Φωτεινή Στεφανίδη: "Μάρτης για λευτεριά και ειρήνη" Του ΓΙΩΡΓΟΥ...
Φωτεινή Στεφανίδη: "Μάρτης για λευτεριά και ειρήνη"
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
"Η ομορφότερη ζωγραφιά είναι τα βήματά σου που πάνε από τόπο σε τόπο".
Δημήτρης Παπακώστας
"Στολίζεται λαμπρά η γειτονιά όπου υπάρχει χώμα. Σκεπάζεται η ασχήμια. Ξινάκι, βρούβα, κίτρινη μαργαρίτα, καλέντουλα. Ανάμεσά τους τα μπλε στίγματα της Βερόνικας, μια σταλιά λουλουδάκι - μου το 'μαθε η μάνα ακόμα πριν πάω σχολείο. Εκεί, μαζί του στα χαμηλά, τ' αστεράκια απ' το λαγόχορτο, τα σταυρουδάκια της άγριας ρόκας, η δαντέλα της καυκαλήθρας, το ανεβατό της ρέζεντας. Αν πας προς το βουνό, ασφοδείλια γεμάτα τα μονοπάτια. Αγριοβιολέτες στα παραθαλάσσια. Στις αυλές οι ευωδιαστές φρέζιες πρώτες πρώτες -κρινάκια του Μάρτη το άλλο τους όνομα- κι έρχονται σιγά σιγά και τα πρώτα ανθίσματα από τις αγριαχλαδιές, τις μηλιές, τις πρώτες κουτσουπιές. Μπουμπούκιασαν οι ιερές δάφνες, κοντά τους και οι λεμονιές, κρατούν λουλούδι και καρπό μαζί. Κι ο κότσυφας με λυμένη πια τη γλωσσίτσα του, μέγας υμνητής από τα ξημερώματα ώς τα σκοτάδια της νύχτας. Η άνοιξη είναι εδώ, και μαζί η κόκκινη κι άσπρη κλωστή στον καρπό του χεριού, πλεγμένες όμορφα και φορεμένες με καμάρι. Φάνηκε ξανά ο Μάρτης που μέσα του πριν διακόσια και ένα χρόνια ξεκίνησε για την πατρίδα ο αγώνας για λευτεριά και ειρήνη. Κι ούτε η πρώτη ήρθε ξεκάθαρα, ούτε η δεύτερη".
Τον καλωσορίζουμε κι εφέτος με τη Φωτεινή Στεφανίδη στο μικρό πράσινο εργαστήρι, στο μυστικό της κήπο.
-Μάρτης, μήνας πολέμαρχος...
Ο τρίτος μήνας, ο πρώτος μήνας του δεκάμηνου Ρωμαϊκού ημερολογίου, λόγω της εαρινής ισημερίας. Πήρε το όνομά του από τον θεό Άρη (Mars, Martius στα Λατινικά), που θεωρούταν ο γενάρχης των Ρωμαίων. Με τη μεταρρύθμιση του 153 π.Χ, όταν προστέθηκαν ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος, ο Μάρτιος έλαβε την τρίτη θέση στο δωδεκάμηνο, πλέον, ρωμαϊκό ημερολόγιο.
-Της Επανάστασης και της ελπίδας...
Του αγώνα για τη λευτεριά της πατρίδας, του κόκκινου και του άσπρου - λένε πως τα χρώματα αυτά στο χέρι μας συμβολίζουν τις ζεστές και κρύες του μέρες (μία κλαίει στ' άσπρα παγωμένος, μία γελάει στα κόκκινα όλος ζωντάνια και ήλιο που καίει). Να πούμε κόκκινες την ανάσταση, την ανάταση, τη λαχτάρα για δικαιοσύνη, την αλήθεια, κι άσπρες την αμηχανία, την παγωνιά, την αναβολή, την ψύχρα μέσα κι έξω; Και είναι κι ο μήνας της ισημερίας, ο πρώτος της άνοιξης, της αμετάκλητης υπόσχεσης για φως και καλοκαίρι. Και της ελπίδας μαζί.
