Φωτεινή Στεφανίδη: “Εικονογράφηση είναι τα πάντα γύρω μας και...
Φωτεινή Στεφανίδη: “Εικονογράφηση είναι τα πάντα γύρω μας και μέσα μας, απλώς δεν έχουν γίνει βιβλία.”
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
Στο τέλος του Νοέμβρη του 2024 ήρθε από το ΔΣ της ΙΒΒΥ Ελλάδας η τιμήτική πρόταση υποψηφιότητας για το βραβείο Άντερσεν (Hans Christian Andersen Award) στον τομέα της εικονογράφησης. Η τιμή πολύ μεγάλη και η χαρά, ο χρόνος λίγος, η πορεία της αγαπημένης μας Φωτεινής Στεφανίδη στο χώρο πάνω από 40 χρόνια. Ανασκουμπώθηκε νιώθοντας ότι πρέπει να φανεί αντάξια στο ελάχιστο. Δύσκολο το ζύγισμα. Περίπου 130 βιβλία, τι να διαλέξεις, τι ν' αφήσεις, από πού ν' αρχίσεις και πού να τελειώσεις. Στις 180 σελίδες του dossier παρουσιάστηκε όλη της η πορεία, έμειναν πολλά σημαντικά απ' έξω, μα ο στόχος πέτυχε. Να παρουσιάζεται το σύνολο του έργου, να αγγίζεται και ο μεγάλος συγγραφέας. Εντελώς συμπτωματικά και χωρίς να αποτελούν αυτόνομες εκδόσεις, είχε καταπιαστεί με τρία ή μάλλον τέσσερα αφηγήματα του Άντερσεν που εκδόθηκαν σε πιο συγκεντρωτικά βιβλία, σαν ενεργά παραμύθια, όχι με τον τρόπο της ανθολογίας. Το Κοριτσάκι με τα σπίρτα, την Αληθινή πριγκίπισσα, τον Μολυβένιο στρατιώτη και τον Αμμένιο... Κι όταν τα συναντούσε ψάχνοντας στο κυκεώνα των εικόνων, ευλογία.
-Αθηναία στην καταγωγή;
Γεννήθηκα στα 1962 στην Αθήνα, μια εποχή που η Ελλάδα έμπαινε σε νέα εποχή μετά από πολλές δυσκολίες, αλλά κρατούσε πολλά στοιχεία από το ζωντανό παρεθόν της. Είχα την τύχη ο πατέρας μου να είναι όχι απλά ένας εξαιρετικός ζωγράφος αλλά και ένας πρωτοπόρος για την εποχή του εικονογράφος που ήταν σε θέση να εικονογραφεί και να οδηγεί μόνος με άριστη τεχνική την εργασία του προς το τυπογραφείο αποκλειστικά με δικά του μέσα. Σε αυτήν την τέχνη μυήθηκα από τα πολύ μικρά μου χρόνια. Κατόπιν σπούδασα ακαδημαϊκό σχέδιο και μπόρεσα να εισαχθώ στη Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, κάτι δύσκολο στη χώρα μας, τότε τουλάχιστον.
Εκεί με περίμενε άλλη τύχη καλή. Στο προπαρασκευαστικό έτος είχαμε καθηγητή τον Δημήτρη Μυταρά με βοηθούς τους σπουδαίους εικαστικούς και μετέπειτα καθηγητές της ΑΣΚΤ, Ρένα Παπασπύρου, Τριαντάφυλλο Πατρασκίδη και Μαρτίνο Γαβαθά στα στοιχεία χαρακτικής. Κάναμε και γλυπτική στο κτίριο του Μικρού Πολυτεχνείου στην Αγίου Μελετίου. Με όλα αυτά τα στοιχεία που λάβαμε από το προπαρασκευαστικό πρώτο έτος, επιλέγαμε εργαστήριο (ζωγραφικής, γλυπτικής ή χαρακτικής). Μεγάλη εύνοια της τύχης ότι μπόρεσα να εγγραφώ στο Α' εργαστήριο Ζωγραφικής του Γιάννη Μόραλη. Ένας χρόνος απέμενε για τη θητεία του στην ΑΣΚΤ, προλάβαμε ωστόσο και πήραμε πολλά, ήταν άνθρωπος που έδινε με απλότητα και σοφία. Παράλληλα, στα κλεφτά, παρακολουθούσα βραδυνές ομιλίες του Δημήτρη Καλαμάρα στο εργαστήριο της Γλυπτικής. Ιστορία της τέχνης με καθηγήτρια τη Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα. Και μικρές ζουμερές επισκέψεις στο σπίτι του Γιάννη Τσαρούχη στο Μαρούσι, ειδικά τη χρονιά του Προπαρασκευαστικού.
