Φωτεινή Στεφανίδη: Ο Φλεβάρης που ανθίζει στα ξέφωτα Του ΓΙΩΡΓΟΥ...
Φωτεινή Στεφανίδη: Ο Φλεβάρης που ανθίζει στα ξέφωτα
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Η μορφή της μοίρας πάνω απ’ τη γέννηση ενός παιδιού
γύροι των άστρων κι ο άνεμος μια σκοτεινή βραδιά του Φλεβάρη (…)
και τα ξερά κλωνάρια της κληματαριάς ολόγυμνα στην αυλή…»
Γιώργος Σεφέρης
«Φλεβάρη των φλεβών, που εφέτος σ’ τις παρέδωσε χιονισμένες, παγωμένες τις φλέβες σου ο Γενάρης, λευκές, γεμάτες, για τούτο και πιο δυνατές, πιο ζουμερές θα κατέβουν μέχρι τον κάμπο να ξεδιψάσει η γη, να γίνει η έκρηξη των χρωμάτων της σε πείσμα όσων τη θέλουν άχρωμη και παραδομένη. Στις ρίζες των φλεβών ολάνθιστος ο κρόκος ο μαβής με τους πορτοκαλί στήμονες, περιμένει. Γλυκά του κάνουν συντροφιά τα δαντελένια φύλλα της βελανιδιάς και της λεύκας, χρυσοκάστανα και τα δυο τους, πεσμένα ζεσταίνουν τη γη και τ’ άλογα ξαποσταίνουν από τους έρωτές τους. Πιο χαμηλά, κοντά στην πόλη, οι κροκάτες και οι κίτρινες καλέντουλες. Τα ξινάκια ολόκληρα λιβάδια. Είσαι καλός μήνας, Φλεβάρη, και ωραίος πολύ, μυρίζεις καλοκαίρι, φέρνεις το πρώτο κελάηδημα του κότσυφα ξημερώματα στις πέντε, κελάηδημα που άλλοτε μηνούσε δύσκολες μέρες και τώρα μηνάει ελευθερία στους ουρανούς. Φέτος μας έκανες το δώρο να έχουμε και τον κοκκινολαίμη στην αυλή, μας διάλεξε το πουλάκι αυτό κι εμείς τον προσκυνούμε, μικρούλη θεό και άγγελο».
Μιλάμε για τον Φλεβάρη με τη Φωτεινή, εδώ, κάτω από τη μυγδαλιά που μόλις άνθισε σ’ ένα απ’ τα αγαπημένα ξέφωτα οικόπεδα άχτιστα της πόλης της Αθἠνας.
-Τι μας φέρνει ακόμη;
Το Τριώδιο προς το τέλος του που, βήμα το βήμα, εβδομάδα την εβδομάδα, μας οδηγεί στη Σαρακοστή και την άνοιξη. Στολισμένος την αμυγδαλιά, το πιο ωραίο λουλούδι-κέντημα του ουρανού, με τ’ ανθισμένα κλαράκια του εχίνοπα-χειμώνα που μόλις άρχισε φέτος ν’ ανθίζει, άργησε βλέπεις η παγωνιά να έρθει. Κι ο ίδιος ο Φλεβάρης με το γαλανό του βλέμμα, ίδιο το χρώμα των φλεβών, κοιτάζει μέσα από το κάδρο στης Σιωπηρής Ευωχίας την έκθεση που πλησιάζει να τελειώσει. Στη σιωπή κι εκείνος, κάτι ωστόσο περιμένει πασπαλισμένος με το κομφετί των παιδικών μας χρόνων.
-Είναι και των αμπελιών ο μήνας.
Τώρα θα κλάδευαν τ’ αμπέλι και θα το αβγάταιναν με τις καταβολάδες, εκτός, λέει, αν η χρονιά είναι δίσεκτη όπως φέτος. Πόσα αμπελόφυλλα είναι ζωγραφισμένα στα αρχαία μας αγγεία, στα μεσαιωνικά κεραμικά, στα λαϊκά μας κύπελα του κρασιού, κεντημένα στα μαντίλια, στα τραπεζομάντιλά, ζωγραφισμένα στα ελληνικά τα σπίτια απ’ τα αρχαία χρόνια. Το ευλογημένο αμπέλι μας.
