Φωτεινή Στεφανίδη: «Ο Άγιος Αύγουστος της Παναγιάς και της αστροφεγγιάς»...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Ο Άγιος Αύγουστος της Παναγιάς και της αστροφεγγιάς»
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Μικραίνει το φεγγάρι σαν ζωντανό σφουγγάρι
και πέτρινος λωτός φεύγει και χάνεται ο καιρός
βαρύς καιρός, δριμύς καιρός πικρός
σαν ζαρκάδι μες στον Άδη
(…)
Μικραίνει το φεγγάρι σαν ζωντανό σφουγγάρι
μέσα του κλείνει ό,τι έχει μείνει απ’ την αγάπη μας»
Νίκος Γκάτσος με τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι από την ταινία «Ήσυχες μέρες του Αυγούστου» του Παντελή Βούλγαρη
«Μεγάλες, ώριμες μέρες που όμως μικραίνουν λίγο λίγο. Τα πάντα φρυγμένα, τα τζιτζίκια σε ξέφρενο ρυθμό. Τα σύκα ωριμάζουν, αρχίζουν και πέφτουν. Όπου γίνονται πια μιας και τα φρούτα του παράδεισου όλο και αραιώνουν. Το καρπούζι ίδιο τρελοβάπορο, έδωσε ευωδιά στη θάλασσα φέτος που δε σταματά να ευωδιάζει ακόμα και το καταμεσήμερο. Το αρμυρίκι καταφύγιο, το χοντρό αλάτι στο δόντι απ’ το ψημένο ψαράκι. Η ντομάτα στα τέσσερα με πιπέρι μέσα. Αγγουράκια στην τσάντα τραγανά δροσερά μέσα στην κάψα. Πένθιμες συχνά οι καμπάνες. Ο μήνας που ξέρει να δίνει τη ζωή μα ξέρει και να την παίρνει. Η ησυχία στην πόλη, πόσο μ’ αρέσει. Οι κήποι ν΄ ανθίζουν μοναχοί τους και τα κοτσύφια, σιωπηλά πια, που και που να σκαλίζουν για τροφή, να κάνουν ένα μπανάκι στη γούρνα της βρύσης που πάντα είναι γεμάτη». Μιλάμε με τη Φωτεινή για τον άρχοντα, τον βασιλιά του χρόνου, τον Αύγουστο μήνα.
-Καλλιτέχνιδα πως θα του φιλοτεχνούσες το πορτρέτο;
Χρυσάφι που κοκκινίζει το κορμί του. Γιασεμί το στεφάνι του, κρινάκια της Παναγιάς πλάι στην άμμο που είναι ξαπλωμένος. Σύκο στο στόμα του ώριμο, μέλι. Κοχύλι στο λαιμό. Και δε χρειάζεται καπέλο, καταμελάχροινα τα μαλλιά του. Και τα μάτια του μεγάλα, μαύρα κι αυτά.
-Πολύδωρος και ηλιοκαμένος ξεπροβάλλει….
Μια ζωγραφιά καμωμένη καταμεσήμερο στη χοντρή άμμο που κανείς δε φτάνει. Ένα αλμυρό βότσαλο στο στόμα να μην τελειώνει το αλάτι αυτό ποτέ. Μια φούσκα με μπόλικο λεμόνι στο πεζούλι της ταβέρνας. Ένα δίχτυ ξεχασμένο, σκισμένο, με δυο θαλασσόξυλα κοντά και δυο ρίζες από καλάμι. Ένα μπουκέτο ηλιοτρόπια βαθιά στη θάλασσα ριγμένα χωρίς να ξέρει κανείς το λόγο. Η τσαγκή μυρωδιά της περσινής ελιάς που έπεσε κάτω και σχεδόν έγινε σκέτο κουκούτσι. Τα μάρμαρα της πατρίδας που λάμπουν όσο ποτέ και παραγνωρίζονται όσο ποτέ. Το ιδρωμένο μπουκάλι με την οχιά να έρχεται δειλά για νερό, γι’ αυτές τις λίγες σταγόνες και να φεύγει με ευγένεια. Τα σανδάλια που δε λένε να σκιστούν να πεταχτούν, εκεί, τριάντα χρόνια καλοκαίρι. Δεν τελειώνουν.
