Φωτεινή Στεφανίδη: «Ιούνης και του ήλιου τα γεννήματα» Tου ΓΙΩΡΓΟΥ...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Ιούνης και του ήλιου τα γεννήματα»
Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Κάτω στις δάφνες
κάτω στις άσπρες πικροδάφνες
κάτω στον αγκαθερό βράχο
κι η θάλασσα στα πόδια μας γυάλινη…»
Γιώργος Σεφέρης, Θερινό Ηλιοστάσι ΣΤ’
«Διαβήκαμε φέτος μια άνοιξη που η καρδιά της σαν να μην πρόλαβε να ζεσταθεί και ξάφνου αλλάζει το σκηνικό. Έρχεται ο Ιούνης και φέρνει το ηλιοστάσι μαζί του, την αδιαμφισβήτητη καλοκαιριά, την υπόσχεση για μέρες ζεστές, μεγάλες, νύχτες λαμπερές με φεγγαρόστρατες στα νερά, με φρούτα ώριμα και ζουμερά, με μποστάνια γεμάτα νοστιμιές, με τον ήλιο να στέκεται τρεις μέρες λαμπρός στη μεγαλύτερη λάμψη της χρονιάς, και τι παράξενα ωραίο, σιγά σιγά να γέρνει, λεπτό το λεπτό να λιγοστεύει, αδιόρατα, μέχρι να φτάσουμε στην ισημερία του Σεπτέμβρη». Κουβέντα με τη Φωτεινή για τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού.
-Το σκηνικό;
Είμαστε έξω πια, αφήσαμε τους τοίχους, έξω στο φως που φτιάχνει τα χρώματα λαμπρά, ελληνικά. Μέρα τη μέρα τα πράσινα γίνονται χρυσά ή κοκκινωπά. Ανθίζουν τα εξαίσια χρώματα τώρα. Λευκά κι ανοιχτοπράσινα τ’ αγριοκαρότα, λιβάδια ολόκληρα. Μαβιά λεπτόμισχα άσημα αγριολούλουδα ανάμεσά τους. Ξανθή η αγριοβρόμη τραγουδάει στ’ αεράκι. Ελίχρυσος κατακίτρινος μ’ εκείνο το ψυχρό πράσινο στο μίσχο, σχεδόν ασημένιο. Ανάμεσα λευκές οι καμπανούλες. Μπλε εκρηκτικό το θυμάρι, μαβί μπλε. Κι αυτή η ροδαλή δεντρομολόχα ανάμεσα στα χρυσαφιά! Τ’ αγριοκρέμμυδα φτιάχνουν τα σφαιρικά λευκά και μαβιά λουλούδια τους.
-Η βασίλισσα του καλοκαιριού;
Η πικροδάφνη, στο φόρτε της. Παντού ανθίζει, αλλά στις ποταμιές, στις κοίτες των χειμάρρων λάμπει αυθεντικά το ζωντανό το ρόδινό της. Στις άκριες των δρόμων και των μονοπατιών, τρελό, κατακίτρινο, ευωδιαστό το σπάρτο. Παντού, παντού οργιάζει, μα εκεί που μεθάει και δεν θέλω ποτέ να το χάνω, είναι στην Πεντέλη, στο δρόμο για τον Άγιο Πέτρο. Στη μεγαλύτερη φωτιά που έγινε το ’98 στ’ ωραίο βουνό και κάηκαν τα πάντα, την επόμενη χρονιά μέσα στη γύμνια και τη μαυρίλα αυτές οι ρίζες πέταξαν κι άνθισαν διπλά και τρίδιπλα σαν να μην είχε συμβεί απολύτως τίποτε. Τι γενναιοδωρία!
-Γιορτή και στο ακροθαλάσσι...
Α, και πώς να μην πούμε για τη θάλασσα; Πλάι της τα μαβιά αμάραντα, η κάπαρη, οι φραγκοσυκιές με τ’ απίθανα λουλούδια τους. Μέσα, καταπράσινες οι φυκιάδες, άνθη του νερού άγνωστα που λικνίζονται στα ρηχά μαζί με κοπάδια τα μικρόψαρα καλωσορίζουν κι αυτά το καλοκαίρι.
