Φωτεινή Στεφανίδη: «Μάρτη μήνα γύρισε λάθος το κλειδί του τρένου...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Μάρτη μήνα γύρισε λάθος το κλειδί του τρένου της γραμμής»
«Η φρέζια στη γαστρούλα της λυγάει τ’ ανάστημά της και υψώνει το τριλούλουδο κορμί…»
Κωστής Παλαμάς
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
Άκουσα τον υπάλληλο της εταιρείας Hellenic Train, Νίκο Κιουτσούκη: «Ο σταθμάρχης είναι αυτός που κάνει το χειρισμό για την κατεύθυνση των συρμών, οπότε ήταν ανθρώπινο λάθος. Δεν μπορούμε να ζητάμε συστήματα για έλεγχο γιατί δεν υπάρχει κεντρικό σύστημα ελέγχου, αυτό δηλαδή που θα μπορούσε να δει ο σταθμάρχης στην οθόνη του υπολογιστή ως τα δυο τρένα βρίσκονται στην ίδια γραμμή. Το σύστημα αυτό έχει αγοραστεί από το 2000 και δεν έχει ολοκληρωθεί η τοποθέτησή του λόγω των εργολαβικών συμφερόντων. Υπάρχει μία τεράστια γραφειοκρατία γιατί τα χρήματα είναι πολλά. Είναι άδικο η έρευνα που διεξάγεται να μείνει μόνο στον σταθμάρχη και στο ανθρώπινο λάθος. Επίσης, ο σταθμάρχης εάν είχε έναν ακόμη σταθμάρχη δίπλα του τότε τα πράματα μπορεί να ήταν εντελώς διαφορετικά».
-Μάρτης του Άρη, του πολέμου, με άγριες προθέσεις, τι γίνεται βρε Φωτεινούλα;
Μάρτιος από τον Mars, τον θεό Άρη που κυβερνά τον αστερισμό του Κριού, του κόκκινου θεού, του έντονου, του αμείλικτου, του ψεύτη, του ολάνθιστου, του ταξιδιάρη, του λατρεμένου. Έτσι είναι ο Μάρτης, έχει απ’ όλα κι έντονα. Δύσκολος μήνας για τους αδύναμους.
Μας βρήκε επάνω στο κλείσιμο της κουβέντας μας το θλιβερό γεγονός, το απροσδόκητο, της προχειρότητας απόρροια, της εγκατάλειψης της πατρίδας σε χέρια ακατάλληλα, πολλές φορές ξένα όπως τώρα. «Για δες καιρό που διάλεξε», ξανά. Μένεις ακίνητος, θρηνείς τα νιάτα που πέταξαν, με τους γονιούς, αλίμονο. Οργίζεσαι με τις ανευθυνότητες, εκ των υστέρων διαβάζεις ότι προηγήθηκαν παραιτήσεις και τίποτε δεν είχε γίνει γνωστό. Έγκλημα στην αλλαγή από τον ένα μήνα στον άλλο, πάλι να μοιραστούν το βάρος οι καλοί μας οι μήνες. Μα δεν αρκεί. Λίγο να είχαμε από τη συνέπειά τους τη φυσική, την οργανωμένη με τόση φροντίδα κι αγάπη χωρίς ανταλλάγματα. Πνιγόμαστε από την αδιαφορία των ανθρώπων, και δυστυχώς ανήκουμε σ’ αυτούς. Θύματα, πάλι εμείς οι ίδιοι και τα παιδιά μας. Οι προθέσεις του Μάρτη αγνότατες μπροστά στη δίψα του ανθρώπου για κατάκτηση.