-Σχολείο το ατελιέ του πατέρα;
Ναι, περιστασιακά εργαζόμουν στο ατελιέ του πατέρα, στο ιστορικό διαμέρισμα της οδού Μαυρομιχάλη. Μάσκες (γραφιστικής), χάρτες, μικρές εικονογραφήσεις, χειροποίητες επεξεργασίες, δακτυλογραφήσεις. Κάτι σημαντικό, εκεί έμαθα να μην εξαρτώμαι από άλλους σε κάθε τι που αναλάμβανα. Εργαζόμασταν πολυεπίπεδα. Επίσης μέσα από την εμπειρία αυτή μπορούσα να οραματίζομαι το τελικό αποτέλεσμα (βιβλίο ή αφίσα ή εξώφυλλο ή οποιοδήποτε έντυπο) από το πρώτο σκαρίφημα με όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες που καθιστούσαν το όραμα αυτό υλοποιήσημο.
-Η πρώτη εικονογραφική δουλειά;
Ήταν στο τελευταίο έτος της φοίτησής μου στη Σχολή Καλών Τεχνών επάνω στο μυθιστόρημα του Ηλία Βενέζη Αιολική γη, εργασία που δεν εκδόθηκε ποτέ. Έφτιαξα πολλά ολοσέλιδα σχέδια, όσα και τα κεφάλαια. Άρεσαν στους καθηγητές μου και αποτέλεσαν μέρος της πτυχιακής μου εργασίας το 1986.
Δύο χρόνια αργότερα έλαβα την πρώτη μου επίσημη ανάθεση από τις εκδόσεις Συγχρονη Εποχή. Το βιβλίο της Φρόσως Χατόγλου Ένας μάγος δίχως όνειρα δουλεύτηκε για μήνες. Ο κόσμος της εικονογράφησης άνοιγε την πόρτα του. Κατόπιν έφτιαξα μια μεγάλη σειρά (10 πολυσέλιδα βιβλία μεγάλου σχήματος) επάνω στα παραμύθια της πατρίδας μας για τις οικογενειακές εκδόσεις. Άρχισαν οι πρώτες διακρίσεις καθώς και οι προτάσεις άλλων συγγραφέων και εκδοτών.
-Και μετά Λόρκα;
Το 1994 μπήκα στον κόσμο του συλλεκτικού βιβλίου με το Του Ανέμου και της Παινεμένης του Λόρκα. Από τότε ακολούθησαν αρκετά βιβλία αυτού του είδους. Τα βιβλία αυτά δουλεύονται κυρίως με χαρακτική αλλά και με απ' ευθείας ζωγραφική, ακόμα και με κατασκευές, κάτι που συνεχίζω με αμείωτο ενδιαφέρον μέχρι σήμερα.
Το 1996 γνώρισα τον σημαντικό αρχαιολόγο και σπουδαίο παραμυθά Χρήστο Μπουλώτη και το ένα βιβλίο διαδεχόταν το άλλο. Έχουμε περάσει τις 30 συνεργασίες σε βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά και μεγάλους.
Το 1997 ξεκίνησε η φιλοτέχνηση της Σιωπηρής Ευωχίας, το έργο των 11 μέτρων που αποτέλεσε σταθμό και διέτρεξε πολλά χρόνια της καλλιτεχνικής πορείας. Παρουσιάστηκε στην Ελλάδα μόλις το 2023.
Το 2000-2003 ένθεσα την καθαρή παραστατική ζωγραφική σε τρία βιβλία προσχολικής ηλικίας: Αλφαβήτα, Ένα δύο τρία, Χρωματίζω. Επίσης σταθμός.
