Φωτεινή Στεφανίδη: «Ιούνης αμάραντος κι ο ήλιος το χρυσάφι» ...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Ιούνης αμάραντος κι ο ήλιος το χρυσάφι»
Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Καὶ νὰ ποὺ φτάσαμε ἐδῶ
Χωρὶς ἀποσκευὲς
Μὰ μ᾿ ἕνα τόσο ὡραῖο φεγγάρι…»
Τάσος Λιβαδείτης
«Πάω στις μαργαρίτες, πέρα στο λιβάδι
πράσινο λιβάδι σα ζωγραφιστό…»
Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
«Ήταν μια θεία θέληση κι ενός αγίου τάμα
εμείς οι δυο να σμίξουμε και να γενεί το θάμα
οι βάρκες ν’ ανεβαίνουνε ως τα ψηλά μπαλκόνια
κι οι ορτανσίες να πετούν καθώς τα χελιδόνια
Ν’ ανάβουν οι Άγιοι κεριά στη χάρη των δυονώ μας
και τα ψαράκια να φιλούν την άκρη των ποδιών μας…»
Οδυσσέας Ελύτης
«Δε λένε να χρυσίσουν ακόμα φέτος τα χωράφια με την
αγριοβρόμη. Τώρα, τώρα, δεν έχουν δυο μέρες που άρχισαν να
κεντούν τα κενά σε εξοχή και πόλη τ’ άνθη του αγριοκαρότου και
του αγριομάραθου. Και τα δικά μας κενά κεντούν. Φεύγει
συννεφιασμένος ο Μάης με παγωμένα ακόμα τα θαλασσινά νερά,
ωστόσο το αέρινο ροδαλό της δεντρομολόχας ζωγραφίζει τις άκριες των δρόμων παρέα με την άσπρη τη μαργαρίτα και υπόσχονται κι οι δυο τους ότι όλα θα έρθουν. Τα χελιδόνια φωνάζουν μεταξύ τους, τι μπορεί να λένε… Ίσως για μια απόφαση που πρέπει να πάρουν σήμερα. Ίσως για τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου που σιμώνει. Ίσως για τη λύπη στο πρόσωπο του κοριτσιού που πέρασε. Ίσως για τον ήλιο που είναι πιο χρυσός από ποτέ».
Μιλάμε με τη Φωτεινή για τον Ιούνη, τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού, με τρεις ποιητές υποδεχόμαστε τούτη τη φορά, κάθε στίχος κι ένα σκαλί πιο αισιόδοξος.
-Tαξιδευτής στο θέρος χωρίς αποσκευές;
Τι να τις κάνεις σαν το φεγγάρι είναι τόσο ωραίο. Τι να κουβαλήσεις. Η χαρά, η λαχτάρα, η ελπίδα, η λύπη πού να χωρέσουν. Εμείς οι ίδιοι γινόμαστε αποσκευή και βάρος στον εαυτό μας, κι έρχεται ένα ωραίο φεγγάρι να τα σηκώσει όλα, να πει το καλοκαίρι είναι εδώ, ολόιδιο από τη γέννηση του κόσμου. Αχ, μια στιγμή να το καταλαβαίναμε όλοι μαζί θα άλλαζε η ζωή μας.
-Εμείς με άδεια χέρια, ο Ιούνης όμως όλο και μας δίνει.
Και τι δε μας δίνει. Χρώματα, χρώματα και γεύσεις, όλα χάρισμα.
Μούσμουλα γλυκοστιφούτσικα, μπουρνέλες, μούρα άσπρα και
μαύρα, τα πρώτα βερίκοκα –πώς μ’ αρέσουν λιγάκι άγουρα– και
κεράσια, κεράσια, κερασοβροχή. Και τα πιο πολλά απ’ όλα τούτα τα βρίσκεις χάρισμα, αρκεί να κρατάς στη μνήμη τα περιβόλια στα ακατοίκητα, τα δέντρα που γέρνουν έξω από τις μάντρες, τα
απεριποίητα στα πεζοδρόμια. Παραέξω πια, στα ρημαγμένα χωριά ακόμα σε χορταίνουν των παλιών ανθρώπων τα φυτέματα. Σαν να ζει η άλλη Ελλάδα την ώρα που ευφραίνεσαι από τις θείες γεύσεις τους. Εσύ και τα πουλιά.
-Το ηλιοστάσι; Το θερινό τροπικό σημείο ή απλά θερινή τροπή, επειδή ο Ήλιος τρέπεται και πάλι προς τον ισημερινό και από την ημέρα αυτή αρχίζει το καλοκαίρι οπως θα έλεγε ο αείμνηστος Διονύσης Σιμόπουλος.