-Περιμένουμε να βγούμε στο ξέφωτο…
«Ας πάμε στα λόγια του ποιητή στην αρχή, αυτού που αγάπησε πολύ τα λουλούδια και τα παιδιά. Και πλάι στο κίτρινο της φρέζιας με το άρωμα που σκορπάει σ’ όλο το δωμάτιο μόνο μ’ ένα κλωναράκι στο βαζάκι, να ’ρθουν τα χρώματα του Μάρτη: Κόκκινο, λευκό, φωτιά και πάγος τυλιγμένα στου χεριού τον καρπό. Λευκό και γαλανό, “της πατρίδας μου η σημαία”. Πράσινο ολοπράσινο παντού, από οικόπεδα και αγρούς μέχρι μέσα στις γλάστρες τις αυλής. Και πλήθος τα χρώματα στα μύρια λουλούδια που παντού τα συναντάς μέσα στο πράσινο, τρυφερά παιδιά του Ζέφυρου του και της Χλωρίδας. Όλα φουντώνουν να υποδεχτούν τον ήλιο της Ισημερίας, όλα τα τρέφει η βροχούλα ή και η υγρασία του πρωινού. Πλανιέται το βλέμμα των πολλών στις μαργαρίτες, στις παπαρούνες που αρχίζουν, στις ανεμώνες που γεμίζουν τα λιβάδια, στα τρελά ξινάκια, στις καλέντουλες, στις βερονίκες, στ’ ασφοδείλια. Κι όμως υπάρχουν κρυμμένα σε μυστικές μεριές αγριολούλουδα θαυμαστά και άγνωστα στους πολλούς που σαν ν’ ανθίζουν για να δωρίσουν τη χαρά στις απελπισμένες ψυχές. Η σημαία ξετυλίγεται, γαντζώνεται πάλι στη γαζία. Για κάποια ελευθερία μιλάει ξανά και ξανά, έλιωσε, κουρελιάστηκε να τα λέει και να τα ξαναλέει».
-Η ασπροκόκκινη κλωστἠ; Τα χελιδονίσματα;
Τα χελιδονίσματα, προχριστιανικά λατρευτικά κι ευοίωνα έθιμα. Ένα ξύλινο χελιδόνι στερεωμένο σε έναν εύκαμπτο σταυρό που σχημάτιζε ένα «κλουβί». Το χελιδόνι στεκόταν πάνω του. Το ’χαν στολισμένο με πρασινάδες και λουλούδια, με κουδουνάκια και μ’ ασπροκόκκινες κλωστές, τους «Μάρτηδες». Τραβώντας έναν σπάγκο κατάφερναν να κάνουν το χελιδόνι να γυρνάει γύρω γύρω. Τα παιδιά το πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι, τραγουδώντας τη «χελιδόνα» με τα κουδουνάκια να συνοδεύουν το τραγούδι τους:
Ήρθε ήρθε η χελιδόνα
ήρθε και άλλη μεληδόνα
κάθισε και λάλησε
και γλυκά κελάηδησε:
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη φοβερέ
κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις
καλοκαίρι θα μυρίσεις
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις
πάλιν άνοιξη θ' ανθίσεις.
Οι γυναίκες περίμεναν στα κατώφλια κι έδιναν στα παιδιά λεφτά, λάδι, κρασί, αλεύρι, στάρι. Τα παιδιά πάλι μοίραζαν τις ασπροκόκκινες κλωστές για το λαιμό, τον καρπό, το δαχτυλάκι των κοριτσιών κυρίως, για να μην τα κάψει ο ήλιος του Μάρτη και να είναι όμορφα και ροδαλά τη Λαμπρή. Την ασπροκόκκινη κλωστή την έβγαζαν μόλις έβλεπαν το πρώτο χελιδόνι.
Μαγεμένο έθιμο λατρείας προς τη φύση.
-Πέρασαν και τα 202 χρόνια μετά από εκείνη την 25η Μαρτίου.
Δεν είναι τυχαίο που επάνω στην εαρινή ισημερία ξεκίνησε αυτός ο αγώνας. «Για δες καιρό που διάλεξε…» Ας είχαμε έστω και σήμερα αξιολογήσει και ας ευγνωμονούσαμε το ένα από τα εκατό που πρόσφεραν τότε τα ψυχωμένα παλικάρια και οι κοπέλες του Αγώνα και θα είμασταν αλλιώς και μεταξύ μας και απέναντι στους ξένους.
Ελευθερωθήκαμε ποτέ;
-Η ευχή του μήνα;
Ας έρθει επιτέλους η άνοιξη και στις καρδιές μας, η φύση κάνει αυτό που πρέπει αδιάλειπτα. Απ’ αυτήν βαστιόμαστε στη ζωή, μην το ξεχνάμε. Κι είπαμε, «τα όνειρα βγαίνουν αληθινά μόνο αν τα πιστέψεις». Κι έρχεται «και μια άνοιξη μικρούλα», έκπληξη, με τη χουφτίτσα του μικρού παιδιού να τη χωράει ολόκληρη, με όλα τα λουλούδια και τ’ αμέτρητα πουλιά, δεν το λέω εγώ, οι ποιητές το λένε και το κοτσύφι της γειτονιάς το γλυκοκελαηδεί: Η ζωἠ είναι εδώ με όλες τις φουρτούνες της. Κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε λεπτό, δεν αφήνουμε στιγμούλα να χαθεί.