-Το ηλιοστάσι. Πού να σταθούμε σήμερα;
Εκεί που στέκεται κι ο ήλιος. Στ’ αρχαία χρόνια στεκόταν να ερωτευτεί τη Σικελία ή τη Ρόδο, τις αγαπημένες του. Τώρα περνώντας, πικρές ματιές στα φωτοβολταϊκά που στήνει ο άνθρωπος σκοτώνοντας τις θυγατέρες του Ήλιου, τα λιόδεντρα, τις ελαίες νύμφες. Τα λένε και με τον Αίολο οι δυο τους, που και σ’ εκείνου τ’ όνομα ασχημονεί το πλάσμα με το νου και τη λογική που τον χρησιμοποιεί για να «πλουτίσει». Μα κι Αίολος έχει αλλού το νου του. Στους ανέμους του που κουβεντιάζουν με του Ήλιου την αδερφή, τη Σελήνη, στον Αρισταίο στις Κυκλάδες για να ξεκινήσουν μαζί τα μελτέμια, στην κόρη του την Αλκυόνη που έγινε χρυσογάλανο πουλί από τον πόνο της, έχει ποιητικά σχέδια πολύ αλλιώτικα από τ’ άλλα που είπαμε πιο πάνω.
-Τα καλούδια του;
Του ήλιου γεννήματα κι αυτά. Κεράσια όψιμα, φράουλες. Μελωμένα πορτοκάλια και λεμόνια – τα τελευταία. Κι αρχίζουν τα δικά του: βερίκοκα, μπουρνέλες, μούρα ολόγλυκα, τα πρώτα ροδάκινα, τα τσάγαλα. Στα μποστάνια τα πρώτα κολοκυθάκια, μέλι μαζί με τα βλίτα. Ετοιμάζεται η ντομάτα, η πιπεριά, η μελιτζάνα. Χώρια τα βότανα και τα μυριστικά. Ο βασιλικός στις δόξες του στις αυλές, μαζί του η λουΐζα, η αρμπαρόριζα, ο δυόσμος, η μαντζουράνα. Λίγο πιο έξω, θυμάρια, λυγαριές, αγριόμεντες, χρυσοξυλιές, θρούμπι. Ένας κόσμος μαγικός που δε χρειάζεται τίποτε από μας, μόνο να τον αγαπάμε, να μην τον εμποδίζουμε.
-Οι γιορτές του;
Ξεκινάμε φέτος στις 2 του μηνός με της Ανάληψης τη μεγάλη μέρα που συνδέεται και με το πρώτο θαλασσινό μπάνιο. Έρχονται οι Άγιοι Πάντες στις 19, τι ονόματα αγαπημένων όλα εκεί συγκεντρωμένα· μέχρι Ορφέας και Ήρα, Φραγκίσκος και Πούλια, Αρμονία και Ηώ, Αλκίνοος και Αρετούσα, Αίσωπος και Μαλβίνα, Μελίσσα και Γιασεμή, ποίημα να τα λες και μόνο. Στις 24, το Γενέσιο του Προδρόμου, πλάι ακριβώς στο Ηλιοστάσι, ήλιος ο Αϊ-Γιάννης και φωτιές στις γειτονιές τα παλιά χρόνια. Κι εκεί στο τέλος του μηνός, Πέτρος, Παύλος και Δώδεκα Απόστολοι, πανηγυρίζει το εκκλησάκι στο Ψαλίδι της Αττικής, πλάι στο Ηράκλειο, ένας τόπος που κι εκεί έχουν γίνει πολλά κι όμορφα της ζωής μας. Μην και είναι αυτό οι γιορτές; Τα ωραία που ζήσαμε πλάι στη φύση και μαζί στις γειτονιές με τα μυριστικά και τις καρέκλες στις αυλές, κοντά σ’ ανθρώπους που αγαπήσαμε; Καλό μήνα!
