Φωτεινή Στεφανίδη: «Γλυκοφιλώ σε Γιούλη, του μελωδού αρχιτζίτζικα»....
Φωτεινή Στεφανίδη: «Γλυκοφιλώ σε Γιούλη, του μελωδού αρχιτζίτζικα».
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Θα ’θελα ακόμη να σας αφήσω το περίπλυπο άκουσμα της έρημης φωνής του ιχθυοπώλη στα πρωινά του Ιουλίου
και το βόμβο της μέλισσας μέσα σ’ ένα τριαντάφυλλο ή το άηχο “αχ” μιας λευκής πεταλούδας πλάι στο μωβ λουλούδι…»
Γιάννης Ρίτσος, Το σβησμένο φανάρι
«Μπήκε επίσημα η καλοκαιριά. Ανάψαν προ πολλού οι φωτιές του Άι Γιάννη, έτριζε τρεις μέρες το ηλιοστάσι, και νάτος ο Ιούλης, ο Γιούλης, κι ακόμα πιο αγαπησιάρικα ο Αηλιάτης ή Αηλιάς, ο Αλωνάρης. Το άστρο του Καρκίνου καρφωμένο ψηλά πια, εκείνου του κάβουρα που έστειλε η Ήρα να δαγκώσει τον Ηρακλή επάνω στης Λερναίας Ύδρας τον άθλο. Κι ακόμα στις αρχές του ο μήνας ετούτος ο ζεστός, Αρχιτζίτζικα θα τον έλεγα, έχει και το αφήλιο· ήλιος ξεμακραίνει πιο πολύ απ’ τη γη και ρίχνοντας κάθετα τις ακτίνες του σαν ένα μεγάλο τεράστιο καταμεσήμερο, φτιάχνει την πιο ζεστή ώρα της Μεγάλης Ημέρας που τη λέμε και Χρονιά. Λάμπει ο κόσμος όλος κι οι τζίτζικες σκάνε απ’ τα ντύματά τους κι αρχίζουν τις μαντολινάτες στους ελαιώνες, στα πεύκα, στις γειτονιές των πόλεων, στις ακρογιαλιάς τ’ αρμυρίκια, στα πλατάνια των χωριών». Με τη Φωτεινή κάτω από αγριελιά φορτωμένη τζιτζίκια και την τρελή τους μουσική, λέμε για τον Ιούλη.
- «Εσείς τζιτζίκια μου άγγελοι
γεια σας κι η ώρα η καλή;»
Πολυπόθητο το τζι και τζι και τζι και τζι. (Αν δε λαλήσει τζίτζικας, δεν είν’ καλοκαιράκι). Κι έρχεται εκεί ακριβώς που σβήνει το κοτσυφιού το τραγούδι. Ἐχουμε όμως τόσα και τόσα ακόμα. Τσαμπιά κρέμονται απ’ τα κλαράκια οι χρυσόμυγες. Ο αράχνες στήνουν στο λεπτό τις δαντέλες τους ακόμα κι ανάμεσα σε δυο μίσχους. Οι δεντρομολόχες έφτασαν τον ανθό από τη βάση στην κορφή σαν να λένε γεια σου και χαρά σου, Ιούνη. Οι θυμαριές γεμάτες ανθό και μέλισσες. Τα δροσερά νερά που λαχταράς από την κάψα του ήλιου, είτε ποτάμια είτε θάλασσες. Το αλάτι στα ματοτσίνορα. Το ψαράκι στη σχάρα. Το ζουμερό ροδάκινο. Τα πρώτα καρπουζοπέπονα. Τ’ αγγουράκια στα γρήγορα, πριν βγει κανείς στη ζέστη, με λίγο χοντρό αλάτι για κολατσιό, για νερό. Οι νερομπογιές να καίγονται στον ήλιο, να στεγνώνουν ακριβώς καταπώς το θες. Ο ψαράς να μπαλώνει τα δίχτυα. Ο ιχθυοπώλης με το παράπονο του ποιητή να διαλαλεί τη μαρίδα, τη γόπα, τη σαρδέλα, τον κολιό. Ακόμη βαστάει η πατρίδα, η Μεσόγειος έχει ιστορία που δε σβήνει εύκολα, όσο κι αν το θέλουν και το κάνουν, αυτή σαν θεά μεγάλη, τους σβήνει τις αποφάσεις ξανά και ξανά.
