Θεοδόσης Τάσιος: «Δεν ζούμε μια δυστοπία, θα τον αντιμετωπίσουμε τον κορονοϊό»
«Ζούμε κάτι που είναι αντιμετωπίσιμο. Η ανθρωπότητα έχει αντιμετωπίσει κι άλλοτε ανάλογες κρίσεις. Τώρα είναι μεγαλύτερη η έκταση λόγω της εντονότερης και πιο εύκολης επικοινωνίας. Η μετάδοση ιών από ζώα προς ανθρώπους είναι παλιά ιστορία. Πολλές από τις γρίπες έχουν προέλθει από αυτή τη σχέση. Δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε τον μοντέρνο τρόπο ζωής, αλλά τον υπανάπτυκτο».
Λόγια του Θεοδόση Τάσιου, του διαπρεπούς καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου απο συνέντευξή του στο Andro. «Δεν ζούμε μια δυστοπία, θα τον αντιμετωπίσουμε τον κορονοϊό. Σας το λέω εξαρχής, θα είμαι λακωνικός διότι σέβομαι τους ειδικούς. Αυτοί θα πρέπει να μιλούν τούτες τις μέρες».
Ο κ. Τάσιος δεν απαντά με βεβαιότητα στο πως θα είμαστε μετά τον εγκλεισμό: «Δεν έχω εμπειρικά δεδομένα. Μόνο ευχολόγια μπορούμε να εκφράσουμε. Ο καθένας μπορεί να φαντάζεται αυτό που νιώθω ο ίδιος, αλλά δεν μπορεί να κάνει πρόβλεψη. Αν μείνουμε σ’ αυτό που φαντάζεται ο καθένας, τότε εγώ θα πω το εξής: «Είσαι ό,τι κάνεις». Αυτή η ριζική αλλαγή συνηθειών με τον εγκλεισμό ή θα σε οδηγήσει στην πλήξη, τη σαχλαμάρα και την ασημαντολογία, αν και δεν είμαι εναντίον της σαχλαμάρας γι’ αυτό και ανθίζει αρκετά και το καλαμπούρι αυτό τον καιρό, ή θα σε οδηγήσει σε μια πολλαπλή ευκαιρία να ικανοποιήσεις την καρδιά σου, το νου σου και το σώμα σου. Ανθρωποι που λόγω επαγγέλματος δεν χρησιμοποιούν τα χέρια τους, τώρα μπορούν να κάνουν κάτι χειρωνακτικό. Επίσης, μπορείς να αναπτύξεις το νου σου παίρνοντας μαθήματα που δεν τα πήρες ποτέ στη ζωή σου. Οπότε, κάτσε και γλέντα το. Όσο για την καρδιά, την ώρα που ψωνίζεις για τον εαυτό σου, ψώνιζε κάτι παραπάνω για το πας στο κατώφλι ενός ζευγαριού ηλικιωμένων. Ολο το θέμα, φυσικά, δεν είναι τίποτα άλλο από προσωπικές εικασίες».
Όσο για την παρακαταθήκη που αφήνει: «Δεν μπορώ να πω τίποτα το ιδιαίτερο. Ευτύχησα να έχω υπηρετήσει σε όλους τους τομείς της τεχνολογίας ως κατασκευαστής, ερευνητής, μελετητής και είναι διάσπαρτα μικροπράγματα ή μεσαίου μεγέθους πράγματα που αφήνει κανείς και καθ’ εαυτά έχουν κάποια αξία. Ωστόσο, όλα αυτά μαζί υπηρετούν το στόχο της τεχνολογίας. Εξυπηρετούν τις ανθρώπινες ανάγκες που δεν μπορεί να τις ικανοποιήσει με φυσικά μέσα ή τεχνητά μέσα. Αυτό ήδη είναι μια σημαντική ηδονή για τον καθένα που το κάνει. Εχω εισπράξει αυτή την ηδονή εκ προοιμίου. Να εισπράξω τι στη συνέχεια; Ας μου επιτρέψετε έναν τεχνικό όρο: σαχλαμάρα. Δεν χρειάζεται να προσφύγουν στον Επίκουρο για να σας εξηγήσω τι εννοώ. Εχω εισπράξει τη χαρά της συμμετοχής σε μια επίλυση προβλημάτων ή υλοποίηση αναγκών και την αγαπητική σχέση με την ομάδα. Κάνεις κάτι για να ευχαριστηθείς πραγματικά και το λέω με την Αριστοτελική έννοια του όρου... Υπάρχει μια διαρκής δαιμονοποίηση της τεχνολογίας. Ακόμη και στις μέρες μας. Από την εποχή του Ρουσώ υπάρχει αυτό. Υπάρχει και μια ομιλία του φιλτάτου Παναγιώτη Κανελλόπουλου στην Ακαδημία κατά της τεχνολογίας, με τον οποίο είχα μιλήσει εκ των υστέρων γι’ αυτό. Τρόπος του λέγειν: θέλει κάποιος να βαρέσει τον γάιδαρο και βαράει το σαμάρι. Ενας ανιμισμός είναι αυτό. Η τεχνολογία δεν είναι μια «μπάμπω» που κρατάει ένα δρεπάνι και χαλάει τον κόσμο. Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Υπάρχει μια ανθρωπότητα με ανάγκες και όταν δεν μπορεί να τις εξυπηρετήσει εφευρίσκει τεχνητά μέσα. Αν κάνει λάθος επιλογές στο δρόμο; Γιατί μήπως δεν κάνει κάποιος λάθος επιλογή στο γάμο του; Αυτό σημαίνει ότι είναι λάθος ο γάμος; Να πούμε κάτω η αγάπη επειδή κάποιος βρήκε λάθος άνθρωπο; Καμιά φορά γελάω. »Λένε κάποιοι ότι μετανιώνουμε και αλλάζουμε. Φυσικά και αλλάζουμε, και αυτοκίνητα αλλάζουμε και θεραπείες αλλάζουμε. Στην τεχνολογία δεν έχεις μόνο γνωσιακά δεδομένα αλλά και ηθικές επιλογές. Η παρακολούθηση προτεραιοτήτων αξιών είναι ενσωματωμένη σε μια τεχνολογία, είναι πακτωμένη σε μια τεχνολογική απόφαση. Αν θα χαράξω ένα φτηνό δρόμο, άρα θα φτιάξω νοσοκομεία για τους φτωχούς ή θα χαράξω έναν ακριβό δρόμο, αλλά δεν θα έχω νοσοκομεία για τους πολλούς. Αυτά δεν είναι ιδεολογία, αλλά προτεραιότητα αξιών. Αυτά δεν λέγονται πια για την τεχνολογία. Ήταν ένας παλαιός φαρισαϊσμός. – Ιδια κριτική δέχεται και το μπετόν ως υλικό. Εσείς έχετε ασχοληθεί επί μακρόν μ’ αυτό. Λένε τσιμεντούπολη. Ωσάν να ήταν δυνατόν με δύο εκατομμύρια αστέγους που είχαμε από τους τέσσερις πολέμους και τον Εμφύλιο να λύσουμε το οικιστικό μας πρόβλημα με κάτι άλλο. Να κάναμε ξύλινα σπίτια; Δεν είχαμε δάση. Με πέτρινα σπίτια; Θα γκρεμίζονταν όλα από τους σεισμούς όπως γίνεται στην Τουρκία. Με σιδερένια σπίτια; Δεν είχαμε τέτοια βιομηχανία; Με μπετονένια σπίτια; Φυσικά γιατί είναι εθνικό προϊόν. Σαν δεν ντρέπονται όσοι λένε για τσιμεντούπολη. Να πεις στον μικρο-ιδιοκτήτη να αφήσει το οικόπεδό του και να πάει σε μια τεχνητή πόλη σαν την Μπραζίλια που θα είχε μεγάλες λεωφόρους. Τα ακούς και από διανοουμένους. Μας δουλεύουν».
Ο καθηγητής Θεοδόσης Τάσιος, ομότιμος Καθηγητής Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Επίτιμος Πρόεδρος στην Ελληνική Φιλοσοφική Εταιρεία, καθώς και Πρόεδρος στην Εταιρεία για τη Διερεύνηση της Αρχαοελληνικής και Βυζαντινής Τεχνολογίας (ΕΔΑΒυΤ), αποτελεί έναν διακεκριμένο διανοητή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Παράλληλα, αποτελεί μέλος της Ακαδημίας Επιστημών του Τορίνου (Ιταλία), αλλά και επίτιμος διδάκτωρ σε διάφορα πανεπιστήμια. Έχει δημοσιεύσει 430 επιστημονικές εργασίες και 50 βιβλία σε διάφορες γλώσσες, ενώ του έχουν απονεμηθεί το International Award of Merit In Structural Engineering από τη Διεθνή Ένωση Γεφυρών και Κατασκευών στη Ζυρίχη και το Μετάλλιο της Πόλεως των Παρισίων.