-Με της Μεγαλόχαρης τη γιορτή…
Ποτέ μου δεν κατάλαβα το πανηγύρι γύρω από την ξαπλωμένη Παναγιά. Ούτε την κρεοφαγία. Αυτή η μέρα είναι του Αυγούστου όλη η σημασία. Τρυφεράδα, πόνος, θάνατος, συχώρεση και ξανά ζωή μεστή και γλυκιά. Μόνο οι παρακλήσεις τ’ απογέματα χαϊδεύουν την ψυχή.
-Να μας ταξιδέψει ο κυρ Αλέξανδρος στο εκκλησάκι της Παναγίας της Πρέκλας στη Σκιάθο;
Εκεί στο προαύλιο του ναϊσκου όπου υπάρχει μια μικρή προχειροκτισμένη καλύβα, εκει που ζει σαν καλόγηρος ένας πρώην άρχοντας του τόπου, ο Φραγκούλης Κ. Φραγκούλας, που αναπολεί τις καλές και κακές στιγμές της ζωής του.
«Εκύκλωσαν αι του βίου μου ζάλαι, ώσπερ μέλισσαι, κηρίον, Παρθένε...»
Και επόθει ολοψύχως τον μοναχικόν βίον, ολίγον αργά, και επεκαλείτο μεγάλη τη φωνή τον «Γλυκασμόν των Αγγέλων, των θλιβομένων την χαράν», όπως έλθη εις αυτόν βοηθός και σώτειρα:
«Αντιλαβού μου και ρύσαι
των αιωνίων βασάνων...»
-Μερομήνια;
Όλη η χρονιά τις πρώτες έξι, για άλλους δώδεκα πρώτες μέρες του μήνα. Άστατος καιρός, μικρογραφία με τα όλα της. Δρίμες. «Βαρύς καιρός, δριμύς καιρός πικρός σαν ζαρκάδι μες στον Άδη…»
-Καλοκαίρι και φθινόπωρο μαζί;
Το ’χει κι αυτό. Σαν να παίρνει φθινοπωριάτικες μέρες και τι καλοκαιρινές τις δικές του τις φυλάει ευλαβικά ο Οκτώβρης. Τίποτε χωρίς αντίχαρη στη φύση. Όλα ευλογημένα.
Σημ.: Η ζωγραφιά, νερομπογιά της Φωτεινής λίγο πριν μπει ο Αύγουστος κι εφέτος. Θάλασσα που ευωδιάζει καρπούζι και καρπούζι που ευωδιάζει θάλασσα.
more...
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Μικραίνει το φεγγάρι σαν ζωντανό σφουγγάρι
και πέτρινος λωτός φεύγει και χάνεται ο καιρός
βαρύς καιρός, δριμύς καιρός πικρός
σαν ζαρκάδι μες στον Άδη
(…)
Μικραίνει το φεγγάρι σαν ζωντανό σφουγγάρι
μέσα του κλείνει ό,τι έχει μείνει απ’ την αγάπη μας»
Νίκος Γκάτσος με τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι από την ταινία «Ήσυχες μέρες του Αυγούστου» του Παντελή Βούλγαρη
«Μεγάλες, ώριμες μέρες που όμως μικραίνουν λίγο λίγο. Τα πάντα φρυγμένα, τα τζιτζίκια σε ξέφρενο ρυθμό. Τα σύκα ωριμάζουν, αρχίζουν και πέφτουν. Όπου γίνονται πια μιας και τα φρούτα του παράδεισου όλο και αραιώνουν. Το καρπούζι ίδιο τρελοβάπορο, έδωσε ευωδιά στη θάλασσα φέτος που δε σταματά να ευωδιάζει ακόμα και το καταμεσήμερο. Το αρμυρίκι καταφύγιο, το χοντρό αλάτι στο δόντι απ’ το ψημένο ψαράκι. Η ντομάτα στα τέσσερα με πιπέρι μέσα. Αγγουράκια στην τσάντα τραγανά δροσερά μέσα στην κάψα. Πένθιμες συχνά οι καμπάνες. Ο μήνας που ξέρει να δίνει τη ζωή μα ξέρει και να την παίρνει. Η ησυχία στην πόλη, πόσο μ’ αρέσει. Οι κήποι ν΄ ανθίζουν μοναχοί τους και τα κοτσύφια, σιωπηλά πια, που και που να σκαλίζουν για τροφή, να κάνουν ένα μπανάκι στη γούρνα της βρύσης που πάντα είναι γεμάτη». Μιλάμε με τη Φωτεινή για τον άρχοντα, τον βασιλιά του χρόνου, τον Αύγουστο μήνα.