Το 2011 εικονογράφησα εκ νέου την Παράξενη αγάπη του αλόγου και της λεύκας, του Χρήστου Μπουλώτη, δουλειά που έκανε και μία μεγάλη στροφή στη ζωγραφική μου εργασία. Από εκεί ξεπήδησε όλο το Ερωτικό εικονοστάσι και κάποιες καινούργιες αδημοσίευτες σειρές.
-Τα δικά σου βιβλία;
Σιγά σιγά, ξεκίνησα να γράφω κι εγώ. Πρώτη μεγαλύτερη απόπειρα το Έρος Μυθόπλοκος. Σταθμός, τα Παπούτσια με λουράκι. Βαθειά συγκίνηση, το Τζιέρι μου, 1922. Κάθε νέο βιβλίο και ένας νέος πειραματισμός. Κόσμος που με ενδιαφέρει πολύ, παράλληλα με την καθαρή ζωγραφική, το φρέσκο, τη χαρακτική, τέχνες που δεν εγκατέλειψα ποτέ, ίσα ίσα με την πάροδο του χρόνου τις αποζητώ όλο και περισσότερο και με κάποιον τρόπο τροφοδοτούν τις εικονογραφήσεις και το αντίστροφο.
Είχα τη χαρά να αποσπάσω σημαντικές και ευάριθμες διακρίσεις τόσο στην πατρίδα μου όσο και στο εξωτερικό κυρίως για τις εικονογραφήσεις.
-Ουκ ολίγες βραβεύσεις…
Η πολιτεία με τίμησε τέσσερεις φορές με το Κρατικό βραβείο – η τελευταία πολύ πρόσφατα. Εικονογραφικές μου εργασίες, κυρίως τα παραδοσιακά παραμύθια, κυκλοφόρησαν εκτός συνόρων - περισσότερο στην Ασία και λιγότερο στην Ευρώπη. Κείμενά μου έχουν επίσης μεταφραστεί. Μια από τις πρώτες διεθνείς διακρίσεις ήρθε από τον Λίβανο - απρόβλεπτη κι ευγενική διάκριση. Ευχαριστώ από καρδιάς την ΒΙΒ Μπρατισλάβας που με φιλοξενεί όλα τα χρόνια καθώς και την Golden Pen Βελιγραδίου, μεγάλη ευγνωμοσύνη για τα βραβεία που έχω λάβει και από τις δύο διοργανώσεις. Παραλείπω πολλά εδώ, τι να πρωτοσημειώσω.
-Πως εικονογραφείς;
Όσον αφορά την εξέλιξη της εικονογραφικής εργασίας η απάντηση είναι «δε γνωρίζω». Κάθε φορά που έρχεται ένα κείμενο ή που ετοιμάζω κάτι καινούργιο βασισμένο και σε δική μου ιδέα, το προηγούμενο λεπτό δεν έχω ιδέα τι θα ακολουθήσει στο επόμενο. Γι' αυτό και με συναρπάζει ο κόσμος της εικονογράφησης, όπως και της ζωγραφικής. Απρόβλεπτοι, ζουμεροί κόσμοι γεμάτοι συγκινήσεις, χρώματα, αισθήσεις. Να χτυπάει η καρδιά μέρα νύχτα στο ρυθμό των σκέψεων για το βιβλίο που έρχεται.
-Έρχονται απρόσκλητα τα κείμενα;
Σαράντα χρόνια τώρα υπάρχουν παράλληλα εργασίες στο τραπέζι και στο καβαλέτο. Μπόλικα γραπτά σε υπολογιστή και σημειωματάρια και άφθονα σκίτσα. Πολλές φορές έρχεται απρόσκλητο ένα κείμενο, μια ιδέα, και τα βάζει όλα στην άκρη. Έτσι προχωράει αυτή η δουλειά, ανοίγει σαν μια αθέατη βεντάλια, υπόσχεται, υλοποιεί ή αθετεί τις υποσχέσεις της και πάλι ξεκινάει απ' την αρχή. Θα έλεγα ότι ένα μελλοντικό σχέδιο που στέκει πάντα μπροστά κι ας μεταβάλλεται είναι μία αναδρομή με συνομιλίες, κάτι που ήδη επιχειρήθηκε στον μεγάλο Πολιτιστικό Χώρο του Δήμου Νέας Ιωνίας Βόλου το 2012 και έθεσε το ζήτημα για μία μελλοντική ολοκλήρωση. Γεροί να είμαστε.
more...
