Φωτεινή Στεφανίδη: «Τούτο τον Μάρτη θ’ αλλάξει ο ουρανός;» Του...
Φωτεινή Στεφανίδη: «Τούτο τον Μάρτη θ’ αλλάξει ο ουρανός;»
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Ότι μπόρεσα ν’ αποχτήσω μία ζωή από πράξεις ορατές για όλους, επομένως να κερδίσω την ίδια μου διαφάνεια, το χρωστώ σ’ ένα είδος ειδικού θάρρους που μου ’δωκεν η Ποίηση: να γίνομαι άνεμος για το χαρταετό και χαρταετός για τον άνεμο, ακόμη και όταν ουρανός δεν υπάρχει».
Οδυσσέας Ελύτης, «Ο μικρός Ναυτίλος»
«Με χρώματα τον υποδεχόμαστε κι εφέτος τον ανοιξιάτικο δροσερό μας Μάρτη που τίποτε δεν έφταιξε να φέρει έτσι βαριά χέρι χέρι με τον Φλεβάρη τη ζοφερή επέτειο που αμήν από μαύρη να γεμίσει φως κι η πατρίδα ν' ανασάνει ελευθερία και δικαιοσύνη. Ταπεινό κτέρισμα στα παιδιά που χάθηκαν το κρινάκι, η φρέζια του Μάρτη. Και πλάι στο γλυκό της κίτρινο με το άρωμα που γεμίζει όλο το δωμάτιο μόνο μ’ ένα κλωναράκι στο ποτήρι, να ’ρθουν τα χρώματά του: Κόκκινο, λευκό, φωτιά και πάγος τυλιγμένα στου χεριού τον καρπό. Λευκό και γαλανό, “της πατρίδας μου η σημαία” που πάλι ξετυλίγεται, για κάποια ελευθερία μιλάει ξανά και ξανά, έλιωσε, κουρελιάστηκε να τα λέει και να τα ξαναλέει. Πράσινο, ολοπράσινο παντού, από οικόπεδα και αγρούς μέχρι μέσα στις γλάστρες τις αυλής. Όλα φουντώνουν να υποδεχτούν τον ήλιο της Ισημερίας, όλα τα τρέφει η βροχούλα ή και η υγρασία του πρωινού. Πλανιέται το βλέμμα των πολλών στις μαργαρίτες, στις παπαρούνες που αρχίζουν, στις ανεμώνες που γεμίζουν τα λιβάδια, στα τρελά ξινάκια, στις καλέντουλες, στις βερονίκες, στ’ ασφοδείλια. Και των λιγοστών σε μυστικές μεριές, εκεί που ανθίζουν αγριολούλουδα θαυμαστά και άγνωστα για να δωρίσουν τη χαρά στις απελπισμένες ψυχές.». Δυο λόγια με τη Φωτεινή για τον Μάρτη μήνα που μακάρι ν' ανθίσει φέτος αλλιώτικα στον τόπο μας.
-Τώρα που αλλάζουμε αυτές τις κουβέντες δεν έχει κατέβει ακόμα ο κόσμος.
Σε λίγες ώρες θα έχουμε τα πρώτα σημάδια, ο αγώνας είναι καθαρός, γίνεται για το δίκιο και την ειρήνη. Τα βάζει ο κόσμος με πολλά και δυσεπίλυτα που χρόνια ατελείωτα ταλανίζουν την πατρίδα. Η σταγόνα ξεχείλισε το ποτήρι, και σίγουρα κάποιοι σκοτεινοί έχουν έτοιμες τις «λύσεις». Μα είναι τόσο ακατάλληλοι, για να μεταχειριστώ ήπια λέξη. Θα το βρουν από την ίδια τους τη στάση. Η αυθορμησιά ενός λαού είναι ακατανίκητη. Και το έγκλημα έγινε στην αλλαγή από τον ένα μήνα στον άλλο, πάλι να μοιραστούν το βάρος οι καλοί μας οι μήνες. Λίγο να είχαμε από τη συνέπειά τους τη φυσική, την οργανωμένη με τόση φροντίδα κι αγάπη χωρίς ανταλλάγματα. Πνιγόμαστε από την αδιαφορία, και δυστυχώς έχουμε μερίδιο. Θύματα, πάλι εμείς οι ίδιοι και τα παιδιά μας.