Σημ.: Η εικόνα, νερομπογιά της Φωτεινής από τις τελευταίες μέρες του Μάη του 2022.
more...
Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Κάτω στις δάφνες
κάτω στις άσπρες πικροδάφνες
κάτω στον αγκαθερό βράχο
κι η θάλασσα στα πόδια μας γυάλινη…»
Γιώργος Σεφέρης, Θερινό Ηλιοστάσι ΣΤ’
«Διαβήκαμε φέτος μια άνοιξη που η καρδιά της σαν να μην πρόλαβε να ζεσταθεί και ξάφνου αλλάζει το σκηνικό. Έρχεται ο Ιούνης και φέρνει το ηλιοστάσι μαζί του, την αδιαμφισβήτητη καλοκαιριά, την υπόσχεση για μέρες ζεστές, μεγάλες, νύχτες λαμπερές με φεγγαρόστρατες στα νερά, με φρούτα ώριμα και ζουμερά, με μποστάνια γεμάτα νοστιμιές, με τον ήλιο να στέκεται τρεις μέρες λαμπρός στη μεγαλύτερη λάμψη της χρονιάς, και τι παράξενα ωραίο, σιγά σιγά να γέρνει, λεπτό το λεπτό να λιγοστεύει, αδιόρατα, μέχρι να φτάσουμε στην ισημερία του Σεπτέμβρη». Κουβέντα με τη Φωτεινή για τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού.
-Το σκηνικό;
Είμαστε έξω πια, αφήσαμε τους τοίχους, έξω στο φως που φτιάχνει τα χρώματα λαμπρά, ελληνικά. Μέρα τη μέρα τα πράσινα γίνονται χρυσά ή κοκκινωπά. Ανθίζουν τα εξαίσια χρώματα τώρα. Λευκά κι ανοιχτοπράσινα τ’ αγριοκαρότα, λιβάδια ολόκληρα. Μαβιά λεπτόμισχα άσημα αγριολούλουδα ανάμεσά τους. Ξανθή η αγριοβρόμη τραγουδάει στ’ αεράκι. Ελίχρυσος κατακίτρινος μ’ εκείνο το ψυχρό πράσινο στο μίσχο, σχεδόν ασημένιο. Ανάμεσα λευκές οι καμπανούλες. Μπλε εκρηκτικό το θυμάρι, μαβί μπλε. Κι αυτή η ροδαλή δεντρομολόχα ανάμεσα στα χρυσαφιά! Τ’ αγριοκρέμμυδα φτιάχνουν τα σφαιρικά λευκά και μαβιά λουλούδια τους.
-Η βασίλισσα του καλοκαιριού;
Η πικροδάφνη, στο φόρτε της. Παντού ανθίζει, αλλά στις ποταμιές, στις κοίτες των χειμάρρων λάμπει αυθεντικά το ζωντανό το ρόδινό της. Στις άκριες των δρόμων και των μονοπατιών, τρελό, κατακίτρινο, ευωδιαστό το σπάρτο. Παντού, παντού οργιάζει, μα εκεί που μεθάει και δεν θέλω ποτέ να το χάνω, είναι στην Πεντέλη, στο δρόμο για τον Άγιο Πέτρο. Στη μεγαλύτερη φωτιά που έγινε το ’98 στ’ ωραίο βουνό και κάηκαν τα πάντα, την επόμενη χρονιά μέσα στη γύμνια και τη μαυρίλα αυτές οι ρίζες πέταξαν κι άνθισαν διπλά και τρίδιπλα σαν να μην είχε συμβεί απολύτως τίποτε. Τι γενναιοδωρία!
-Γιορτή και στο ακροθαλάσσι...
Α, και πώς να μην πούμε για τη θάλασσα; Πλάι της τα μαβιά αμάραντα, η κάπαρη, οι φραγκοσυκιές με τ’ απίθανα λουλούδια τους. Μέσα, καταπράσινες οι φυκιάδες, άνθη του νερού άγνωστα που λικνίζονται στα ρηχά μαζί με κοπάδια τα μικρόψαρα καλωσορίζουν κι αυτά το καλοκαίρι.