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
Στο τέλος του Νοέμβρη του 2024 ήρθε από το ΔΣ της ΙΒΒΥ Ελλάδας η τιμήτική πρόταση υποψηφιότητας για το βραβείο Άντερσεν (Hans Christian Andersen Award) στον τομέα της εικονογράφησης. Η τιμή πολύ μεγάλη και η χαρά, ο χρόνος λίγος, η πορεία της αγαπημένης μας Φωτεινής Στεφανίδη στο χώρο πάνω από 40 χρόνια. Ανασκουμπώθηκε νιώθοντας ότι πρέπει να φανεί αντάξια στο ελάχιστο. Δύσκολο το ζύγισμα. Περίπου 130 βιβλία, τι να διαλέξεις, τι ν' αφήσεις, από πού ν' αρχίσεις και πού να τελειώσεις. Στις 180 σελίδες του dossier παρουσιάστηκε όλη της η πορεία, έμειναν πολλά σημαντικά απ' έξω, μα ο στόχος πέτυχε. Να παρουσιάζεται το σύνολο του έργου, να αγγίζεται και ο μεγάλος συγγραφέας. Εντελώς συμπτωματικά και χωρίς να αποτελούν αυτόνομες εκδόσεις, είχε καταπιαστεί με τρία ή μάλλον τέσσερα αφηγήματα του Άντερσεν που εκδόθηκαν σε πιο συγκεντρωτικά βιβλία, σαν ενεργά παραμύθια, όχι με τον τρόπο της ανθολογίας. Το Κοριτσάκι με τα σπίρτα, την Αληθινή πριγκίπισσα, τον Μολυβένιο στρατιώτη και τον Αμμένιο... Κι όταν τα συναντούσε ψάχνοντας στο κυκεώνα των εικόνων, ευλογία.
-Αθηναία στην καταγωγή;
Γεννήθηκα στα 1962 στην Αθήνα, μια εποχή που η Ελλάδα έμπαινε σε νέα εποχή μετά από πολλές δυσκολίες, αλλά κρατούσε πολλά στοιχεία από το ζωντανό παρεθόν της. Είχα την τύχη ο πατέρας μου να είναι όχι απλά ένας εξαιρετικός ζωγράφος αλλά και ένας πρωτοπόρος για την εποχή του εικονογράφος που ήταν σε θέση να εικονογραφεί και να οδηγεί μόνος με άριστη τεχνική την εργασία του προς το τυπογραφείο αποκλειστικά με δικά του μέσα. Σε αυτήν την τέχνη μυήθηκα από τα πολύ μικρά μου χρόνια. Κατόπιν σπούδασα ακαδημαϊκό σχέδιο και μπόρεσα να εισαχθώ στη Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, κάτι δύσκολο στη χώρα μας, τότε τουλάχιστον.
Εκεί με περίμενε άλλη τύχη καλή. Στο προπαρασκευαστικό έτος είχαμε καθηγητή τον Δημήτρη Μυταρά με βοηθούς τους σπουδαίους εικαστικούς και μετέπειτα καθηγητές της ΑΣΚΤ, Ρένα Παπασπύρου, Τριαντάφυλλο Πατρασκίδη και Μαρτίνο Γαβαθά στα στοιχεία χαρακτικής. Κάναμε και γλυπτική στο κτίριο του Μικρού Πολυτεχνείου στην Αγίου Μελετίου. Με όλα αυτά τα στοιχεία που λάβαμε από το προπαρασκευαστικό πρώτο έτος, επιλέγαμε εργαστήριο (ζωγραφικής, γλυπτικής ή χαρακτικής). Μεγάλη εύνοια της τύχης ότι μπόρεσα να εγγραφώ στο Α' εργαστήριο Ζωγραφικής του Γιάννη Μόραλη. Ένας χρόνος απέμενε για τη θητεία του στην ΑΣΚΤ, προλάβαμε ωστόσο και πήραμε πολλά, ήταν άνθρωπος που έδινε με απλότητα και σοφία. Παράλληλα, στα κλεφτά, παρακολουθούσα βραδυνές ομιλίες του Δημήτρη Καλαμάρα στο εργαστήριο της Γλυπτικής. Ιστορία της τέχνης με καθηγήτρια τη Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα. Και μικρές ζουμερές επισκέψεις στο σπίτι του Γιάννη Τσαρούχη στο Μαρούσι, ειδικά τη χρονιά του Προπαρασκευαστικού.
