιά.
-Τέτοιο μήνα ήταν που ο λαός κατεβηκε κατέβηκε στους δρόμους διαδηλώσεις.
«Κι απέ Δεκέμβρη, στην Αθήνα και Φωτιά. / Τούτο της Γης το θαλασσόδαρτο αγκωνάρι, / Λικνίζει κάτου απ΄ το Δρυ και την Ιτιά / το Διάκο, τον Κολοκοτρώνη και τον Άρη», γράφει ο Νίκος Καββαδίας, στην «Αντίσταση».
-Και ο Μάνος Χατζιδάκις…
«Τα Δεκεμβριανά δεν ήταν αντίδραση κομμουνιστών. Ήταν η αγανάκτηση των παιδιών της γαλαρίας που έβλεπαν τους συντρόφους τους και τα όνειρά τους στα φέρετρα, από σφαίρες που ΄ρίξαν δωσίλογοι και φασίστες, φορώντας γαλάζιους μανδύες εθνικοφροσύνης. Και όλα αυτά τα ελληνικά αποβράσματα με την επίσημη στήριξη του νεαρού τότε κράτους είχανε έναν εχθρό: την ψυχή των παιδιών της γαλαρίας».
-Η ψυχή των παιδιών της γαλαρίας…
Πάντοτε η ελπίδα. Στα μάτια των παιδιών. Στη σκέψη και τις πράξεις των μεγάλων που κάνουν τα παιδιά να χαμογελούν. Στην τέχνη. Στα δειλά από την ξηρασία κυκλάμινα που στόλισαν την καμμένη μας Πεντέλη. Στα άπειρα ψαρόνια που στολίζουν κι εφέτος τον ουρανό. Στο λάδι που τρέχει καταπράσινο ξανά από την κάνουλα στο λιοτρίβι, όπου κατάφερε και κάρπισε η ελιά, στο ψωμί που φουσκώνει με τη δύναμη απ’ το προζύμι και τίποτε άλλο, στη δροσοσταλιά που ξεδιψάει τον κοκκινολαίμη κι αυτός με τη σειρά του την κάνει τραγούδι ανείπωτο. Και να ’ταν μόνο αυτά…
-Ευχαριστούμε που και εφέτος επιμελήθηκες το ημερολόγιο του Συλλόγου του χωριού μας…
Υπέροχη κίνηση, κείμενα σεβαστικά στον οικουμενικό Κυμαίο γιατρό που έσωσε την ανθρωπότητα, σελίδες ιστορίας, γνώσης και αλτρουισμού για να φωτίζουν τις μέρες μας το νέο έτος. Καλές γιορτές με τα λόγια του αγαπημένου μας Χρήστου Μπουλώτη: «Τα Χριστούγεννα δεν είναι απλώς μεγάλη γιορτή, αλλά πάρα πολύ μεγάλη, η πιο μεγάλη δηλαδή του ημερολογίου. Όμως Χριστούγεννα έχουμε δυστυχώς μία φορά τον χρόνο. Γι' αυτό κι εγώ έφτιαξα έναν πλανήτη όπου άλλη γιορτή εκτός από αυτή δεν υπάρχει. Συνέχεια Χριστούγεννα, Χριστούγεννα και πάλι Χριστούγεννα! Τούτος ο υπέροχος πλανήτης, που δεν είναι δα και τόσο μακρινός, είναι δικός μου και όλων των παιδιών που η χρυσόσκονη της αγάπης πασπαλίζει κάθε μέρα τα όνειρά τους».
Σημ.: Η εικόνα της Φωτεινής, μια μικρή αβγοτέμπερα για το ρόδι, ανθό και καρπό φτιαγμένη στο λαμπρό μαύρο του Δεκέμβρη
more...
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Λίγα γαρούφαλλα απομένουνε στις γλάστρες
Στον κάμπο θα ’χουν κιόλας οργώσει τη γης
Ρίχνουν το σπόρο
Έχουν μαζέψει τις ελιές
Όλα ετοιμάζονται για το χειμώνα...»