-Καλλιτέχνιδα πως θα του φιλοτεχνούσες το πορτρέτο;
Χρυσάφι που κοκκινίζει το κορμί του. Γιασεμί το στεφάνι του, κρινάκια της Παναγιάς πλάι στην άμμο που είναι ξαπλωμένος. Σύκο στο στόμα του ώριμο, μέλι. Κοχύλι στο λαιμό. Και δε χρειάζεται καπέλο, καταμελάχροινα τα μαλλιά του. Και τα μάτια του μεγάλα, μαύρα κι αυτά.
-Πολύδωρος και ηλιοκαμένος ξεπροβάλλει….
Μια ζωγραφιά καμωμένη καταμεσήμερο στη χοντρή άμμο που κανείς δε φτάνει. Ένα αλμυρό βότσαλο στο στόμα να μην τελειώνει το αλάτι αυτό ποτέ. Μια φούσκα με μπόλικο λεμόνι στο πεζούλι της ταβέρνας. Ένα δίχτυ ξεχασμένο, σκισμένο, με δυο θαλασσόξυλα κοντά και δυο ρίζες από καλάμι. Ένα μπουκέτο ηλιοτρόπια βαθιά στη θάλασσα ριγμένα χωρίς να ξέρει κανείς το λόγο. Η τσαγκή μυρωδιά της περσινής ελιάς που έπεσε κάτω και σχεδόν έγινε σκέτο κουκούτσι. Τα μάρμαρα της πατρίδας που λάμπουν όσο ποτέ και παραγνωρίζονται όσο ποτέ. Το ιδρωμένο μπουκάλι με την οχιά να έρχεται δειλά για νερό, γι’ αυτές τις λίγες σταγόνες και να φεύγει με ευγένεια. Τα σανδάλια που δε λένε να σκιστούν να πεταχτούν, εκεί, τριάντα χρόνια καλοκαίρι. Δεν τελειώνουν.
-Με της Μεγαλόχαρης τη γιορτή…
Ποτέ μου δεν κατάλαβα το πανηγύρι γύρω από την ξαπλωμένη Παναγιά. Ούτε την κρεοφαγία. Αυτή η μέρα είναι του Αυγούστου όλη η σημασία. Τρυφεράδα, πόνος, θάνατος, συχώρεση και ξανά ζωή μεστή και γλυκιά. Μόνο οι παρακλήσεις τ’ απογέματα χαϊδεύουν την ψυχή.
-Να μας ταξιδέψει ο κυρ Αλέξανδρος στο εκκλησάκι της Παναγίας της Πρέκλας στη Σκιάθο;
Εκεί στο προαύλιο του ναϊσκου όπου υπάρχει μια μικρή προχειροκτισμένη καλύβα, εκει που ζει σαν καλόγηρος ένας πρώην άρχοντας του τόπου, ο Φραγκούλης Κ. Φραγκούλας, που αναπολεί τις καλές και κακές στιγμές της ζωής του.
«Εκύκλωσαν αι του βίου μου ζάλαι, ώσπερ μέλισσαι, κηρίον, Παρθένε...»
Και επόθει ολοψύχως τον μοναχικόν βίον, ολίγον αργά, και επεκαλείτο μεγάλη τη φωνή τον «Γλυκασμόν των Αγγέλων, των θλιβομένων την χαράν», όπως έλθη εις αυτόν βοηθός και σώτειρα:
«Αντιλαβού μου και ρύσαι
των αιωνίων βασάνων...»
-Μερομήνια;
Όλη η χρονιά τις πρώτες έξι, για άλλους δώδεκα πρώτες μέρες του μήνα. Άστατος καιρός, μικρογραφία με τα όλα της. Δρίμες. «Βαρύς καιρός, δριμύς καιρός πικρός σαν ζαρκάδι μες στον Άδη…»
-Καλοκαίρι και φθινόπωρο μαζί;
Το ’χει κι αυτό. Σαν να παίρνει φθινοπωριάτικες μέρες και τι καλοκαιρινές τις δικές του τις φυλάει ευλαβικά ο Οκτώβρης. Τίποτε χωρίς αντίχαρη στη φύση. Όλα ευλογημένα.
Σημ.: Η ζωγραφιά, νερομπογιά της Φωτεινής λίγο πριν μπει ο Αύγουστος κι εφέτος. Θάλασσα που ευωδιάζει καρπούζι και καρπούζι που ευωδιάζει θάλασσα.
more...