-Πόσο θα κρατήσει η μυστικότητα στον κήπο;
Ίσως και για πάντα. Όσο γίνονται συμφορές, όσο βάζουν, βάζουμε, στην άκρη τη λογική που πηγάζει απ' την καρδιά, όσο φερόμαστε με αναίδεια στη φύση που μας γέννησε, μας ταΐζει, μας ομορφαίνει το είναι μας, μας τα μαθαίνει όλα κάθε φορά απ' την αρχή (γι αυτό και όσο μιλάμε για τους μήνες κι ας χαλάει ο κόσμος γύρω μας ξεκινώ πάντα, πάντα, απ' τους ανθούς και τα πουλιά), οι κήποι θα είναι μυστικοί, ακόμη κι αν χαρίζονται σε όλους. Πόσες φορές βγαίνω με λαχτάρα ν' ανταμώσω την πρώτη ίριδα, την πρώτη παπαρούνα, τον πρώτο νάρκισσο, και τα βλέπω περήφανα, καλοσυνάτα, πλάι στου ανθρώπου την καταστροφική απερισκεψία. Ξεμακραίνει, πολύ ξεμακραίνει πως "κάποτε θα αποδίδουμε δικαιοσύνη μ' ένα άστρο ή μ' ένα γιασεμί" (Λειβαδίτης).
-Στο χέρι του Μάρτη δακράκια, ζουμπούλια και σαν αυτές στη ζωγραφιά σου, ατίθασες κίτρινες φρέζιες που ξεφυτρώνουν κάθε τέτοια εποχή στον Αη Γιάννη της Ενορίας, δίπλα στο βρυσάκι.
Υπέροχος υμνητής της ο Κωστής Παλαμάς:
Η φρέζια στη γαστρούλα της λυγάει τ’ ανάστημά της
και υψώνει το τριλούλουδο κορμί
και πνέει και λέει με τ’ άνθισμα και με την ευωδιά της
και τη ζωή της χαίρεται ροδόξανθη στιγμή".
-"...και με της φρέζιας της ξανθής τα μυρωμένα κλώνια", ποιά η λαχτάρα τούτο τον Μάρτη;
Να γίνει αβίαστα η ομορφότερη ζωγραφιά του ποιητή της αρχής, με τα βήματα ελεύθερα από τόπο σε τόπο. Να χαμογελάσουν μικροί μεγάλοι, κι όλος ο τόπος να γίνει κήπος φανερός και καθαρός.
Σημ.: Η εικόνα, λεπτομέρεια από τον πίνακα της Φωτεινής "Μυστικός κήπος ΙΙ", αβγοτέμπερα 2022.
more...
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
"Η ομορφότερη ζωγραφιά είναι τα βήματά σου που πάνε από τόπο σε τόπο".
Δημήτρης Παπακώστας
"Στολίζεται λαμπρά η γειτονιά όπου υπάρχει χώμα. Σκεπάζεται η ασχήμια. Ξινάκι, βρούβα, κίτρινη μαργαρίτα, καλέντουλα. Ανάμεσά τους τα μπλε στίγματα της Βερόνικας, μια σταλιά λουλουδάκι - μου το 'μαθε η μάνα ακόμα πριν πάω σχολείο. Εκεί, μαζί του στα χαμηλά, τ' αστεράκια απ' το λαγόχορτο, τα σταυρουδάκια της άγριας ρόκας, η δαντέλα της καυκαλήθρας, το ανεβατό της ρέζεντας. Αν πας προς το βουνό, ασφοδείλια γεμάτα τα μονοπάτια. Αγριοβιολέτες στα παραθαλάσσια. Στις αυλές οι ευωδιαστές φρέζιες πρώτες πρώτες -κρινάκια του Μάρτη το άλλο τους όνομα- κι έρχονται σιγά σιγά και τα πρώτα ανθίσματα από τις αγριαχλαδιές, τις μηλιές, τις πρώτες κουτσουπιές. Μπουμπούκιασαν οι ιερές δάφνες, κοντά τους και οι λεμονιές, κρατούν λουλούδι και καρπό μαζί. Κι ο κότσυφας με λυμένη πια τη γλωσσίτσα του, μέγας υμνητής από τα ξημερώματα ώς τα σκοτάδια της νύχτας. Η άνοιξη είναι εδώ, και μαζί η κόκκινη κι άσπρη κλωστή στον καρπό του χεριού, πλεγμένες όμορφα και φορεμένες με καμάρι. Φάνηκε ξανά ο Μάρτης που μέσα του πριν διακόσια και ένα χρόνια ξεκίνησε για την πατρίδα ο αγώνας για λευτεριά και ειρήνη. Κι ούτε η πρώτη ήρθε ξεκάθαρα, ούτε η δεύτερη".