-Σχολείο το ατελιέ του πατέρα;
Ναι, περιστασιακά εργαζόμουν στο ατελιέ του πατέρα, στο ιστορικό διαμέρισμα της οδού Μαυρομιχάλη. Μάσκες (γραφιστικής), χάρτες, μικρές εικονογραφήσεις, χειροποίητες επεξεργασίες, δακτυλογραφήσεις. Κάτι σημαντικό, εκεί έμαθα να μην εξαρτώμαι από άλλους σε κάθε τι που αναλάμβανα. Εργαζόμασταν πολυεπίπεδα. Επίσης μέσα από την εμπειρία αυτή μπορούσα να οραματίζομαι το τελικό αποτέλεσμα (βιβλίο ή αφίσα ή εξώφυλλο ή οποιοδήποτε έντυπο) από το πρώτο σκαρίφημα με όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες που καθιστούσαν το όραμα αυτό υλοποιήσημο.
-Η πρώτη εικονογραφική δουλειά;
Ήταν στο τελευταίο έτος της φοίτησής μου στη Σχολή Καλών Τεχνών επάνω στο μυθιστόρημα του Ηλία Βενέζη Αιολική γη, εργασία που δεν εκδόθηκε ποτέ. Έφτιαξα πολλά ολοσέλιδα σχέδια, όσα και τα κεφάλαια. Άρεσαν στους καθηγητές μου και αποτέλεσαν μέρος της πτυχιακής μου εργασίας το 1986.
Δύο χρόνια αργότερα έλαβα την πρώτη μου επίσημη ανάθεση από τις εκδόσεις Συγχρονη Εποχή. Το βιβλίο της Φρόσως Χατόγλου Ένας μάγος δίχως όνειρα δουλεύτηκε για μήνες. Ο κόσμος της εικονογράφησης άνοιγε την πόρτα του. Κατόπιν έφτιαξα μια μεγάλη σειρά (10 πολυσέλιδα βιβλία μεγάλου σχήματος) επάνω στα παραμύθια της πατρίδας μας για τις οικογενειακές εκδόσεις. Άρχισαν οι πρώτες διακρίσεις καθώς και οι προτάσεις άλλων συγγραφέων και εκδοτών.
-Και μετά Λόρκα;
Το 1994 μπήκα στον κόσμο του συλλεκτικού βιβλίου με το Του Ανέμου και της Παινεμένης του Λόρκα. Από τότε ακολούθησαν αρκετά βιβλία αυτού του είδους. Τα βιβλία αυτά δουλεύονται κυρίως με χαρακτική αλλά και με απ' ευθείας ζωγραφική, ακόμα και με κατασκευές, κάτι που συνεχίζω με αμείωτο ενδιαφέρον μέχρι σήμερα.
Το 1996 γνώρισα τον σημαντικό αρχαιολόγο και σπουδαίο παραμυθά Χρήστο Μπουλώτη και το ένα βιβλίο διαδεχόταν το άλλο. Έχουμε περάσει τις 30 συνεργασίες σε βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά και μεγάλους.
Το 1997 ξεκίνησε η φιλοτέχνηση της Σιωπηρής Ευωχίας, το έργο των 11 μέτρων που αποτέλεσε σταθμό και διέτρεξε πολλά χρόνια της καλλιτεχνικής πορείας. Παρουσιάστηκε στην Ελλάδα μόλις το 2023.
Το 2000-2003 ένθεσα την καθαρή παραστατική ζωγραφική σε τρία βιβλία προσχολικής ηλικίας: Αλφαβήτα, Ένα δύο τρία, Χρωματίζω. Επίσης σταθμός.
Το 2011 εικονογράφησα εκ νέου την Παράξενη αγάπη του αλόγου και της λεύκας, του Χρήστου Μπουλώτη, δουλειά που έκανε και μία μεγάλη στροφή στη ζωγραφική μου εργασία. Από εκεί ξεπήδησε όλο το Ερωτικό εικονοστάσι και κάποιες καινούργιες αδημοσίευτες σειρές.