Τρίζει ο ήλιος επάνω στη γη. Υπόσχεται ότι θα γεννηθούν ξανά
ήρωες που θα σταθούν στο πλευρό των ανθρώπων. Το θέλουμε
όμως εμείς; Θέλουμε βοήθεια; Έστω, βοηθάμε ο ένας τον άλλο; Ή
κοιτάμε μόνο την κάθε μέρα μας, και κλειδώνουμε διπλά τριπλά τις πόρτες μας κάθε νύχτα; Τι Ιούνης θα είναι αυτός; Τι ηλιοστάσι
αδιάφορο για όλους που πόσο ωραίο θα ήταν να την
αφουγκραζόμαστε με θαυμασμό, να νιώθαμε το σπόρο του χειμώνα που μόλις απόθεσε ο Θεός στον τόπο μας τη μέρα την ιερή που κρατάει ώρες και ώρες. Κι αν το σκεφτείς, στο ηλιοστάσι του χειμώνα γεννιέται ο Χριστός με τη νύχτα σπαρμένη θαύματα και σ’ εκείνο του καλοκαιριού ο Άι Γιάννης ο Πρόδρομος με τις φωτιές στις γειτονιές.
-Η θάλασσα; Μαύρη μεγάλη θάλασσα μὲ τόσα βότσαλα τριγύρω...
Αφέντρα του Ιούνη. «Στα πόδια μας γυάλινη» (Σεφέρης). Στο δρόμο για το αντάμωμα μαζί της το βλέμμα στη βασίλισσα του
καλοκαιριού, τη ροζ την πικροδάφνη που ανθίζει δροσερή εκεί
στους χείμαρρους του βουνού πριν κατεβούμε κάτω στα νερά. Και πλάι, στις άκριες των δρόμων και των μονοπατιών από τα σπάρτα τα κατακίτρινα που σε μεθάει η ευωδιά τους. Σίγουρος παράδεισος ετούτα, ανθίζουν και πετάνε οι ρίζες τους ξανά και ξανά, όσες φορές κι αν ζήσουν πυρκαγιά. Ελπίδα και ανθεκτικότητα. Πείσμα και γενναιοδωρία. Κι όταν πια κατέβουμε κάτω στο γιαλό, νά τα αμάραντα, οι αγριοβιολέτες, η κάπαρη, οι φραγκοσυκιές ανθισμένες. Και μέσα στα νερά, λογής μικρόψαρα και φύκια και βότσαλα όλων των χρωμάτων και τι να πρωτοπείς.
-Και πώς κρατιέται το όνειρο ενός Ιούνη όπως θα τον ήθελες;
Απ’ όλα τα παραπάνω. Και στ’ αλήθεια είναι καταφυγή η τέχνη πλάι στη φύση κι αυτό το καταφύγιο δεν τ’ αφήνω, από εκεί η δύναμη για όλα τα απαιτητικά τα τωρινά που μας κατατρέχουν. Καλή δύναμη σε όλους μας, καλό μήνα!
Στην εικόνα, νερομπογιά της Φωτεινής, δυο μέρες πριν τελειώσει ο φετινός Μάης.
more...
Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Καὶ νὰ ποὺ φτάσαμε ἐδῶ
Χωρὶς ἀποσκευὲς
Μὰ μ᾿ ἕνα τόσο ὡραῖο φεγγάρι…»
Τάσος Λιβαδείτης
«Πάω στις μαργαρίτες, πέρα στο λιβάδι
πράσινο λιβάδι σα ζωγραφιστό…»
Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
«Ήταν μια θεία θέληση κι ενός αγίου τάμα
εμείς οι δυο να σμίξουμε και να γενεί το θάμα
οι βάρκες ν’ ανεβαίνουνε ως τα ψηλά μπαλκόνια
κι οι ορτανσίες να πετούν καθώς τα χελιδόνια
Ν’ ανάβουν οι Άγιοι κεριά στη χάρη των δυονώ μας
και τα ψαράκια να φιλούν την άκρη των ποδιών μας…»
Οδυσσέας Ελύτης
«Δε λένε να χρυσίσουν ακόμα φέτος τα χωράφια με την
αγριοβρόμη. Τώρα, τώρα, δεν έχουν δυο μέρες που άρχισαν να
κεντούν τα κενά σε εξοχή και πόλη τ’ άνθη του αγριοκαρότου και
του αγριομάραθου. Και τα δικά μας κενά κεντούν. Φεύγει
συννεφιασμένος ο Μάης με παγωμένα ακόμα τα θαλασσινά νερά,
ωστόσο το αέρινο ροδαλό της δεντρομολόχας ζωγραφίζει τις άκριες των δρόμων παρέα με την άσπρη τη μαργαρίτα και υπόσχονται κι οι δυο τους ότι όλα θα έρθουν. Τα χελιδόνια φωνάζουν μεταξύ τους, τι μπορεί να λένε… Ίσως για μια απόφαση που πρέπει να πάρουν σήμερα. Ίσως για τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου που σιμώνει. Ίσως για τη λύπη στο πρόσωπο του κοριτσιού που πέρασε. Ίσως για τον ήλιο που είναι πιο χρυσός από ποτέ».
Μιλάμε με τη Φωτεινή για τον Ιούνη, τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού, με τρεις ποιητές υποδεχόμαστε τούτη τη φορά, κάθε στίχος κι ένα σκαλί πιο αισιόδοξος.