-Ο μήνας των χελιδονιών;
Ο Μάρτης είναι το ξημέρωμα όλης της χρονιάς. Ας πούμε για τα χάδια του, το γέλιο και το κλάμα του. Την κόκκινη άσπρη κλωστή στο χέρι που έχει στα χρώματά της ήλιο καυτό και χιόνι. Και πάντα σχεδόν περασμένη από αγαπημένο χέρι. Το πρώτο χελιδόνι. Το χαλί με τις μαργαρίτες. Το κέντημα της καυκαλήθρας. Το πασπάλισμα με τα πέταλα της αμυγδαλιάς και το τρυφερό της πρασίνισμα. Τα κελαηδίσματα φορτσάτα πια, ερωτικά, θριαμβευτικά. Τη γαλανόλευκη στις 25 του. Την εικόνα του Ευαγγελισμού. Την επίσης γαλανόλευκη βερονίκη που κεντάει στο πράσινό του. Την πρώτη φράουλα, ξινούτσικη μα κι αυτή κόκκινη κατακόκκινη, καλοκαιριού σημάδι. Μαζί και για την κόκκινη ανεμώνα. Την ισημερία του που φέρνει το καλοκαίρι. Και για τον χαρταετό ψηλά με φόντο το μπουμπούκιασμα των πάντων και του κότσυφα το ανείπωτο τραγούδι να γράφεται στον λουλακί ουρανό.
-Και οι χαρταετοί, το μουσικό καλωσόρισμα, φαντάσου να ζούσε Μίκης χαρά που θα έκανε για χθες …
Έργο τέχνης και παιχνίδι μαζί· και πετάει, και δίνει στην καρδιά φτερά. Τα υλικά του ελληνικά· λαδόκολλα, καλάμι, λινός σπάγκος, αλευρόκολλα. Ποίημα ο ήχος του σαν ανεβαίνει, το τράβηγμα του σπάγκου, το σκάλωμά του, η λευτεριά του. Και πλανιέται κοντά η ευωδιά του χαλβά, της ελιάς, του φρέσκου κρεμμυδιού, του άνιθου, του λεμονιού… Τον σπάγκο κρατά ο ίδιος ο Μάρτης κι αν καλοκοιτάξεις ο σπάγκος γίνεται σκοινί και χτυπάει Παρασκευή την καμπάνα για Χαιρετισμούς. Και τι απογεύματα μας περιμένουν με έτοιμο το μεθυστικό νεραντζολούλουδο…
-Και ο ενδοξότετος Αγώνας, Μάρτη μήνα και η Ελληνική Επανάσταση...
204 χρόνια. Δεν είναι τυχαίο που επάνω στην εαρινή ισημερία ξεκίνησε αυτός ο αγώνας. «Για δες καιρό που διάλεξε…» Ας είχαμε έστω και σήμερα αξιολογήσει και ας ευγνωμονούσαμε το ένα από τα εκατό που πρόσφεραν τότε τα ψυχωμένα παλικάρια και οι κοπέλες του Αγώνα και θα είμασταν αλλιώς και μεταξύ μας και απέναντι στους ξένους. Ελευθερωθήκαμε ποτέ;
-Σαν σήμερα το 1445 γεννήθηκε ο Σάντρο Μποτιτσέλι
Ο ζωγράφος της Άνοιξης. Αλεσάντρο ντι Μαριάνο Φιλιπέπι ήταν το όνομα του βενιαμίν της οικογένειας του βυρσοδέψη Μαριάνο ντι Βάνι, που έμελλε να γίνει διάσημος ως Σάντρο Μποτιτσέλι, επώνυμο που πιθανόν «κληρονόμησε», μαζί με ολόκληρη την οικογένειά του, από το παρατσούκλι «Il Botticello» (βαρελάκι) του χοντρούλη αδελφού του, Τζοβάνι. Από τους σημαντικότερους πίνακες αυτής της περιόδου είναι και η «Αλληγορία της Άνοιξης» (La Primavera) –μια μεγάλων διαστάσεων σαγηνευτική σύνθεση στην οποία κυριαρχεί η θεά Αφροδίτη με τον Έρωτα να πετά πάνω από το κεφάλι της, ενώ την πλαισιώνουν οι τρεις Χάριτες χορεύοντας δίπλα στον Ερμή και η θεά των λουλουδιών, Φλώρα, με τον Ζέφυρο που κυνηγά τη νύμφη Χλωρίδα.