Η φρέζια στην εικόνα, ταπεινό κτέρισμα από τις σημειώσεις των Κήπων, αβγοτέμπερα 2020
more...
«Η φρέζια στη γαστρούλα της λυγάει τ’ ανάστημά της και υψώνει το τριλούλουδο κορμί…»
Κωστής Παλαμάς
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
Άκουσα τον υπάλληλο της εταιρείας Hellenic Train, Νίκο Κιουτσούκη: «Ο σταθμάρχης είναι αυτός που κάνει το χειρισμό για την κατεύθυνση των συρμών, οπότε ήταν ανθρώπινο λάθος. Δεν μπορούμε να ζητάμε συστήματα για έλεγχο γιατί δεν υπάρχει κεντρικό σύστημα ελέγχου, αυτό δηλαδή που θα μπορούσε να δει ο σταθμάρχης στην οθόνη του υπολογιστή ως τα δυο τρένα βρίσκονται στην ίδια γραμμή. Το σύστημα αυτό έχει αγοραστεί από το 2000 και δεν έχει ολοκληρωθεί η τοποθέτησή του λόγω των εργολαβικών συμφερόντων. Υπάρχει μία τεράστια γραφειοκρατία γιατί τα χρήματα είναι πολλά. Είναι άδικο η έρευνα που διεξάγεται να μείνει μόνο στον σταθμάρχη και στο ανθρώπινο λάθος. Επίσης, ο σταθμάρχης εάν είχε έναν ακόμη σταθμάρχη δίπλα του τότε τα πράματα μπορεί να ήταν εντελώς διαφορετικά».
-Μάρτης του Άρη, του πολέμου, με άγριες προθέσεις, τι γίνεται βρε Φωτεινούλα;
Μάρτιος από τον Mars, τον θεό Άρη που κυβερνά τον αστερισμό του Κριού, του κόκκινου θεού, του έντονου, του αμείλικτου, του ψεύτη, του ολάνθιστου, του ταξιδιάρη, του λατρεμένου. Έτσι είναι ο Μάρτης, έχει απ’ όλα κι έντονα. Δύσκολος μήνας για τους αδύναμους.
Μας βρήκε επάνω στο κλείσιμο της κουβέντας μας το θλιβερό γεγονός, το απροσδόκητο, της προχειρότητας απόρροια, της εγκατάλειψης της πατρίδας σε χέρια ακατάλληλα, πολλές φορές ξένα όπως τώρα. «Για δες καιρό που διάλεξε», ξανά. Μένεις ακίνητος, θρηνείς τα νιάτα που πέταξαν, με τους γονιούς, αλίμονο. Οργίζεσαι με τις ανευθυνότητες, εκ των υστέρων διαβάζεις ότι προηγήθηκαν παραιτήσεις και τίποτε δεν είχε γίνει γνωστό. Έγκλημα στην αλλαγή από τον ένα μήνα στον άλλο, πάλι να μοιραστούν το βάρος οι καλοί μας οι μήνες. Μα δεν αρκεί. Λίγο να είχαμε από τη συνέπειά τους τη φυσική, την οργανωμένη με τόση φροντίδα κι αγάπη χωρίς ανταλλάγματα. Πνιγόμαστε από την αδιαφορία των ανθρώπων, και δυστυχώς ανήκουμε σ’ αυτούς. Θύματα, πάλι εμείς οι ίδιοι και τα παιδιά μας. Οι προθέσεις του Μάρτη αγνότατες μπροστά στη δίψα του ανθρώπου για κατάκτηση.
-Περιμένουμε να βγούμε στο ξέφωτο…
«Ας πάμε στα λόγια του ποιητή στην αρχή, αυτού που αγάπησε πολύ τα λουλούδια και τα παιδιά. Και πλάι στο κίτρινο της φρέζιας με το άρωμα που σκορπάει σ’ όλο το δωμάτιο μόνο μ’ ένα κλωναράκι στο βαζάκι, να ’ρθουν τα χρώματα του Μάρτη: Κόκκινο, λευκό, φωτιά και πάγος τυλιγμένα στου χεριού τον καρπό. Λευκό και γαλανό, “της πατρίδας μου η σημαία”. Πράσινο ολοπράσινο παντού, από οικόπεδα και αγρούς μέχρι μέσα στις γλάστρες τις αυλής. Και πλήθος τα χρώματα στα μύρια λουλούδια που παντού τα συναντάς μέσα στο πράσινο, τρυφερά παιδιά του Ζέφυρου του και της Χλωρίδας. Όλα φουντώνουν να υποδεχτούν τον ήλιο της Ισημερίας, όλα τα τρέφει η βροχούλα ή και η υγρασία του πρωινού. Πλανιέται το βλέμμα των πολλών στις μαργαρίτες, στις παπαρούνες που αρχίζουν, στις ανεμώνες που γεμίζουν τα λιβάδια, στα τρελά ξινάκια, στις καλέντουλες, στις βερονίκες, στ’ ασφοδείλια. Κι όμως υπάρχουν κρυμμένα σε μυστικές μεριές αγριολούλουδα θαυμαστά και άγνωστα στους πολλούς που σαν ν’ ανθίζουν για να δωρίσουν τη χαρά στις απελπισμένες ψυχές. Η σημαία ξετυλίγεται, γαντζώνεται πάλι στη γαζία. Για κάποια ελευθερία μιλάει ξανά και ξανά, έλιωσε, κουρελιάστηκε να τα λέει και να τα ξαναλέει».
