Η Παναγία Μυρτιδιώτισσα στα Κύθηρα

Η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα των Κυθήρων είναι μια θαυματουργή εικόνα με πλούσια ιστορία και ζωντανές παραδόσεις. Βρέθηκε από έναν βοσκό στην περιοχή Μυρτίδια (που πήρε το όνομά της από τις μυρτιές), αφού άκουσε μια φωνή και είδε ένα όραμα.

Ο βοσκός, βλέποντας την εικόνα να επιστρέφει μόνη της στον τόπο εύρεσής της, έχτισε ένα μικρό ναΐσκο. Ο ναός εξελίχθηκε από μοναχική εκκλησία τον 15ο αιώνα σε μια μεγάλη βασιλική, η οποία ανεγέρθηκε τον 19ο αιώνα (1841-1857) με τις συνεισφορές της ομογένειας και τον συντονισμό του ιερομόναχου Αγαθάγγελου, με τον Νικήτα Τζάνες να είναι σημαντικός δωρητής. Η αρχική σκοτεινή εικόνα, που πιστεύεται ότι είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά, κοσμείται από ένα περίτεχνο χρυσό κάλυμμα (1837).

Πολλά τάματα στο ναό μαρτυρούν τα θαύματα της Παναγίας. Τρία μεγάλα θαύματα ξεχωρίζουν: η εύρεση της εικόνας, η ίαση ενός παραλύτου που εγκαταλείφθηκε μπροστά της, και η διάσωση του φρουρίου της Χώρας το 1829 από κεραυνό που απείλησε πυριτιδαποθήκη. Η εικόνα λιτανεύεται πολλές φορές τον χρόνο: κατεβαίνει στην κεντρική εκκλησία του μοναστηριού τον Νοέμβριο (πρώην έως Κυριακή της Ορθοδοξίας, τώρα μία εβδομάδα), οπότε μεταφέρεται λιτανευτικά στον Εσταυρωμένο της Χώρας.

Μετά το Πάσχα, πραγματοποιείται η "γύρα", μια μοναδική πομπή που διασχίζει και επισκέπτεται όλα τα 70 χωριά των Κυθήρων, επιστρέφοντας την Κυριακή των Μυροφόρων, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση και την πίστη των κατοίκων.