-Να ευχηθούμε μελωδικά με Μίκη. «Στην Ανατολή μελαχρινό παιδί
δε μπορεί να κλάψει κι όλο τραγουδεί..»
Ας έρθει επιτέλους η άνοιξη και στις καρδιές μας, η φύση κάνει αυτό που πρέπει αδιάλειπτα. Απ’ αυτήν βαστιόμαστε στη ζωή, μην το ξεχνάμε. Κι είπαμε, «τα όνειρα βγαίνουν αληθινά μόνο αν τα πιστέψεις». Κι έρχεται «και μια άνοιξη μικρούλα», έκπληξη, με τη χουφτίτσα του μικρού παιδιού να τη χωράει ολόκληρη, με όλα τα λουλούδια και τ’ αμέτρητα πουλιά, δεν το λέω εγώ, οι ποιητές το λένε και το κοτσύφι της γειτονιάς το γλυκοκελαηδεί αλλάζοντας εντελώς τον βουβό ουρανό. Κι ας κλείσουμε με το αισιόδοξο «χελιδόνισμα»:
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη φοβερέ
κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις
καλοκαίρι θα μυρίσεις
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις
πάλιν άνοιξη θ' ανθίσεις.
Στην εικόνα, ο Μάρτης από τους Μυστικούς Κήπους της Φωτεινής, αβγοτέμπερα
more...
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Ότι μπόρεσα ν’ αποχτήσω μία ζωή από πράξεις ορατές για όλους, επομένως να κερδίσω την ίδια μου διαφάνεια, το χρωστώ σ’ ένα είδος ειδικού θάρρους που μου ’δωκεν η Ποίηση: να γίνομαι άνεμος για το χαρταετό και χαρταετός για τον άνεμο, ακόμη και όταν ουρανός δεν υπάρχει».
Οδυσσέας Ελύτης, «Ο μικρός Ναυτίλος»
«Με χρώματα τον υποδεχόμαστε κι εφέτος τον ανοιξιάτικο δροσερό μας Μάρτη που τίποτε δεν έφταιξε να φέρει έτσι βαριά χέρι χέρι με τον Φλεβάρη τη ζοφερή επέτειο που αμήν από μαύρη να γεμίσει φως κι η πατρίδα ν' ανασάνει ελευθερία και δικαιοσύνη. Ταπεινό κτέρισμα στα παιδιά που χάθηκαν το κρινάκι, η φρέζια του Μάρτη. Και πλάι στο γλυκό της κίτρινο με το άρωμα που γεμίζει όλο το δωμάτιο μόνο μ’ ένα κλωναράκι στο ποτήρι, να ’ρθουν τα χρώματά του: Κόκκινο, λευκό, φωτιά και πάγος τυλιγμένα στου χεριού τον καρπό. Λευκό και γαλανό, “της πατρίδας μου η σημαία” που πάλι ξετυλίγεται, για κάποια ελευθερία μιλάει ξανά και ξανά, έλιωσε, κουρελιάστηκε να τα λέει και να τα ξαναλέει. Πράσινο, ολοπράσινο παντού, από οικόπεδα και αγρούς μέχρι μέσα στις γλάστρες τις αυλής. Όλα φουντώνουν να υποδεχτούν τον ήλιο της Ισημερίας, όλα τα τρέφει η βροχούλα ή και η υγρασία του πρωινού. Πλανιέται το βλέμμα των πολλών στις μαργαρίτες, στις παπαρούνες που αρχίζουν, στις ανεμώνες που γεμίζουν τα λιβάδια, στα τρελά ξινάκια, στις καλέντουλες, στις βερονίκες, στ’ ασφοδείλια. Και των λιγοστών σε μυστικές μεριές, εκεί που ανθίζουν αγριολούλουδα θαυμαστά και άγνωστα για να δωρίσουν τη χαρά στις απελπισμένες ψυχές.». Δυο λόγια με τη Φωτεινή για τον Μάρτη μήνα που μακάρι ν' ανθίσει φέτος αλλιώτικα στον τόπο μας.