-Τα δικά σου βιβλία;
Σιγά σιγά, ξεκίνησα να γράφω κι εγώ. Πρώτη μεγαλύτερη απόπειρα το Έρος Μυθόπλοκος. Σταθμός, τα Παπούτσια με λουράκι. Βαθειά συγκίνηση, το Τζιέρι μου, 1922. Κάθε νέο βιβλίο και ένας νέος πειραματισμός. Κόσμος που με ενδιαφέρει πολύ, παράλληλα με την καθαρή ζωγραφική, το φρέσκο, τη χαρακτική, τέχνες που δεν εγκατέλειψα ποτέ, ίσα ίσα με την πάροδο του χρόνου τις αποζητώ όλο και περισσότερο και με κάποιον τρόπο τροφοδοτούν τις εικονογραφήσεις και το αντίστροφο.
Είχα τη χαρά να αποσπάσω σημαντικές και ευάριθμες διακρίσεις τόσο στην πατρίδα μου όσο και στο εξωτερικό κυρίως για τις εικονογραφήσεις.
-Ουκ ολίγες βραβεύσεις…
Η πολιτεία με τίμησε τέσσερεις φορές με το Κρατικό βραβείο – η τελευταία πολύ πρόσφατα. Εικονογραφικές μου εργασίες, κυρίως τα παραδοσιακά παραμύθια, κυκλοφόρησαν εκτός συνόρων - περισσότερο στην Ασία και λιγότερο στην Ευρώπη. Κείμενά μου έχουν επίσης μεταφραστεί. Μια από τις πρώτες διεθνείς διακρίσεις ήρθε από τον Λίβανο - απρόβλεπτη κι ευγενική διάκριση. Ευχαριστώ από καρδιάς την ΒΙΒ Μπρατισλάβας που με φιλοξενεί όλα τα χρόνια καθώς και την Golden Pen Βελιγραδίου, μεγάλη ευγνωμοσύνη για τα βραβεία που έχω λάβει και από τις δύο διοργανώσεις. Παραλείπω πολλά εδώ, τι να πρωτοσημειώσω.
-Πως εικονογραφείς;
Όσον αφορά την εξέλιξη της εικονογραφικής εργασίας η απάντηση είναι «δε γνωρίζω». Κάθε φορά που έρχεται ένα κείμενο ή που ετοιμάζω κάτι καινούργιο βασισμένο και σε δική μου ιδέα, το προηγούμενο λεπτό δεν έχω ιδέα τι θα ακολουθήσει στο επόμενο. Γι' αυτό και με συναρπάζει ο κόσμος της εικονογράφησης, όπως και της ζωγραφικής. Απρόβλεπτοι, ζουμεροί κόσμοι γεμάτοι συγκινήσεις, χρώματα, αισθήσεις. Να χτυπάει η καρδιά μέρα νύχτα στο ρυθμό των σκέψεων για το βιβλίο που έρχεται.
-Έρχονται απρόσκλητα τα κείμενα;
Σαράντα χρόνια τώρα υπάρχουν παράλληλα εργασίες στο τραπέζι και στο καβαλέτο. Μπόλικα γραπτά σε υπολογιστή και σημειωματάρια και άφθονα σκίτσα. Πολλές φορές έρχεται απρόσκλητο ένα κείμενο, μια ιδέα, και τα βάζει όλα στην άκρη. Έτσι προχωράει αυτή η δουλειά, ανοίγει σαν μια αθέατη βεντάλια, υπόσχεται, υλοποιεί ή αθετεί τις υποσχέσεις της και πάλι ξεκινάει απ' την αρχή. Θα έλεγα ότι ένα μελλοντικό σχέδιο που στέκει πάντα μπροστά κι ας μεταβάλλεται είναι μία αναδρομή με συνομιλίες, κάτι που ήδη επιχειρήθηκε στον μεγάλο Πολιτιστικό Χώρο του Δήμου Νέας Ιωνίας Βόλου το 2012 και έθεσε το ζήτημα για μία μελλοντική ολοκλήρωση. Γεροί να είμαστε.
more...