-Μεσόγειο τη λεν και παίζουνε γυμνά
παιδιά με μαύρα μάτια αγάλματα πικρά…
Πέρα από την άχρηστη σπατάλη και το ρήμαγμα της ομορφιάς και της αλήθειας, της ζωής του τόπου μας με τα άχρηστα μεταλλικά θηρία του κέρδους, ήρθαν και τ’ άλλα. Για σπορές είμαστε; Θερίσματα κι αλωνίσματα; Βάλε εκεί μερικά στρέμματα φωτοβολταϊκά να χαίρεσαι έξοδα και χρέη, να πεινάς και να έχεις ρεύμα, που δε θα ’χεις. Ξέχνα τα βότανα, του Ιπποκράτη τα θεραπευτικά, ρήμαξέ τα, άχρηστα αγριόχορτα. Έχεις τρόπο με τη χημεία την πανάκριβη που σου σκάβει την υγεία και την προσκυνάς. Και είδες τις αποδείξεις και πάλι δεν πείστηκες. Εκεί θα είμαστε οι λίγοι, πάντα απέναντι, και ο Ιούλης θα σμίξει τα φρύδια θυμωμένος που τα δώρα του δίνουν ζωή και δύναμη στις κουταμάρες του ανθρώπου που στρέφονται ενάντια στην αλήθεια.
-Γιούλης ο δοξαστικός;
Ευτυχώς. Και ο Γιούλης έχει πολύ δυνατές γιορτές κι ανθρώπινες· Πρώτη του μέρα οι Ανάργυροι. Γιατροί αγιασμένοι. Και σίγουρα ακόμη υπάρχουν και ζουν ανάμεσά μας κι απλώνουν το χέρι να βοηθήσουν κι αγιάζουν στο τέλος. Η Άγια Κυριακή (το λέγαν Άγια Κυριακή εκείνο το καΐκι που στης σκλαβιάς την κατοχή πάλευε για τη νίκη – Βίρβος). Τούτο το τραγούδι δε θα παλιώσει σαν τον κόσμο που δε βλέπουμε ν’ αλλάζει. Η Αγιά Μαρίνα, η μνήμη της να ξεμαραίνει τ’ άρρωστα παιδιά. Η Αγιά Παρασκευή, η Παρασκευούλα μας, με μνήμη που γλυκοφιλάει τα μάτια των ανθρώπων. Ο Παντελεήμονας, άγιος γιατρός κι αυτός κι ανάργυρος, μαρτύρησε.
-Μα η γιορτή η μεγαλύτερη, η λαμπρότερη είναι του Άι Λιος.
Του προφήτη Ηλία. Πόσα θυμίζει απ’ τα παλιά. Ότι οι κορφούλες που είναι τα εκκλησιδάκια του βρίσκονται πιο κοντά στον ήλιο και καίει ο τόπος, το ξέραμε. Αλλά ότι τον λέγαν παλιά «Κεραύνιο» γιατί μάζευαν οι κορυφές του σύννεφα, βροχές και αστραπές; Ίδιος Ζευς…
-Πώς να τον καλωσορίσουμε;
Μ’ ένα μεγάλο ευχαριστώ που μας βρίσκει κι ο φετινός Ιούλης κοντά κι αγαπημένους, καλοδεχόμαστε τον ήλιο που μας δίνει τη ζωή και τούτο το μήνα έχει την τιμητική του, βουτάμε στο καθάριο το νερό το αλάνθαστο και κοιτάμε μέσα μας βαθιά. Από εκεί ξεκινάει το κάθε τι.