-Τώρα που αλλάζουμε αυτές τις κουβέντες δεν έχει κατέβει ακόμα ο κόσμος.
Σε λίγες ώρες θα έχουμε τα πρώτα σημάδια, ο αγώνας είναι καθαρός, γίνεται για το δίκιο και την ειρήνη. Τα βάζει ο κόσμος με πολλά και δυσεπίλυτα που χρόνια ατελείωτα ταλανίζουν την πατρίδα. Η σταγόνα ξεχείλισε το ποτήρι, και σίγουρα κάποιοι σκοτεινοί έχουν έτοιμες τις «λύσεις». Μα είναι τόσο ακατάλληλοι, για να μεταχειριστώ ήπια λέξη. Θα το βρουν από την ίδια τους τη στάση. Η αυθορμησιά ενός λαού είναι ακατανίκητη. Και το έγκλημα έγινε στην αλλαγή από τον ένα μήνα στον άλλο, πάλι να μοιραστούν το βάρος οι καλοί μας οι μήνες. Λίγο να είχαμε από τη συνέπειά τους τη φυσική, την οργανωμένη με τόση φροντίδα κι αγάπη χωρίς ανταλλάγματα. Πνιγόμαστε από την αδιαφορία, και δυστυχώς έχουμε μερίδιο. Θύματα, πάλι εμείς οι ίδιοι και τα παιδιά μας.
-Ο μήνας των χελιδονιών;
Ο Μάρτης είναι το ξημέρωμα όλης της χρονιάς. Ας πούμε για τα χάδια του, το γέλιο και το κλάμα του. Την κόκκινη άσπρη κλωστή στο χέρι που έχει στα χρώματά της ήλιο καυτό και χιόνι. Και πάντα σχεδόν περασμένη από αγαπημένο χέρι. Το πρώτο χελιδόνι. Το χαλί με τις μαργαρίτες. Το κέντημα της καυκαλήθρας. Το πασπάλισμα με τα πέταλα της αμυγδαλιάς και το τρυφερό της πρασίνισμα. Τα κελαηδίσματα φορτσάτα πια, ερωτικά, θριαμβευτικά. Τη γαλανόλευκη στις 25 του. Την εικόνα του Ευαγγελισμού. Την επίσης γαλανόλευκη βερονίκη που κεντάει στο πράσινό του. Την πρώτη φράουλα, ξινούτσικη μα κι αυτή κόκκινη κατακόκκινη, καλοκαιριού σημάδι. Μαζί και για την κόκκινη ανεμώνα. Την ισημερία του που φέρνει το καλοκαίρι. Και για τον χαρταετό ψηλά με φόντο το μπουμπούκιασμα των πάντων και του κότσυφα το ανείπωτο τραγούδι να γράφεται στον λουλακί ουρανό.