Ναζίμ Χικμέτ (μετάφραση Γιάννης Ρίτσος)
«Για πότε κι εφέτος στόλισε χωράφια, οικόπεδα και πεζοδρόμια το γαλανό ανθάκι απ’ το κοινό ραδίκι, για πότε κοκκίνησαν τα πυράγκαθα ξανά, για πότε άνθισε ο κισσός, για πότε έριξε τα φύλλα της η αγριοπασχαλιά και γέμισε χρυσούς καρπούς. Η γαζία γεμάτη μπουμπούκια κι ανθάκια μοσχοβαλάει πανέτοιμη για τις γιορτές. Λαμπιόνια τα νεράντζια, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια. Και φάνηκαν πάνω στα δέντρα και τα πουλάκια-στολίδια της γειτονιάς· κοτσύφια, κοκκινολαίμηδες, φυλλοσκόποι, σπουργίτες, όλα ορεξάτα για τσιμπολόγημα, φουσκωτά απ’ το κρύο, αεικίνητα, κελαηδιστά, όπως τα έφτιαξε η φύση να είναι. Και μας βρίσκουν κι εμάς κάπου εκεί κοντά, μας βρίσκουν λιγότερους, με απώλειες που μας τραντάζουν, με την ελπίδα όμως πάλι στην καρδιά. Δουλεύουμε, ελπίζουμε, σηκώνουμε το κεφάλι απ’ τη δουλειά και το γιασεμί ευωδιάζει έναστρο, οι ιβίσκοι στις γωνιές ανοίγουν ο ένας μετά τον άλλον, η αγγελικούλα ετοιμάζεται ν’ ανοίξει τα χρυσοκόκκινά της, ο εχίνοπας μπουμπουκιασμένος, έτοιμος, το μπλε γιασεμί δε σταματάει, μουρμουρίζοντας “θα περιμένω το κίτρινο”, οι τριανταφυλλιές δίνουν ακόμη -- μέχρι τα μέσα του Νοέμβρη είχαμε καλοκαίρι». Καλωσορίζουμε άλλον ένα Δεκέμβρη με τη Φωτεινή, στο μικρό πράσινο εργαστήρι της Αθήνας.
-Μπαίνουμε στο καταχείμωνο;
Όχι ακόμα. Το «κεφάλι του καλοκαιριού» ακόμη ασπρίζει ανάμεσα στις βρεγμένες πέτρες. Οι μέρες συνεχίζουν και μικραίνουν. Και σαν από θαύμα, παραμονές Χριστουγέννων, εκεί στο χειμερινό ηλιοστάσι, αρχίζουν σιγά σιγά να μεγαλώνουν. Σαν ο Δεκέμβρης μαζί με την είσοδο στο χειμώνα μας υπόσχεται καλοκαίρι, φως και ξανά φως μέσα στο πιο σκοτεινό μαύρο της 21ης του μέρας.
-Ξανά σε βρίσκω να ετοιμάζεις την καθιερωμένη ευχετήρια κάρτα;
Επιμονή, πες το και εμμονή. Λιγότερα κομμάτια εφέτος, ας με συγχωρέσουν οι φίλοι, όλη η δουλειά θα γίνει στο χέρι και ο χρόνος λιγοστός. Πολλές οι αλλαγές στη ζωή μας, η αγάπη ωστόσο δε λιγοστεύει, θα βρεθεί ο τρόπος να εκφραστεί και οι ευχές να πολλαπλασιαστούν, αμήν και η πραγμάτωσή τους.
-Γεμάτο το πανέρι με τις γιορτές του;
Οι μέρες του ας είναι και φέτος, ζεστές με τους φίλους μας να γιορτάζουν ο ένας μετά τον άλλον: Αγια-Βαρβάρα, Σάββας κι Αϊ-Νικόλας πλάι πλάι. Μετά ο Αϊ-Σπυρίδωνας. Έρχεται από κοντά ο Αϊ-Λευτέρης και η Ανθή. Ο Διονύσης, η Αναστασία, ο Ευγένιος. Και έτσι, μέρα τη μέρα, φτάνουμε στα Χριστούγεννα για να κλείσει ο μήνας με τον Άγιο Στέφανο και να ετοιμαστούμε όλοι για την καινούργια χρονιά.