Τον καλωσορίζουμε κι εφέτος με τη Φωτεινή Στεφανίδη στο μικρό πράσινο εργαστήρι, στο μυστικό της κήπο.
-Μάρτης, μήνας πολέμαρχος...
Ο τρίτος μήνας, ο πρώτος μήνας του δεκάμηνου Ρωμαϊκού ημερολογίου, λόγω της εαρινής ισημερίας. Πήρε το όνομά του από τον θεό Άρη (Mars, Martius στα Λατινικά), που θεωρούταν ο γενάρχης των Ρωμαίων. Με τη μεταρρύθμιση του 153 π.Χ, όταν προστέθηκαν ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος, ο Μάρτιος έλαβε την τρίτη θέση στο δωδεκάμηνο, πλέον, ρωμαϊκό ημερολόγιο.
-Της Επανάστασης και της ελπίδας...
Του αγώνα για τη λευτεριά της πατρίδας, του κόκκινου και του άσπρου - λένε πως τα χρώματα αυτά στο χέρι μας συμβολίζουν τις ζεστές και κρύες του μέρες (μία κλαίει στ' άσπρα παγωμένος, μία γελάει στα κόκκινα όλος ζωντάνια και ήλιο που καίει). Να πούμε κόκκινες την ανάσταση, την ανάταση, τη λαχτάρα για δικαιοσύνη, την αλήθεια, κι άσπρες την αμηχανία, την παγωνιά, την αναβολή, την ψύχρα μέσα κι έξω; Και είναι κι ο μήνας της ισημερίας, ο πρώτος της άνοιξης, της αμετάκλητης υπόσχεσης για φως και καλοκαίρι. Και της ελπίδας μαζί.
-Πόσο θα κρατήσει η μυστικότητα στον κήπο;
Ίσως και για πάντα. Όσο γίνονται συμφορές, όσο βάζουν, βάζουμε, στην άκρη τη λογική που πηγάζει απ' την καρδιά, όσο φερόμαστε με αναίδεια στη φύση που μας γέννησε, μας ταΐζει, μας ομορφαίνει το είναι μας, μας τα μαθαίνει όλα κάθε φορά απ' την αρχή (γι αυτό και όσο μιλάμε για τους μήνες κι ας χαλάει ο κόσμος γύρω μας ξεκινώ πάντα, πάντα, απ' τους ανθούς και τα πουλιά), οι κήποι θα είναι μυστικοί, ακόμη κι αν χαρίζονται σε όλους. Πόσες φορές βγαίνω με λαχτάρα ν' ανταμώσω την πρώτη ίριδα, την πρώτη παπαρούνα, τον πρώτο νάρκισσο, και τα βλέπω περήφανα, καλοσυνάτα, πλάι στου ανθρώπου την καταστροφική απερισκεψία. Ξεμακραίνει, πολύ ξεμακραίνει πως "κάποτε θα αποδίδουμε δικαιοσύνη μ' ένα άστρο ή μ' ένα γιασεμί" (Λειβαδίτης).
-Στο χέρι του Μάρτη δακράκια, ζουμπούλια και σαν αυτές στη ζωγραφιά σου, ατίθασες κίτρινες φρέζιες που ξεφυτρώνουν κάθε τέτοια εποχή στον Αη Γιάννη της Ενορίας, δίπλα στο βρυσάκι.
Υπέροχος υμνητής της ο Κωστής Παλαμάς:
Η φρέζια στη γαστρούλα της λυγάει τ’ ανάστημά της
και υψώνει το τριλούλουδο κορμί
και πνέει και λέει με τ’ άνθισμα και με την ευωδιά της
και τη ζωή της χαίρεται ροδόξανθη στιγμή".
-"...και με της φρέζιας της ξανθής τα μυρωμένα κλώνια", ποιά η λαχτάρα τούτο τον Μάρτη;
Να γίνει αβίαστα η ομορφότερη ζωγραφιά του ποιητή της αρχής, με τα βήματα ελεύθερα από τόπο σε τόπο. Να χαμογελάσουν μικροί μεγάλοι, κι όλος ο τόπος να γίνει κήπος φανερός και καθαρός.
Σημ.: Η εικόνα, λεπτομέρεια από τον πίνακα της Φωτεινής "Μυστικός κήπος ΙΙ", αβγοτέμπερα 2022.
more...