-Και οι χαρταετοί, το μουσικό καλωσόρισμα, φαντάσου να ζούσε Μίκης χαρά που θα έκανε για χθες …
Έργο τέχνης και παιχνίδι μαζί· και πετάει, και δίνει στην καρδιά φτερά. Τα υλικά του ελληνικά· λαδόκολλα, καλάμι, λινός σπάγκος, αλευρόκολλα. Ποίημα ο ήχος του σαν ανεβαίνει, το τράβηγμα του σπάγκου, το σκάλωμά του, η λευτεριά του. Και πλανιέται κοντά η ευωδιά του χαλβά, της ελιάς, του φρέσκου κρεμμυδιού, του άνιθου, του λεμονιού… Τον σπάγκο κρατά ο ίδιος ο Μάρτης κι αν καλοκοιτάξεις ο σπάγκος γίνεται σκοινί και χτυπάει Παρασκευή την καμπάνα για Χαιρετισμούς. Και τι απογεύματα μας περιμένουν με έτοιμο το μεθυστικό νεραντζολούλουδο…
-Και ο ενδοξότετος Αγώνας, Μάρτη μήνα και η Ελληνική Επανάσταση...
204 χρόνια. Δεν είναι τυχαίο που επάνω στην εαρινή ισημερία ξεκίνησε αυτός ο αγώνας. «Για δες καιρό που διάλεξε…» Ας είχαμε έστω και σήμερα αξιολογήσει και ας ευγνωμονούσαμε το ένα από τα εκατό που πρόσφεραν τότε τα ψυχωμένα παλικάρια και οι κοπέλες του Αγώνα και θα είμασταν αλλιώς και μεταξύ μας και απέναντι στους ξένους. Ελευθερωθήκαμε ποτέ;
-Σαν σήμερα το 1445 γεννήθηκε ο Σάντρο Μποτιτσέλι
Ο ζωγράφος της Άνοιξης. Αλεσάντρο ντι Μαριάνο Φιλιπέπι ήταν το όνομα του βενιαμίν της οικογένειας του βυρσοδέψη Μαριάνο ντι Βάνι, που έμελλε να γίνει διάσημος ως Σάντρο Μποτιτσέλι, επώνυμο που πιθανόν «κληρονόμησε», μαζί με ολόκληρη την οικογένειά του, από το παρατσούκλι «Il Botticello» (βαρελάκι) του χοντρούλη αδελφού του, Τζοβάνι. Από τους σημαντικότερους πίνακες αυτής της περιόδου είναι και η «Αλληγορία της Άνοιξης» (La Primavera) –μια μεγάλων διαστάσεων σαγηνευτική σύνθεση στην οποία κυριαρχεί η θεά Αφροδίτη με τον Έρωτα να πετά πάνω από το κεφάλι της, ενώ την πλαισιώνουν οι τρεις Χάριτες χορεύοντας δίπλα στον Ερμή και η θεά των λουλουδιών, Φλώρα, με τον Ζέφυρο που κυνηγά τη νύμφη Χλωρίδα.
-Να ευχηθούμε μελωδικά με Μίκη. «Στην Ανατολή μελαχρινό παιδί
δε μπορεί να κλάψει κι όλο τραγουδεί..»
Ας έρθει επιτέλους η άνοιξη και στις καρδιές μας, η φύση κάνει αυτό που πρέπει αδιάλειπτα. Απ’ αυτήν βαστιόμαστε στη ζωή, μην το ξεχνάμε. Κι είπαμε, «τα όνειρα βγαίνουν αληθινά μόνο αν τα πιστέψεις». Κι έρχεται «και μια άνοιξη μικρούλα», έκπληξη, με τη χουφτίτσα του μικρού παιδιού να τη χωράει ολόκληρη, με όλα τα λουλούδια και τ’ αμέτρητα πουλιά, δεν το λέω εγώ, οι ποιητές το λένε και το κοτσύφι της γειτονιάς το γλυκοκελαηδεί αλλάζοντας εντελώς τον βουβό ουρανό. Κι ας κλείσουμε με το αισιόδοξο «χελιδόνισμα»:
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη φοβερέ
κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις
καλοκαίρι θα μυρίσεις
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις
πάλιν άνοιξη θ' ανθίσεις.
Στην εικόνα, ο Μάρτης από τους Μυστικούς Κήπους της Φωτεινής, αβγοτέμπερα
more...