-Και τι όνομα;
Με καθαρμό σχετίζεται το όνομα Φεβρουάριος· το λαϊκό του όνομα, το Φλεβάρης, όσο κι αν μοιάζει με το επίσημο, λέει για τις φλέβες, τα υπόγεια νερά που ρουφάει η γη καθώς κατεβάζουν τα βουνά μιας και είναι και πολύ βροχερός μήνας. Από τ’ άλλα τα λαϊκά του ονόματα πόσο πιο όμορφο -σε σχέση με το «Κουτσοφλέβαρος»- το «Μικρός» από την Κύπρο ή το «Κούντουρος» με τον αστεϊσμό της κοντής ουράς των τελευταίων του ημερών.
-Οι γιορτές του;
Ενώ μοιάζει να μην έχει πολλές γιορτές, γιορτάζει ονόματα μικρότερα σε προτίμηση μα τόσο τρυφερά· τον Χαραλάμπη, τον Βλάσση, τον Τρύφωνα, την Ισιδώρα, την Αγαθώ, τη Φωτούλα, τον Ζαχαρία, τον Νικηφόρο, τον Θοδωρή, τη Σέβη, τον αγαπημένο Πάμφιλο κι άλλα κι άλλα. Μα απ’ όλες τις γιορτές πιο ωραία η Υπαπαντή στις δυο του μήνα, μέρα που σαράντισε ο Χριστός και σηκώθηκε η Παναγιά μας από τη λοχεία κρατώντας τον στην αγκαλιά, πόσο ανθρώπινη γιορτή.
-Ένα τραγούδι;
Αυτό το λατρεμένο που όλοι ψιθυρίζουμε, με τα λόγια τού -πάντα στην καρδιά μας- Μάνου Ελευθερίου:
«Στα εννιακόσια δεκαοχτώ από την Μικράν Ασία
μου ’στειλες κάρτες με στρατό και με την Αγιά Σοφία.
Κι αυτά συμβαίνουν στον καιρό.
Μα από τότε μέχρι εδώ, σπίτι μείναμε μόνο δυο.
Ο Άγιος Φεβρουάριος κι εγώ».
Μείναμε λίγοι, μα όλα τα παραπάνω τόσο πλούσια είναι η συντροφιά που μας δίνει θάρρος και δύναμη. Καλό μήνα, με το καλό κι η άνοιξη.
Σημ.: Στην εικόνα, προσωποποιημένος ο Φλεβάρης, λεπτομέρεια από αβγοτέμπερα της Φωτεινής.
more...
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Η μορφή της μοίρας πάνω απ’ τη γέννηση ενός παιδιού
γύροι των άστρων κι ο άνεμος μια σκοτεινή βραδιά του Φλεβάρη (…)
και τα ξερά κλωνάρια της κληματαριάς ολόγυμνα στην αυλή…»
Γιώργος Σεφέρης
«Φλεβάρη των φλεβών, που εφέτος σ’ τις παρέδωσε χιονισμένες, παγωμένες τις φλέβες σου ο Γενάρης, λευκές, γεμάτες, για τούτο και πιο δυνατές, πιο ζουμερές θα κατέβουν μέχρι τον κάμπο να ξεδιψάσει η γη, να γίνει η έκρηξη των χρωμάτων της σε πείσμα όσων τη θέλουν άχρωμη και παραδομένη. Στις ρίζες των φλεβών ολάνθιστος ο κρόκος ο μαβής με τους πορτοκαλί στήμονες, περιμένει. Γλυκά του κάνουν συντροφιά τα δαντελένια φύλλα της βελανιδιάς και της λεύκας, χρυσοκάστανα και τα δυο τους, πεσμένα ζεσταίνουν τη γη και τ’ άλογα ξαποσταίνουν από τους έρωτές τους. Πιο χαμηλά, κοντά στην πόλη, οι κροκάτες και οι κίτρινες καλέντουλες. Τα ξινάκια ολόκληρα λιβάδια. Είσαι καλός μήνας, Φλεβάρη, και ωραίος πολύ, μυρίζεις καλοκαίρι, φέρνεις το πρώτο κελάηδημα του κότσυφα ξημερώματα στις πέντε, κελάηδημα που άλλοτε μηνούσε δύσκολες μέρες και τώρα μηνάει ελευθερία στους ουρανούς. Φέτος μας έκανες το δώρο να έχουμε και τον κοκκινολαίμη στην αυλή, μας διάλεξε το πουλάκι αυτό κι εμείς τον προσκυνούμε, μικρούλη θεό και άγγελο».