Στην εικόνα, νερομπογιά της Φωτεινής, φρέσκια, ολόφρεσκη.
more...
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Θα ’θελα ακόμη να σας αφήσω το περίπλυπο άκουσμα της έρημης φωνής του ιχθυοπώλη στα πρωινά του Ιουλίου
και το βόμβο της μέλισσας μέσα σ’ ένα τριαντάφυλλο ή το άηχο “αχ” μιας λευκής πεταλούδας πλάι στο μωβ λουλούδι…»
Γιάννης Ρίτσος, Το σβησμένο φανάρι
«Μπήκε επίσημα η καλοκαιριά. Ανάψαν προ πολλού οι φωτιές του Άι Γιάννη, έτριζε τρεις μέρες το ηλιοστάσι, και νάτος ο Ιούλης, ο Γιούλης, κι ακόμα πιο αγαπησιάρικα ο Αηλιάτης ή Αηλιάς, ο Αλωνάρης. Το άστρο του Καρκίνου καρφωμένο ψηλά πια, εκείνου του κάβουρα που έστειλε η Ήρα να δαγκώσει τον Ηρακλή επάνω στης Λερναίας Ύδρας τον άθλο. Κι ακόμα στις αρχές του ο μήνας ετούτος ο ζεστός, Αρχιτζίτζικα θα τον έλεγα, έχει και το αφήλιο· ήλιος ξεμακραίνει πιο πολύ απ’ τη γη και ρίχνοντας κάθετα τις ακτίνες του σαν ένα μεγάλο τεράστιο καταμεσήμερο, φτιάχνει την πιο ζεστή ώρα της Μεγάλης Ημέρας που τη λέμε και Χρονιά. Λάμπει ο κόσμος όλος κι οι τζίτζικες σκάνε απ’ τα ντύματά τους κι αρχίζουν τις μαντολινάτες στους ελαιώνες, στα πεύκα, στις γειτονιές των πόλεων, στις ακρογιαλιάς τ’ αρμυρίκια, στα πλατάνια των χωριών». Με τη Φωτεινή κάτω από αγριελιά φορτωμένη τζιτζίκια και την τρελή τους μουσική, λέμε για τον Ιούλη.
- «Εσείς τζιτζίκια μου άγγελοι
γεια σας κι η ώρα η καλή;»
Πολυπόθητο το τζι και τζι και τζι και τζι. (Αν δε λαλήσει τζίτζικας, δεν είν’ καλοκαιράκι). Κι έρχεται εκεί ακριβώς που σβήνει το κοτσυφιού το τραγούδι. Ἐχουμε όμως τόσα και τόσα ακόμα. Τσαμπιά κρέμονται απ’ τα κλαράκια οι χρυσόμυγες. Ο αράχνες στήνουν στο λεπτό τις δαντέλες τους ακόμα κι ανάμεσα σε δυο μίσχους. Οι δεντρομολόχες έφτασαν τον ανθό από τη βάση στην κορφή σαν να λένε γεια σου και χαρά σου, Ιούνη. Οι θυμαριές γεμάτες ανθό και μέλισσες. Τα δροσερά νερά που λαχταράς από την κάψα του ήλιου, είτε ποτάμια είτε θάλασσες. Το αλάτι στα ματοτσίνορα. Το ψαράκι στη σχάρα. Το ζουμερό ροδάκινο. Τα πρώτα καρπουζοπέπονα. Τ’ αγγουράκια στα γρήγορα, πριν βγει κανείς στη ζέστη, με λίγο χοντρό αλάτι για κολατσιό, για νερό. Οι νερομπογιές να καίγονται στον ήλιο, να στεγνώνουν ακριβώς καταπώς το θες. Ο ψαράς να μπαλώνει τα δίχτυα. Ο ιχθυοπώλης με το παράπονο του ποιητή να διαλαλεί τη μαρίδα, τη γόπα, τη σαρδέλα, τον κολιό. Ακόμη βαστάει η πατρίδα, η Μεσόγειος έχει ιστορία που δε σβήνει εύκολα, όσο κι αν το θέλουν και το κάνουν, αυτή σαν θεά μεγάλη, τους σβήνει τις αποφάσεις ξανά και ξανά.