-Tαξιδευτής στο θέρος χωρίς αποσκευές;
Τι να τις κάνεις σαν το φεγγάρι είναι τόσο ωραίο. Τι να κουβαλήσεις. Η χαρά, η λαχτάρα, η ελπίδα, η λύπη πού να χωρέσουν. Εμείς οι ίδιοι γινόμαστε αποσκευή και βάρος στον εαυτό μας, κι έρχεται ένα ωραίο φεγγάρι να τα σηκώσει όλα, να πει το καλοκαίρι είναι εδώ, ολόιδιο από τη γέννηση του κόσμου. Αχ, μια στιγμή να το καταλαβαίναμε όλοι μαζί θα άλλαζε η ζωή μας.
-Εμείς με άδεια χέρια, ο Ιούνης όμως όλο και μας δίνει.
Και τι δε μας δίνει. Χρώματα, χρώματα και γεύσεις, όλα χάρισμα.
Μούσμουλα γλυκοστιφούτσικα, μπουρνέλες, μούρα άσπρα και
μαύρα, τα πρώτα βερίκοκα –πώς μ’ αρέσουν λιγάκι άγουρα– και
κεράσια, κεράσια, κερασοβροχή. Και τα πιο πολλά απ’ όλα τούτα τα βρίσκεις χάρισμα, αρκεί να κρατάς στη μνήμη τα περιβόλια στα ακατοίκητα, τα δέντρα που γέρνουν έξω από τις μάντρες, τα
απεριποίητα στα πεζοδρόμια. Παραέξω πια, στα ρημαγμένα χωριά ακόμα σε χορταίνουν των παλιών ανθρώπων τα φυτέματα. Σαν να ζει η άλλη Ελλάδα την ώρα που ευφραίνεσαι από τις θείες γεύσεις τους. Εσύ και τα πουλιά.
-Το ηλιοστάσι; Το θερινό τροπικό σημείο ή απλά θερινή τροπή, επειδή ο Ήλιος τρέπεται και πάλι προς τον ισημερινό και από την ημέρα αυτή αρχίζει το καλοκαίρι οπως θα έλεγε ο αείμνηστος Διονύσης Σιμόπουλος.
Τρίζει ο ήλιος επάνω στη γη. Υπόσχεται ότι θα γεννηθούν ξανά
ήρωες που θα σταθούν στο πλευρό των ανθρώπων. Το θέλουμε
όμως εμείς; Θέλουμε βοήθεια; Έστω, βοηθάμε ο ένας τον άλλο; Ή
κοιτάμε μόνο την κάθε μέρα μας, και κλειδώνουμε διπλά τριπλά τις πόρτες μας κάθε νύχτα; Τι Ιούνης θα είναι αυτός; Τι ηλιοστάσι
αδιάφορο για όλους που πόσο ωραίο θα ήταν να την
αφουγκραζόμαστε με θαυμασμό, να νιώθαμε το σπόρο του χειμώνα που μόλις απόθεσε ο Θεός στον τόπο μας τη μέρα την ιερή που κρατάει ώρες και ώρες. Κι αν το σκεφτείς, στο ηλιοστάσι του χειμώνα γεννιέται ο Χριστός με τη νύχτα σπαρμένη θαύματα και σ’ εκείνο του καλοκαιριού ο Άι Γιάννης ο Πρόδρομος με τις φωτιές στις γειτονιές.
-Η θάλασσα; Μαύρη μεγάλη θάλασσα μὲ τόσα βότσαλα τριγύρω...
Αφέντρα του Ιούνη. «Στα πόδια μας γυάλινη» (Σεφέρης). Στο δρόμο για το αντάμωμα μαζί της το βλέμμα στη βασίλισσα του
καλοκαιριού, τη ροζ την πικροδάφνη που ανθίζει δροσερή εκεί
στους χείμαρρους του βουνού πριν κατεβούμε κάτω στα νερά. Και πλάι, στις άκριες των δρόμων και των μονοπατιών από τα σπάρτα τα κατακίτρινα που σε μεθάει η ευωδιά τους. Σίγουρος παράδεισος ετούτα, ανθίζουν και πετάνε οι ρίζες τους ξανά και ξανά, όσες φορές κι αν ζήσουν πυρκαγιά. Ελπίδα και ανθεκτικότητα. Πείσμα και γενναιοδωρία. Κι όταν πια κατέβουμε κάτω στο γιαλό, νά τα αμάραντα, οι αγριοβιολέτες, η κάπαρη, οι φραγκοσυκιές ανθισμένες. Και μέσα στα νερά, λογής μικρόψαρα και φύκια και βότσαλα όλων των χρωμάτων και τι να πρωτοπείς.
-Και πώς κρατιέται το όνειρο ενός Ιούνη όπως θα τον ήθελες;
Απ’ όλα τα παραπάνω. Και στ’ αλήθεια είναι καταφυγή η τέχνη πλάι στη φύση κι αυτό το καταφύγιο δεν τ’ αφήνω, από εκεί η δύναμη για όλα τα απαιτητικά τα τωρινά που μας κατατρέχουν. Καλή δύναμη σε όλους μας, καλό μήνα!
Στην εικόνα, νερομπογιά της Φωτεινής, δυο μέρες πριν τελειώσει ο φετινός Μάης.
more...