-Η ασπροκόκκινη κλωστἠ; Τα χελιδονίσματα;
Τα χελιδονίσματα, προχριστιανικά λατρευτικά κι ευοίωνα έθιμα. Ένα ξύλινο χελιδόνι στερεωμένο σε έναν εύκαμπτο σταυρό που σχημάτιζε ένα «κλουβί». Το χελιδόνι στεκόταν πάνω του. Το ’χαν στολισμένο με πρασινάδες και λουλούδια, με κουδουνάκια και μ’ ασπροκόκκινες κλωστές, τους «Μάρτηδες». Τραβώντας έναν σπάγκο κατάφερναν να κάνουν το χελιδόνι να γυρνάει γύρω γύρω. Τα παιδιά το πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι, τραγουδώντας τη «χελιδόνα» με τα κουδουνάκια να συνοδεύουν το τραγούδι τους:
Ήρθε ήρθε η χελιδόνα
ήρθε και άλλη μεληδόνα
κάθισε και λάλησε
και γλυκά κελάηδησε:
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη φοβερέ
κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις
καλοκαίρι θα μυρίσεις
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις
πάλιν άνοιξη θ' ανθίσεις.
Οι γυναίκες περίμεναν στα κατώφλια κι έδιναν στα παιδιά λεφτά, λάδι, κρασί, αλεύρι, στάρι. Τα παιδιά πάλι μοίραζαν τις ασπροκόκκινες κλωστές για το λαιμό, τον καρπό, το δαχτυλάκι των κοριτσιών κυρίως, για να μην τα κάψει ο ήλιος του Μάρτη και να είναι όμορφα και ροδαλά τη Λαμπρή. Την ασπροκόκκινη κλωστή την έβγαζαν μόλις έβλεπαν το πρώτο χελιδόνι.
Μαγεμένο έθιμο λατρείας προς τη φύση.
-Πέρασαν και τα 202 χρόνια μετά από εκείνη την 25η Μαρτίου.
Δεν είναι τυχαίο που επάνω στην εαρινή ισημερία ξεκίνησε αυτός ο αγώνας. «Για δες καιρό που διάλεξε…» Ας είχαμε έστω και σήμερα αξιολογήσει και ας ευγνωμονούσαμε το ένα από τα εκατό που πρόσφεραν τότε τα ψυχωμένα παλικάρια και οι κοπέλες του Αγώνα και θα είμασταν αλλιώς και μεταξύ μας και απέναντι στους ξένους.
Ελευθερωθήκαμε ποτέ;
-Η ευχή του μήνα;
Ας έρθει επιτέλους η άνοιξη και στις καρδιές μας, η φύση κάνει αυτό που πρέπει αδιάλειπτα. Απ’ αυτήν βαστιόμαστε στη ζωή, μην το ξεχνάμε. Κι είπαμε, «τα όνειρα βγαίνουν αληθινά μόνο αν τα πιστέψεις». Κι έρχεται «και μια άνοιξη μικρούλα», έκπληξη, με τη χουφτίτσα του μικρού παιδιού να τη χωράει ολόκληρη, με όλα τα λουλούδια και τ’ αμέτρητα πουλιά, δεν το λέω εγώ, οι ποιητές το λένε και το κοτσύφι της γειτονιάς το γλυκοκελαηδεί: Η ζωἠ είναι εδώ με όλες τις φουρτούνες της. Κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε λεπτό, δεν αφήνουμε στιγμούλα να χαθεί.
Η φρέζια στην εικόνα, ταπεινό κτέρισμα από τις σημειώσεις των Κήπων, αβγοτέμπερα 2020
more...