Mπορεί το ChatGPT να λειτουργήσει ως σύμβουλος σχέσεων;

Μια νέα μελέτη από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο και το Κέντρο Δεδομένων Πνευματικής Υγείας Hatch φέρνει στο φως ενδιαφέροντα ευρήματα σχετικά με το κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη, και συγκεκριμένα το ChatGPT, μπορεί να λειτουργήσει ως σύμβουλος σχέσεων. Τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση PLOS Mental Health, εγείρουν ερωτήματα για τον ρόλο των AI εργαλείων στη συμβουλευτική υποστήριξη των ζευγαριών.

Η ερευνητική ομάδα, αποτελούμενη από κλινικούς ψυχολόγους, συμβουλευτικούς ψυχολόγους, συμβούλους γάμου και οικογένειας, καθώς και ψυχιάτρους, σχεδίασε ένα πείραμα στο οποίο συμμετείχαν 830 άτομα. Πολλά από τα άτομα αυτά είχαν ήδη απευθυνθεί με τον/την σύντροφό τους σε επαγγελματίες συμβούλους για την αντιμετώπιση προβλημάτων στη σχέση τους.

Οι συμμετέχοντες διάβασαν μια λίστα με συμβουλές για την επίλυση συγκρούσεων στις σχέσεις και κλήθηκαν να διακρίνουν ποιες από αυτές προέρχονταν από επαγγελματία ειδικό και ποιες από το ChatGPT.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες είχαν δυσκολία να ξεχωρίσουν τις απαντήσεις του AI από εκείνες των επαγγελματιών. Συγκεκριμένα:

- Οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν σωστά τις απαντήσεις του ChatGPT μόλις στο 51% των περιπτώσεων.
- Το αντίστοιχο ποσοστό αναγνώρισης των απαντήσεων των επαγγελματιών ήταν 56%.

Τα χαμηλά αυτά ποσοστά υποδηλώνουν ότι το ChatGPT μπορεί να παρέχει συμβουλές που είναι συγκρίσιμες, τουλάχιστον σε πρώτη ανάγνωση, με εκείνες των ειδικών.

Ακόμη, η ομάδα των συμμετεχόντων αξιολόγησε τις απαντήσεις που γράφτηκαν από ειδικούς και το ChatGPT. Σκοπός ήταν να συγκριθούν οι αξιολογήσεις τους με βάση τους κοινούς παράγοντες της θεραπείας. Οι απαντήσεις του ChatGPT βαθμολογήθηκαν υψηλότερα στους κοινούς παράγοντες θεραπείας από εκείνες που γράφτηκαν από θεραπευτές. Η διαφορά αυτή είναι μεγάλη και στατιστικά σημαντική. Με απλά λόγια: Οι συμμετέχοντες θεώρησαν ότι οι απαντήσεις του ChatGPT ήταν πιο ευθυγραμμισμένες με τις αρχές της αποτελεσματικής θεραπείας από τις απαντήσεις των ειδικών.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για ζευγάρια που αναζητούν υποστήριξη. Αν και δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως έναν θεραπευτή, μπορεί να παρέχει χρήσιμες κατευθύνσεις και να λειτουργήσει ως μια πρώτη γραμμή βοήθειας για όσους αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις σχέσεις τους.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, τα αποτελέσματα της έρευνας «μπορεί να είναι μια πρώιμη ένδειξη ότι το ChatGPT έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις ψυχοθεραπευτικές διαδικασίες», με τους ερευνητές να εξηγούν: «Αναμένουμε ότι αυτή η εργασία μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη διαφορετικών μεθόδων ελέγχου και δημιουργίας ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων. Περαιτέρω, συζητάμε περιορισμούς (συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης θεραπευτικού πλαισίου) και πώς η συνεχής έρευνα σε αυτόν τον τομέα μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένη αποτελεσματικότητα των ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων επιτρέποντας τέτοιες παρεμβάσεις να τεθούν στα χέρια των ατόμων που τις χρειάζονται περισσότερο.»

Ωστόσο, προειδοποιούν ότι «Μετά τη διεξαγωγή αυτής της μελέτης, βρισκόμαστε με περισσότερες ερωτήσεις παρά απαντήσεις. Δεδομένων των αυξανόμενων στοιχείων που υποδηλώνουν ότι το GenAI μπορεί να είναι χρήσιμο σε θεραπευτικά περιβάλλοντα και της άμεσης πιθανότητας ότι το GenAI μπορεί να ενσωματωθεί στα θεραπευτικά περιβάλλοντα νωρίτερα παρά αργότερα, οι ειδικοί ψυχικής υγείας χρειάζονται άμεσα α) να κατανοήσουν τις διαδικασίες μηχανικής μάθησης για να γίνουν τεχνικά εγγράμματοι σε μια περιοχή που έχει δυνατότητες γρήγορης ανάπτυξης και β) να εξασφαλίσουν ότι αυτά τα μοντέλα είναι εκπαιδευμένα και εξαιρετικά προσεκτικά.»