Λόγια του Θεοδόση Τάσιου, του διαπρεπούς καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου απο συνέντευξή του στο Andro. «Δεν ζούμε μια δυστοπία, θα τον αντιμετωπίσουμε τον κορονοϊό. Σας το λέω εξαρχής, θα είμαι λακωνικός διότι σέβομαι τους ειδικούς. Αυτοί θα πρέπει να μιλούν τούτες τις μέρες».
Ο κ. Τάσιος δεν απαντά με βεβαιότητα στο πως θα είμαστε μετά τον εγκλεισμό: «Δεν έχω εμπειρικά δεδομένα. Μόνο ευχολόγια μπορούμε να εκφράσουμε. Ο καθένας μπορεί να φαντάζεται αυτό που νιώθω ο ίδιος, αλλά δεν μπορεί να κάνει πρόβλεψη. Αν μείνουμε σ’ αυτό που φαντάζεται ο καθένας, τότε εγώ θα πω το εξής: «Είσαι ό,τι κάνεις». Αυτή η ριζική αλλαγή συνηθειών με τον εγκλεισμό ή θα σε οδηγήσει στην πλήξη, τη σαχλαμάρα και την ασημαντολογία, αν και δεν είμαι εναντίον της σαχλαμάρας γι’ αυτό και ανθίζει αρκετά και το καλαμπούρι αυτό τον καιρό, ή θα σε οδηγήσει σε μια πολλαπλή ευκαιρία να ικανοποιήσεις την καρδιά σου, το νου σου και το σώμα σου. Ανθρωποι που λόγω επαγγέλματος δεν χρησιμοποιούν τα χέρια τους, τώρα μπορούν να κάνουν κάτι χειρωνακτικό. Επίσης, μπορείς να αναπτύξεις το νου σου παίρνοντας μαθήματα που δεν τα πήρες ποτέ στη ζωή σου. Οπότε, κάτσε και γλέντα το. Όσο για την καρδιά, την ώρα που ψωνίζεις για τον εαυτό σου, ψώνιζε κάτι παραπάνω για το πας στο κατώφλι ενός ζευγαριού ηλικιωμένων. Ολο το θέμα, φυσικά, δεν είναι τίποτα άλλο από προσωπικές εικασίες».
Όσο για την παρακαταθήκη που αφήνει: «Δεν μπορώ να πω τίποτα το ιδιαίτερο. Ευτύχησα να έχω υπηρετήσει σε όλους τους τομείς της τεχνολογίας ως κατασκευαστής, ερευνητής, μελετητής και είναι διάσπαρτα μικροπράγματα ή μεσαίου μεγέθους πράγματα που αφήνει κανείς και καθ’ εαυτά έχουν κάποια αξία. Ωστόσο, όλα αυτά μαζί υπηρετούν το στόχο της τεχνολογίας. Εξυπηρετούν τις ανθρώπινες ανάγκες που δεν μπορεί να τις ικανοποιήσει με φυσικά μέσα ή τεχνητά μέσα. Αυτό ήδη είναι μια σημαντική ηδονή για τον καθένα που το κάνει. Εχω εισπράξει αυτή την ηδονή εκ προοιμίου. Να εισπράξω τι στη συνέχεια; Ας μου επιτρέψετε έναν τεχνικό όρο: σαχλαμάρα. Δεν χρειάζεται να προσφύγουν στον Επίκουρο για να σας εξηγήσω τι εννοώ. Εχω εισπράξει τη χαρά της συμμετοχής σε μια επίλυση προβλημάτων ή υλοποίηση αναγκών και την αγαπητική σχέση με την ομάδα. Κάνεις κάτι για να ευχαριστηθείς πραγματικά και το λέω με την Αριστοτελική έννοια του όρου... Υπάρχει μια διαρκής δαιμονοποίηση της τεχνολογίας. Ακόμη και στις μέρες μας. Από την εποχή του Ρουσώ υπάρχει αυτό. Υπάρχει και μια ομιλία του φιλτάτου Παναγιώτη Κανελλόπουλου στην Ακαδημία κατά της τεχνολογίας, με τον οποίο είχα μιλήσει εκ των υστέρων γι’ αυτό. Τρόπος του λέγειν: θέλει κάποιος να βαρέσει τον γάιδαρο και βαράει το σαμάρι. Ενας ανιμισμός είναι αυτό. Η τεχνολογία δεν είναι μια «μπάμπω» που κρατάει ένα δρεπάνι και χαλάει τον κόσμο. Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Υπάρχει μια ανθρωπότητα με ανάγκες και όταν δεν μπορεί να τις εξυπηρετήσει εφευρίσκει τεχνητά μέσα. Αν κάνει λάθος επιλογές στο δρόμο; Γιατί μήπως δεν κάνει κάποιος λάθος επιλογή στο γάμο του; Αυτό σημαίνει ότι είναι λάθος ο γάμος; Να πούμε κάτω η αγάπη επειδή κάποιος βρήκε λάθος άνθρωπο; Καμιά φορά γελάω. »Λένε κάποιοι ότι μετανιώνουμε και αλλάζουμε. Φυσικά και αλλάζουμε, και αυτοκίνητα αλλάζουμε και θεραπείες αλλάζουμε. Στην τεχνολογία δεν έχεις μόνο γνωσιακά δεδομένα αλλά και ηθικές επιλογές. Η παρακολούθηση προτεραιοτήτων αξιών είναι ενσωματωμένη σε μια τεχνολογία, είναι πακτωμένη σε μια τεχνολογική απόφαση. Αν θα χαράξω ένα φτηνό δρόμο, άρα θα φτιάξω νοσοκομεία για τους φτωχούς ή θα χαράξω έναν ακριβό δρόμο, αλλά δεν θα έχω νοσοκομεία για τους πολλούς. Αυτά δεν είναι ιδεολογία, αλλά προτεραιότητα αξιών. Αυτά δεν λέγονται πια για την τεχνολογία. Ήταν ένας παλαιός φαρισαϊσμός. – Ιδια κριτική δέχεται και το μπετόν ως υλικό. Εσείς έχετε ασχοληθεί επί μακρόν μ’ αυτό. Λένε τσιμεντούπολη. Ωσάν να ήταν δυνατόν με δύο εκατομμύρια αστέγους που είχαμε από τους τέσσερις πολέμους και τον Εμφύλιο να λύσουμε το οικιστικό μας πρόβλημα με κάτι άλλο. Να κάναμε ξύλινα σπίτια; Δεν είχαμε δάση. Με πέτρινα σπίτια; Θα γκρεμίζονταν όλα από τους σεισμούς όπως γίνεται στην Τουρκία. Με σιδερένια σπίτια; Δεν είχαμε τέτοια βιομηχανία; Με μπετονένια σπίτια; Φυσικά γιατί είναι εθνικό προϊόν. Σαν δεν ντρέπονται όσοι λένε για τσιμεντούπολη. Να πεις στον μικρο-ιδιοκτήτη να αφήσει το οικόπεδό του και να πάει σε μια τεχνητή πόλη σαν την Μπραζίλια που θα είχε μεγάλες λεωφόρους. Τα ακούς και από διανοουμένους. Μας δουλεύουν».
Ο καθηγητής Θεοδόσης Τάσιος, ομότιμος Καθηγητής Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Επίτιμος Πρόεδρος στην Ελληνική Φιλοσοφική Εταιρεία, καθώς και Πρόεδρος στην Εταιρεία για τη Διερεύνηση της Αρχαοελληνικής και Βυζαντινής Τεχνολογίας (ΕΔΑΒυΤ), αποτελεί έναν διακεκριμένο διανοητή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Παράλληλα, αποτελεί μέλος της Ακαδημίας Επιστημών του Τορίνου (Ιταλία), αλλά και επίτιμος διδάκτωρ σε διάφορα πανεπιστήμια. Έχει δημοσιεύσει 430 επιστημονικές εργασίες και 50 βιβλία σε διάφορες γλώσσες, ενώ του έχουν απονεμηθεί το International Award of Merit In Structural Engineering από τη Διεθνή Ένωση Γεφυρών και Κατασκευών στη Ζυρίχη και το Μετάλλιο της Πόλεως των Παρισίων.