Μιλάμε για τον Φλεβάρη με τη Φωτεινή, εδώ, κάτω από τη μυγδαλιά που μόλις άνθισε σ’ ένα απ’ τα αγαπημένα ξέφωτα οικόπεδα άχτιστα της πόλης της Αθἠνας.
-Τι μας φέρνει ακόμη;
Το Τριώδιο προς το τέλος του που, βήμα το βήμα, εβδομάδα την εβδομάδα, μας οδηγεί στη Σαρακοστή και την άνοιξη. Στολισμένος την αμυγδαλιά, το πιο ωραίο λουλούδι-κέντημα του ουρανού, με τ’ ανθισμένα κλαράκια του εχίνοπα-χειμώνα που μόλις άρχισε φέτος ν’ ανθίζει, άργησε βλέπεις η παγωνιά να έρθει. Κι ο ίδιος ο Φλεβάρης με το γαλανό του βλέμμα, ίδιο το χρώμα των φλεβών, κοιτάζει μέσα από το κάδρο στης Σιωπηρής Ευωχίας την έκθεση που πλησιάζει να τελειώσει. Στη σιωπή κι εκείνος, κάτι ωστόσο περιμένει πασπαλισμένος με το κομφετί των παιδικών μας χρόνων.
-Είναι και των αμπελιών ο μήνας.
Τώρα θα κλάδευαν τ’ αμπέλι και θα το αβγάταιναν με τις καταβολάδες, εκτός, λέει, αν η χρονιά είναι δίσεκτη όπως φέτος. Πόσα αμπελόφυλλα είναι ζωγραφισμένα στα αρχαία μας αγγεία, στα μεσαιωνικά κεραμικά, στα λαϊκά μας κύπελα του κρασιού, κεντημένα στα μαντίλια, στα τραπεζομάντιλά, ζωγραφισμένα στα ελληνικά τα σπίτια απ’ τα αρχαία χρόνια. Το ευλογημένο αμπέλι μας.
-Και τι όνομα;
Με καθαρμό σχετίζεται το όνομα Φεβρουάριος· το λαϊκό του όνομα, το Φλεβάρης, όσο κι αν μοιάζει με το επίσημο, λέει για τις φλέβες, τα υπόγεια νερά που ρουφάει η γη καθώς κατεβάζουν τα βουνά μιας και είναι και πολύ βροχερός μήνας. Από τ’ άλλα τα λαϊκά του ονόματα πόσο πιο όμορφο -σε σχέση με το «Κουτσοφλέβαρος»- το «Μικρός» από την Κύπρο ή το «Κούντουρος» με τον αστεϊσμό της κοντής ουράς των τελευταίων του ημερών.
-Οι γιορτές του;
Ενώ μοιάζει να μην έχει πολλές γιορτές, γιορτάζει ονόματα μικρότερα σε προτίμηση μα τόσο τρυφερά· τον Χαραλάμπη, τον Βλάσση, τον Τρύφωνα, την Ισιδώρα, την Αγαθώ, τη Φωτούλα, τον Ζαχαρία, τον Νικηφόρο, τον Θοδωρή, τη Σέβη, τον αγαπημένο Πάμφιλο κι άλλα κι άλλα. Μα απ’ όλες τις γιορτές πιο ωραία η Υπαπαντή στις δυο του μήνα, μέρα που σαράντισε ο Χριστός και σηκώθηκε η Παναγιά μας από τη λοχεία κρατώντας τον στην αγκαλιά, πόσο ανθρώπινη γιορτή.
-Ένα τραγούδι;
Αυτό το λατρεμένο που όλοι ψιθυρίζουμε, με τα λόγια τού -πάντα στην καρδιά μας- Μάνου Ελευθερίου:
«Στα εννιακόσια δεκαοχτώ από την Μικράν Ασία
μου ’στειλες κάρτες με στρατό και με την Αγιά Σοφία.
Κι αυτά συμβαίνουν στον καιρό.
Μα από τότε μέχρι εδώ, σπίτι μείναμε μόνο δυο.
Ο Άγιος Φεβρουάριος κι εγώ».
Μείναμε λίγοι, μα όλα τα παραπάνω τόσο πλούσια είναι η συντροφιά που μας δίνει θάρρος και δύναμη. Καλό μήνα, με το καλό κι η άνοιξη.
Σημ.: Στην εικόνα, προσωποποιημένος ο Φλεβάρης, λεπτομέρεια από αβγοτέμπερα της Φωτεινής.
more...