-Τέτοιο μήνα ήταν που ο λαός κατεβηκε κατέβηκε στους δρόμους διαδηλώσεις.
«Κι απέ Δεκέμβρη, στην Αθήνα και Φωτιά. / Τούτο της Γης το θαλασσόδαρτο αγκωνάρι, / Λικνίζει κάτου απ΄ το Δρυ και την Ιτιά / το Διάκο, τον Κολοκοτρώνη και τον Άρη», γράφει ο Νίκος Καββαδίας, στην «Αντίσταση».
-Και ο Μάνος Χατζιδάκις…
«Τα Δεκεμβριανά δεν ήταν αντίδραση κομμουνιστών. Ήταν η αγανάκτηση των παιδιών της γαλαρίας που έβλεπαν τους συντρόφους τους και τα όνειρά τους στα φέρετρα, από σφαίρες που ΄ρίξαν δωσίλογοι και φασίστες, φορώντας γαλάζιους μανδύες εθνικοφροσύνης. Και όλα αυτά τα ελληνικά αποβράσματα με την επίσημη στήριξη του νεαρού τότε κράτους είχανε έναν εχθρό: την ψυχή των παιδιών της γαλαρίας».
-Η ψυχή των παιδιών της γαλαρίας…
Πάντοτε η ελπίδα. Στα μάτια των παιδιών. Στη σκέψη και τις πράξεις των μεγάλων που κάνουν τα παιδιά να χαμογελούν. Στην τέχνη. Στα δειλά από την ξηρασία κυκλάμινα που στόλισαν την καμμένη μας Πεντέλη. Στα άπειρα ψαρόνια που στολίζουν κι εφέτος τον ουρανό. Στο λάδι που τρέχει καταπράσινο ξανά από την κάνουλα στο λιοτρίβι, όπου κατάφερε και κάρπισε η ελιά, στο ψωμί που φουσκώνει με τη δύναμη απ’ το προζύμι και τίποτε άλλο, στη δροσοσταλιά που ξεδιψάει τον κοκκινολαίμη κι αυτός με τη σειρά του την κάνει τραγούδι ανείπωτο. Και να ’ταν μόνο αυτά…
-Ευχαριστούμε που και εφέτος επιμελήθηκες το ημερολόγιο του Συλλόγου του χωριού μας…
Υπέροχη κίνηση, κείμενα σεβαστικά στον οικουμενικό Κυμαίο γιατρό που έσωσε την ανθρωπότητα, σελίδες ιστορίας, γνώσης και αλτρουισμού για να φωτίζουν τις μέρες μας το νέο έτος. Καλές γιορτές με τα λόγια του αγαπημένου μας Χρήστου Μπουλώτη: «Τα Χριστούγεννα δεν είναι απλώς μεγάλη γιορτή, αλλά πάρα πολύ μεγάλη, η πιο μεγάλη δηλαδή του ημερολογίου. Όμως Χριστούγεννα έχουμε δυστυχώς μία φορά τον χρόνο. Γι' αυτό κι εγώ έφτιαξα έναν πλανήτη όπου άλλη γιορτή εκτός από αυτή δεν υπάρχει. Συνέχεια Χριστούγεννα, Χριστούγεννα και πάλι Χριστούγεννα! Τούτος ο υπέροχος πλανήτης, που δεν είναι δα και τόσο μακρινός, είναι δικός μου και όλων των παιδιών που η χρυσόσκονη της αγάπης πασπαλίζει κάθε μέρα τα όνειρά τους».
Σημ.: Η εικόνα της Φωτεινής, μια μικρή αβγοτέμπερα για το ρόδι, ανθό και καρπό φτιαγμένη στο λαμπρό μαύρο του Δεκέμβρη
more...