-Το ηλιοστάσι. Πού να σταθούμε σήμερα;
Εκεί που στέκεται κι ο ήλιος. Στ’ αρχαία χρόνια στεκόταν να ερωτευτεί τη Σικελία ή τη Ρόδο, τις αγαπημένες του. Τώρα περνώντας, πικρές ματιές στα φωτοβολταϊκά που στήνει ο άνθρωπος σκοτώνοντας τις θυγατέρες του Ήλιου, τα λιόδεντρα, τις ελαίες νύμφες. Τα λένε και με τον Αίολο οι δυο τους, που και σ’ εκείνου τ’ όνομα ασχημονεί το πλάσμα με το νου και τη λογική που τον χρησιμοποιεί για να «πλουτίσει». Μα κι Αίολος έχει αλλού το νου του. Στους ανέμους του που κουβεντιάζουν με του Ήλιου την αδερφή, τη Σελήνη, στον Αρισταίο στις Κυκλάδες για να ξεκινήσουν μαζί τα μελτέμια, στην κόρη του την Αλκυόνη που έγινε χρυσογάλανο πουλί από τον πόνο της, έχει ποιητικά σχέδια πολύ αλλιώτικα από τ’ άλλα που είπαμε πιο πάνω.
-Τα καλούδια του;
Του ήλιου γεννήματα κι αυτά. Κεράσια όψιμα, φράουλες. Μελωμένα πορτοκάλια και λεμόνια – τα τελευταία. Κι αρχίζουν τα δικά του: βερίκοκα, μπουρνέλες, μούρα ολόγλυκα, τα πρώτα ροδάκινα, τα τσάγαλα. Στα μποστάνια τα πρώτα κολοκυθάκια, μέλι μαζί με τα βλίτα. Ετοιμάζεται η ντομάτα, η πιπεριά, η μελιτζάνα. Χώρια τα βότανα και τα μυριστικά. Ο βασιλικός στις δόξες του στις αυλές, μαζί του η λουΐζα, η αρμπαρόριζα, ο δυόσμος, η μαντζουράνα. Λίγο πιο έξω, θυμάρια, λυγαριές, αγριόμεντες, χρυσοξυλιές, θρούμπι. Ένας κόσμος μαγικός που δε χρειάζεται τίποτε από μας, μόνο να τον αγαπάμε, να μην τον εμποδίζουμε.
-Οι γιορτές του;
Ξεκινάμε φέτος στις 2 του μηνός με της Ανάληψης τη μεγάλη μέρα που συνδέεται και με το πρώτο θαλασσινό μπάνιο. Έρχονται οι Άγιοι Πάντες στις 19, τι ονόματα αγαπημένων όλα εκεί συγκεντρωμένα· μέχρι Ορφέας και Ήρα, Φραγκίσκος και Πούλια, Αρμονία και Ηώ, Αλκίνοος και Αρετούσα, Αίσωπος και Μαλβίνα, Μελίσσα και Γιασεμή, ποίημα να τα λες και μόνο. Στις 24, το Γενέσιο του Προδρόμου, πλάι ακριβώς στο Ηλιοστάσι, ήλιος ο Αϊ-Γιάννης και φωτιές στις γειτονιές τα παλιά χρόνια. Κι εκεί στο τέλος του μηνός, Πέτρος, Παύλος και Δώδεκα Απόστολοι, πανηγυρίζει το εκκλησάκι στο Ψαλίδι της Αττικής, πλάι στο Ηράκλειο, ένας τόπος που κι εκεί έχουν γίνει πολλά κι όμορφα της ζωής μας. Μην και είναι αυτό οι γιορτές; Τα ωραία που ζήσαμε πλάι στη φύση και μαζί στις γειτονιές με τα μυριστικά και τις καρέκλες στις αυλές, κοντά σ’ ανθρώπους που αγαπήσαμε; Καλό μήνα!
Σημ.: Η εικόνα, νερομπογιά της Φωτεινής από τις τελευταίες μέρες του Μάη του 2022.
more...