-Μεσόγειο τη λεν και παίζουνε γυμνά
παιδιά με μαύρα μάτια αγάλματα πικρά…
Πέρα από την άχρηστη σπατάλη και το ρήμαγμα της ομορφιάς και της αλήθειας, της ζωής του τόπου μας με τα άχρηστα μεταλλικά θηρία του κέρδους, ήρθαν και τ’ άλλα. Για σπορές είμαστε; Θερίσματα κι αλωνίσματα; Βάλε εκεί μερικά στρέμματα φωτοβολταϊκά να χαίρεσαι έξοδα και χρέη, να πεινάς και να έχεις ρεύμα, που δε θα ’χεις. Ξέχνα τα βότανα, του Ιπποκράτη τα θεραπευτικά, ρήμαξέ τα, άχρηστα αγριόχορτα. Έχεις τρόπο με τη χημεία την πανάκριβη που σου σκάβει την υγεία και την προσκυνάς. Και είδες τις αποδείξεις και πάλι δεν πείστηκες. Εκεί θα είμαστε οι λίγοι, πάντα απέναντι, και ο Ιούλης θα σμίξει τα φρύδια θυμωμένος που τα δώρα του δίνουν ζωή και δύναμη στις κουταμάρες του ανθρώπου που στρέφονται ενάντια στην αλήθεια.
-Γιούλης ο δοξαστικός;
Ευτυχώς. Και ο Γιούλης έχει πολύ δυνατές γιορτές κι ανθρώπινες· Πρώτη του μέρα οι Ανάργυροι. Γιατροί αγιασμένοι. Και σίγουρα ακόμη υπάρχουν και ζουν ανάμεσά μας κι απλώνουν το χέρι να βοηθήσουν κι αγιάζουν στο τέλος. Η Άγια Κυριακή (το λέγαν Άγια Κυριακή εκείνο το καΐκι που στης σκλαβιάς την κατοχή πάλευε για τη νίκη – Βίρβος). Τούτο το τραγούδι δε θα παλιώσει σαν τον κόσμο που δε βλέπουμε ν’ αλλάζει. Η Αγιά Μαρίνα, η μνήμη της να ξεμαραίνει τ’ άρρωστα παιδιά. Η Αγιά Παρασκευή, η Παρασκευούλα μας, με μνήμη που γλυκοφιλάει τα μάτια των ανθρώπων. Ο Παντελεήμονας, άγιος γιατρός κι αυτός κι ανάργυρος, μαρτύρησε.
-Μα η γιορτή η μεγαλύτερη, η λαμπρότερη είναι του Άι Λιος.
Του προφήτη Ηλία. Πόσα θυμίζει απ’ τα παλιά. Ότι οι κορφούλες που είναι τα εκκλησιδάκια του βρίσκονται πιο κοντά στον ήλιο και καίει ο τόπος, το ξέραμε. Αλλά ότι τον λέγαν παλιά «Κεραύνιο» γιατί μάζευαν οι κορυφές του σύννεφα, βροχές και αστραπές; Ίδιος Ζευς…
-Πώς να τον καλωσορίσουμε;
Μ’ ένα μεγάλο ευχαριστώ που μας βρίσκει κι ο φετινός Ιούλης κοντά κι αγαπημένους, καλοδεχόμαστε τον ήλιο που μας δίνει τη ζωή και τούτο το μήνα έχει την τιμητική του, βουτάμε στο καθάριο το νερό το αλάνθαστο και κοιτάμε μέσα μας βαθιά. Από εκεί ξεκινάει το κάθε τι.
Στην εικόνα, νερομπογιά της Φωτεινής, φρέσκια, ολόφρεσκη.
more...